1- کسي که امام (رهبر) را نافرماني کند.
2- بنده فراري، تا زماني که برگردد.
3- زني که اطاعت شوهر را نکرده، تا اينکه توبه کند.
4- فرزندي که نافرمان شده، تا اينکه فرمانبردار شود.[1]
حديث هفتم:رسول خداعليهالسلامفرمود:پنج چيز روزه را باطل ميکند:
1- دروغ
2- غيبت
3- سخنچيني
4- قسم دروغ
5- نظر با شهوت.[2]
حديث هشتم:رسول خداصلياللهعلیهوآلهفرمود: کسي که ماه رمضان را روزه دارد، در حالي که از سخنان حرام و ناشايسته سکوت و خودداري نمايد و گوش، چشم، زبان، عورت و همه اعضاي خود را از دروغ، حرام و غيبت، به جهت تقرّب (به رحمت خداوند) باز دارد. خداوند او را به رحمت خود نزديک گرداند، تا درجهاي که (بواسطه تقرّب و گرامي بودن
[1]. بحارالانوار ، ج 93 ،ص 295.
[2].عرفان اسلامي، ج6 ،ص 244.
نزد خدا) دو زانوي او به دو زانوي حضرت ابراهيم خليل الرحمان برسد.[1]
حديث نهم:امام عليعليهالسلامفرمود: روزه پرهيز از حرامها است، همچنان که شخص از خوردني و نوشيدني پرهيز ميکند.[2]
حديث دهم:امام صادقعليهالسلامفرمود: کسي که ماه رمضان روزه بگيرد و دامن و زبان خود را از گناه حفظ کند، ضمن آنکه خود را از اذيت به مردم نيز نگهدارد، خداوند تمام گناهان او را ميآمرزد و او را از آتش جهنم آزاد و در بهشت وارد ميکند و شفاعت او را نسبت به گناهکاراني که از اهل توحيد هستند، قبول ميکند.[3]
حديث يازدهم:حضرت زهراعلیهاالسلامفرمود: روزهداري که زبان و گوش و چشم و جوارح خود را حفظ نکرده، روزهاش به چه کارش خواهد آمد.[4]
حديث دوازدهم:امام صادقعليهالسلامميفرمايد: در هر شب ماه رمضان، خداوند جمعي را از آتش جهنم آزاد ميکند، مگر کسي که:
[1]. تفسير کوثر، ج ،1 ص 455.
[2]. بحارالانوار، ج 93، ص 249.
[3]. وسائل الشيعه، ج 7 ،ص 174.
[4]. بحارالانوار ، ج 93، ص 295.
1- با شراب افطار کند.
2- دشمن سرسخت اهلبيت باشد.
3- صاحب شاهين.
از حضرت پرسيدم: صاحب شاهين چيست؟ حضرت فرمود: شطرنج.
فصل سوم
آثار و فوائد روزهداري
§آثار معنوي و تربيتي
§تأثير خانوادگي
§آثار اجتماعي
§آثار اقتصادي
§آثار بهداشتي
§تقويّت اراده
§عزّت نفس
§صبر و حلم
§فروتني
§دوري از گناهان
§کمخوري
§همدردي با محرومان
§زياد شدن تضرّع و خشوع
§تقويّت حافظه
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
آثار و فوايد روزهداري
بايد توجه داشت که فلسفه عالي و فائده مهم روزه گرفتن، همان است که قرآن در آيه 183 فرمودند:
«روزه باعث ايجاد تقوا در انسان ميشود»، ولي در کنار آن فوائد ديگري نيز براي روزهداري وجود دارد، که آنها هم به نوبۀ خود اهميت دارند؛ بعضي از آنها عبارتند از:
1- آثار معنوي و تربيتي
روزه، با کيفيتي که دارد، در حقيقت روح معنوي و ايماني انسان را تقويت و ارادۀ او را در اجتناب از معاصي و گناه قوي و نيرومند ميگرداند، و رمضان ماه خودسازي و تزکيه است.
در اين باره امام عليعليهالسلامچنين توصيه ميفرمايد: «عَلَيْکُمْ بِصيامِ شَهْرِ رَمَضانَ فِانَّ صِيامَهُ جُنَّةٌ حَصينَةُ »؛[1]
بر شما باد به روزه ماه رمضان، زيرا روزۀ اين ماه سپري است و نگهدارنده از آتش جهنم (و يا قلعهايست محکم که انسان را از تمامي خطرات حفاظت مينمايد).
پيامبر بزرگ اسلام n ارزش معنوي عبادات و فرائض را مشخص فرمود و از نظر مراتب و درجات براي هر يک از آنها ارزشهاي به خصوصي ذکر کرده و از باب آنکه اهميت روزه و خودسازي بوسيله آن از يک امتياز خاصّي برخوردار است، او را باب و دروازۀ عبادات
[1]. امالي طوسي ، ح2 ، ص 136.
قرار ميدهد: لِکُلِّ شَيء بابٌ وَ بابُ الْعِبادَةِ الصَّوْمُ ؛[1]براي هر چيزي باب و دريست، و درِ عبادات روزه است.
و کمتر عبادتي است که داراي شرائط خاصي است که در حين خواب ثواب عبادت و طاعت براي شخص ثبت گردد که فرمود:«نَوْمُ الصّائمِ عِبادةٌ»2 خواب روزهدار عبادت است3.
روزه عبادتي نسبتاً شاق و مشکل است که بايد بندۀ خدا به اين عبادت مهم تن در دهد که تا از اين باب و دروازه وارد به عبادات ديگر شود.
بنابراين روزه، دروازۀ عبادات است، به معناي اينکه خودسازي و مقاومت در انجام عبادات را از روزه بايد شروع نمود.
از اهميت روزه همين بس، که در حديث قدسي آمده، خداوند متعال ميفرمايد:
کُلُّ حَسَنَةٍ بِعَشرِ اَمثالِها اِليٰ سَبْعِمَأَةِ ضِعْفٍ اِلّا الصِّيامَ فَاِنَّهُ لِي و اَنَا اَجْزي بِهِ ؛
هر حسنه و عمل نيکي، ده برابر تا هفتصد برابر پاداش دارد.مگر روزه،زيرا براستي روزه متعلق به من است و من مستقيماً ثواب و جزاي روزه را ميدهم.
2- تأثير خانوادگي
روزه، موجب رشد و تکامل معنويات بين اعضاي يک خانواده و تأسّيِ نسبت به يکديگر در اطاعت و عبادت خدا، و پيدايش حسّ
[1]و 2 و 3. محجه البيضاء ، ج2 ، ص 122.
وحدت، برابري و همياري، ايثار و رسيدگي به فقراء و نيازمندان جامعه ميشود؛ زيرا مجموعۀ اعضاي يک خانواده، تشکيل دهنده اجتماع بشري است و در نتيجه روح ايثار و همدردي و همنوازي در بين اعضاي يک خانواده، و در مجموع کل خانوادهها، باعث زدودن فقر و فلاکت و رفع شکاف طبقاتي ميباشد و اين خودش، يکي از آثار روزه است.
3- آثار اجتماعي
روزه، موجب تهذيب جامعه، و توام با روح تعادل و همبستگي و برادري بين مسلمين و همدردي و همنوازي، و استحکام پايههاي فضايل اخلاقي و منهدم ساختن رذايل اخلاقي از قبيل فسق و فجور، فحشاء و جنايت ميباشد. پيشوايان گرامي دين، در روايات و ادعيۀ اسلامي، ماه رمضان را ماه مواسات ناميدهاند.[1]
از نتايج بارز روزه،برانگيختنحسّ همدردي نسبت به مستمندان و همنوعان تنگدست است. آنانکه زندگي آسودهيي دارند و رنج فقر و طعم گرسنگي و تشنگي را نچشيدهاند. ممکن است از حال مستمندان غافل بمانند و روزه وسيلهاي است که آنان را از غفلت ميرهاند و رنج مستمندان را به ياد آنان ميآورد تا به دستگيري فقيران همت گمارند و به درد دل آنان برسند.
از سويي به احسان و اطعام و انفاق به مستمندان در ماه مبارک رمضان بسيار سفارش شدهاست و از سوي ديگر گرسنگي و تشنگي روزه
[1]. وسايل الشيعه ،ج 7 ، ص 3 ؛ کافي ، ج 4 ، ص 66 .