سؤال بكنم كه پادشاه روم از او پرسيده و گفته است اگر جواب اين مسائل را بدهى به تو خراج مىدهم و گر نه تو بايد به من خراج بدهى. اما معاويه جواب آنها را نمىدانست مرا فرستاده تا از شما بپرسم.
على7پرسيد آن سؤالها چيست؟ گفت: 1- اول چيزى كه در زمين تكان خورد؟ 2- اول چيزى كه ناله زد در زمين؟ 3- چقدر فاصله بين حق و باطل است؟ 4- چقدر فاصله بين مشرق و مغرب است؟ 5- چقدر فاصله بين آسمانها و زمين است؟ 6- ارواح مسلمين كجايند؟ 7- ارواح مشركين كجا؟ 8- قوس و قزح چيست؟ 9- اين مجرّه چيست؟ 10- به خنثى چگونه ميراث مىرسد؟
امير المؤمنين7فرمود اول چيزى كه بر روى زمين تكان خورد درخت خرما بود و مانند فرزند آدم است كه اگر سر او را ببرند مىميرد وقتى سر خرما را ببرند يك تنه خشك مىماند. اول چيزى كه ناله كرد در زمين وادى بود در يمن و آن اولين زمينى بود كه آب از آن تراويد. بين حق و باطل چهار انگشت فاصله است همان فاصلهاى كه مىگوئى چشمم ديد و گوشم شنيد آنچه را كه نشنيده و بين آسمان و زمين فاصله طول ديد است و دعاى مظلوم و بين مشرق و مغرب يك روز تمام براى خورشيد.
ارواح مسلمين در سرچشمهاى در بهشت جاى دارند به نام سلمى و ارواح مشركين در چاهى قرار دارند از آتش به نام برهوت اما قوس امان براى اهل زمين است از غرق وقتى آن را در آسمان ببينند.
اما مجرّه (روشنائى است كه در آسمان ديده مىشود دو طرف آن را تاريكى فرا گرفته) دربهاى آسمان است كه خداوند آنها را براى قوم نوح گشود بعد آنها را بست و ديگر باز نكرد. اما خنثى بول مىكند اگر ادرار او از آلت مردى خارج شد كه مرد است اگر از آن خارج نشد زن خواهد بود.
معاويه اين جوابها را براى پادشاه روم نوشت. او خراج به معاويه پرداخت و گفت اين جوابها جز از كتاب پيامبر خارج نشده. اين چيزهائى است كه خداوند در انجيل عيسى نازل كرده.
پيرمردى از فزاره گفت على7فرمود از كارهائى كه خداوند به نفع شما انجام داده اينست كه دشمن شما مسائل دينى خود را براى شما مىنويسد.
بخش هفتم تعليماتى است كه امير المؤمنين7در چهار صد بخش از مصالح دين و دنياى مسلمان آموخته
در كتاب خصال از حضرت صادق7نقل مىكند كه امير المؤمنين7در يك مجلس به اصحاب خود چهار صد بخش از مصالح دين و دنياى مؤمن را آموخت.
فرمود حجامت موجب سلامتى بدن و نيروى عقل مىشود و عطر در شارب از اخلاق پيامبر است و احترام بدو فرشته مأمور به اعمال انسان است. مسواك موجب خشنودى خدا و روش پيامبر و پاككننده دهان است.
استعمال روغن پوست را نرم مغز را افزايش مىبخشد و مجارى آب را نرم مىكند و خشكى پوست و عيب آن را برطرف مىكند و رنگ را باز مىكند و شستن سر كثافت و خار و خاشاك را مىريزد. مزمزه و استنشاق سنتى است و دهان و بينى را پاك مىكند.
انفيه براى سر مفيد است و بدن را پاك و مفيد براى بيماريهاى سر است و نوره كشيدن بدن را محكم و پاك مىكند.
كفش خوب بدن را نگه مىدارد و كمك به پاكى و نماز است و ناخن گرفتن مانع درد بزرگ است و رزق را فراوان مىكند و موى زير بغل را ستردن موجب از بين رفتن بوى بد مىشود و پاكيزگى و روشى است كه پيامبر دستور داده.
شستن دو دست قبل و بعد از غذا روزى را افزايش مىدهد و جلو چرب شدن لباس را مىگيرد و چشم را جلا مىبخشد. شبزندهدارى بدن را سالم و خدا را خشنود و موجب رحمت مىگردد و چنگ زدن به اخلاق پيامبران است.
خوردن سيب ترشح معده را مىافزايد. شير خوردن دندانها را محكم مىكند و بلغم و بوى دهان را مىبرد.
نشستن در مسجد از طلوع فجر تا طلوع آفتاب سريعتر رزق انسان را از دويدن به اين طرف و آن طرف مىرساند. گلابى خوردن نيروى دل ضعيف است و معده را پاك و قلب را تزكيه و موجب برطرف شدن ترس و خوشروئى بچه مىشود.
خوردن بيست و يك دانه مويز قرمز هر روز ناشتا تمام امراض را برطرف مىكند مگر مرض مرگ. مستحب است براى مرد مسلمان كه شب اول ماه رمضان با زن خود همبستر شود. خداوند در قرآن مىفرمايدأُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيامِ الرَّفَثُ إِلى نِسائِكُمْ. رفث همان همبسترى است.
انگشتر غير نقره به دست نكنيد. پيامبر اكرم6فرمود پاك نيست دستى كه در آن انگشتر آهنين باشد هر كس در انگشتر خود نام خدا را نقش نموده وقتى به مستراح مىرود آن را از دستى كه استنجا مىنمايد خارج كند.
هر كدام از شما به آينه نگاه كرديد بگوئيد
الحمد لله الذى خلقني فاحسن خلقي و صورتي فاحسن صورتي و زان مني ما شان من غيري و اكرمني بالاسلام.
بايد خود را بيارايد هر كدام از شما كه دوست مسلمانش به ديدن او مىآيد چنانچه مايل است. اگر شخص غريبى او را ببيند در بهترين شكل و قيافه باشد.
روزه سه روز در هر ماه چهارشنبه بين دو پنج شنبه و روزه ماه شعبان وسواس دل و آشفتگى خاطر را مىبرد.
استنجاء به آب سرد قطع بواسير مىكند شستن لباس ناراحتى و اندوه را مىبرد و پاكى براى نماز است. موى سفيد را از بدن نكنيد كه آن نور شخص مسلمان است.
هر كس ريش او در اسلام سفيد شود برايش نورى خواهد بود در قيامت.
مسلمان در حال جنابت نمىخوابد و به خواب نمىرود مگر با وضو، اگر آب
نيافت تيمم نمايد با خاك زيرا روح مؤمن به جانب خدا بلند مىشود خداوند او را مىپذيرد و مورد لطف خويش قرار مىدهد. اگر اجلش رسيده باشد او را در گنجينههاى رحمت خويش قرار مىدهد و گر نه روح را به همراه امناى ملائكه خويش به جسد بر مىگرداند.
مؤمن آب دهان جلو انظار نمىاندازد اگر چنين كارى از روى نسيان كرد استغفار نمايد از خدا. محل سجده پوف نكند همچنين در خوراك و آشاميدن و دوا با دهان پوف ننمايد. شخص نبايد وسط راه بخوابد و ادرار از بام روى هوا نكند در آب جارى ادرار ننمايد اگر چنين كرد و مبتلا به يك ناراحتى شد خود را ملامت كند زيرا براى آب و هوا هر دو موجوداتى است (كه در آن زندگى مىكنند).
آدم به رو نبايد بخوابد كسى كه به رو خوابيده بيدارش كنيد او را رها نكنيد. به نماز نايستيد در حال كسالت و نه در حالت چرت و پينكى و در فكر خويش نباشد زيرا در مقابل پروردگار عزيز است و آنقدر از نماز بنده قبول مىشود كه با دل توجه داشته باشد.
ريزههاى ته سفره را بخوريد كه شفاى از هر دردى است به اذن خداى عزيز براى هر كسى كه مايل باشد شفا بگيرد. وقتى غذا خورديد، انگشتهاى خويش را كه غذا خورديد بمكيد خداوند به او مىفرمايد بركت به تو خواهد داد. لباسهاى پنبهاى بپوشيد اين نوع پارچه را پيامبر6مىپوشيد و ما نيز از همان لباس مىپوشيم. لباس پشمينه و موئى نمىپوشيد مگر به واسطه علتى. فرمود خداوند جميل است و جمال را دوست دارد و مىخواهد اثر نعمت را بر بنده خود ببيند. صله رحم به جا آوريد گرچه سلام باشد. خداوند مىفرمايدوَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحامَ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيْكُمْ رَقِيباً. روز خود را به اين و آن تمام نكنيد و چنين و چنان كرديم زيرا با شما ملائكهاى هستند كه تمام كارهاى ما و شما را ثبت مىكنند.
خدا را به ياد آوريد در هر مكان زيرا خدا با شما است.
بر محمد و آل محمد صلوات بفرستيد. خداوند دعاى شما را قبول مىكند وقتى محمد6را ياد كنيد و براى او دعا نمائيد و متوجه وظيفه خود نسبت
به ايشان باشيد. چيز داغ و گرم را نگه داريد تا سرد شود. براى پيامبر اكرم6غذاى گرمى آوردند فرمود بگذاريد تا سرد شود و خوردن آن ممكن گردد، خداوند به ما آتش را نمىخوراند و بركت در غذاى سرد است. هر وقت ادرار مىكنيد با آن ادرار به هوا نپاشيد و روبروى باد ادرار نكنيد. به بچههاتان مطالبى كه سودمند است براى آنها بياموزيد مبادا عقايد باطل خاطر آنها را بپوشاند.
زبان نگه داريد و در مقابل خدا تسليم باشيد تا سود ببريد. امانت را به هر كس كه شما را امين دانسته برگردانيد اگر چه قاتل فرزند انبياء باشد. پيوسته به ياد خدا باشيد.
هنگامى كه وارد بازار مىشويد و در موقع گرفتارى مردم اين ياد خدا كفاره گناهان است و حسنات را مىافزايد و از غافلين شمرده نمىشويد.
بنده نبايد به سفر رود وقتى ماه رمضان وارد مىشود زيرا خداوند مىفرمايدفَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ. در شراب خوارى و مسح بر روى كفش تقيه نيست. مبادا در باره ما غلوّ كنيد بدانيد ما بندگان هستيم مورد توجه خدا و بگوئيد در فضل ما هر چه خواستيد. هر كه ما را دوست مىدارد عمل ما را انجام دهد و بايد از ورع كمك بگيرد زيرا ورع و پرهيزكارى بهترين كمك در مسائل دنيا و آخرت است. با عيبجوى ما ننشينيد. آشكارا مقابل دشمنانمان دم از محبت ما نزنيد كه موجب خوارى شما در نزد سلطان ستمگر مىشود. راستى را از دست ندهيد كه موجب سخاوت است تمايل پيدا كنيد به آنچه نزد خدا است و جوياى اطاعت او باشيد و تحمل و صبر بر اين كار داشته باشيد. چقدر زشت است كه مؤمن وارد بهشت شود اما فاشكننده سرّ خود باشد. ما را به زحمت نيندازيد در مورد شفاعت براى خود نسبت به كارهاى خويش (شايد منظور اين باشد كه چنان نكنيد كه ما در باره شفاعت شما شرمنده باشيم). خود را در مقابل دشمنان روز قيامت رسوا ننمائيد و موجب تكذيب خويش نشويد. راجع به مقام و منزلت خويش در مقابل دشمنان به واسطه چيز بىارزش دنيا. چنگ بزنيد به دستور خدا فاصلهاى بين شما و بين مقام شايسته و رسيدن به آرزوى ديرينتان نيست مگر با حضور پيامبر6(يعنى دم مرگ به همه آرزوهاى خويش مىرسيد). آنچه نزد خداست بهتر و دوام
بيشتر دارد در آن موقع مژده به او مىدهند و آرزوى ديدار و لقاء پروردگار را مىنمايد.
برادران ضعيف خويشتن را تحقير نكنيد. هر كس مؤمنى را تحقير نمايد خداوند بين آن دو در بهشت جمع نخواهد نمود مگر توبه كند. وادار نكنيد برادر مؤمن شما نياز خود را ابراز نمايد وقتى مىدانيد او نيازمند است (يعنى قبل از اظهار، حاجتش را برآوريد). به هم كمك كنيد مهربان باشيد و بخشش بنمائيد نه مانند منافق بگوئيد و عمل نكنيد. ازدواج كنيد. پيامبر اكرم6بسيار مىفرمايد هر كس مىخواهد پيرو سنت من باشد بايد ازدواج نمايد زيرا از سنت من تزويج است.
جوياى فرزند باشيد كه من با امتهاى ديگر مباهات مىكنم روز قيامت. نگذاريد بچههايتان شير زنان هر جايى را بخورند و زنان ديوانه، زيرا شير اثر مىگذارد. از خوردن گوشت پرندهاى كه چينهدان و سيخك پا و سنگدان ندارد خوددارى كنيد و از هر حيوان درنده چنگال دار بپرهيزيد و همچنين چنگالدارهاى پرنده و طحال را نخوريد زيرا مخزن خون فاسد است.
لباس سياه نپوشيد كه آن لباس فرعون است از غدههاى گوشت پرهيز كنيد زيرا موجب تحريك مايه جذام است. در دين قياس نكنيد زيرا در دين مطالبى است كه قياس بردار نيست به زودى خواهند آمد گروهى كه قياس را كار خود قرار مىدهند.
آنها دشمنان دينند. اولين كسى كه قياس كرد شيطان بود. كفشهاى نك تيز نپوشيد اين نوع كفشها مال فرعون است. او اولين كسى بود كه چنين كفشى پوشيد. با شرابخواران مخالفت كنيد. خرما بخوريد كه شفا از دردها است. پيرو دستور پيامبر6باشيد زيرا فرمودند هر كه به خود اجازه درخواست و سؤال از مردم را بدهد خداوند درى از فقر به روى او مىگشايد. زياد استغفار كنيد موجب جلب روزى است. هر چه مىتوانيد عمل خير انجام دهيد كه در قيامت نتيجه آن را خواهيد ديد. از جدال بپرهيزيد كه موجب ترديد و شك مىشود.
هر كس حاجتى از خدا مىخواهد آن حاجت را در سه موقع از خدا بخواهد ساعتى است در روز جمعه و ساعتى كه خورشيد از دائره نصف النهار پائين مىرود
(هنگام ظهر)، موقعى كه باد مىوزد درهاى آسمان باز مىشود و رحمت نازل مىگردد و پرندگان به صدا در مىآيند و ساعتى در آخر شب هنگام طلوع فجر دو فرشته فرياد مىزنند آيا توبهكنندهاى هست كه توبه كند و توبهاش پذيرفته شود؟
آيا درخواستكنندهاى هست كه به او عنايت شود؟ آيا استغفاركنندهاى هست كه مورد مغفرت قرار گيرد؟ آيا حاجتمندى هست كه حاجتش روا شود؟ نداكننده خدا را جواب دهيد و روزى را بجوئيد و بخواهيد بين طلوع فجر تا طلوع خورشيد زيرا در اين ساعت روزى جستن سريعتر به دست مىآيد تا از اين طرف و به آن طرف دويدن و آن ساعتى است كه خداوند روزى بين بندگان تقسيم مىكند.
انتظار فرج را بكشيد و از لطف خدا مأيوس نباشيد. محبوبترين اعمال در نزد خدا انتظار فرج است كه پيوسته اين انتظار را داشته باشيد بر خدا توكل كنيد هنگام دو ركعت فجر وقتى به پا مىداريد در اين موقع به شما جوائز با ارزشى عنايت مىشود با شمشير به سوى حرم خدا (مكه) نرويد و نماز نخوانيد در حالى كه جلو شما شمشير باشد زيرا قبله امن است. حج خود را به زيارت پيامبر6تمام كنيد وقتى به مكه مشرف مىشويد زيرا ترك اين كار جفا و ستم است و مأمور هستيد به اين عمل و به زيارت قبرهائى كه خداوند شما را ملزم نموده به زيارت آنها و درخواست روزى كنيد در كنار آنها.
گناه خود را كوچك نشماريد زيرا گناه كوچك به حساب مىآيد و بزرگ مىشود. سجده خود را طولانى كنيد كه عملى گرانتر بر شيطان از اين نيست كه انسان را در حال سجده ببيند زيرا به او امر سجده كردند و مخالفت نمود اما اين انسان مأمور به سجده شد اطاعت كرد نجات يافت زياد به ياد مرگ باشيد و روز خارج شدن از قبر و ايستادن در پيشگاه پروردگار عزيز كه با اين كار مصائب براى شما ساده خواهد شد.
هر كدام گرفتار درد چشم شديد آية الكرسى را بخواند و در دل چنين پندارد كه خوب مىشود خداوند ان شاء الله عافيت به او مىبخشد. از گناهان بپرهيزيد هيچ گرفتارى و يا كمبود روزى نيست مگر به واسطه گناه حتى يك خدشه و يا به زمين
خوردن و مصيبت. خداوند در اين آيه مىفرمايدوَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍدر موقع غذا خوردن زياد به ياد خدا باشيد. طغيان نورزيد (در نسخه ديگرى است كه بغير ياد خدا صحبت نكنيد يا در غذا از دهان خود چيزى نياندازيد) زيرا نعمتى از نعمتهاى خدا است و يكى از ارزاق اوست لازم است شكر آن را به جا آوريد و حمد خدا را بكنيد و قدر نعمت را بدانيد قبل از اينكه از دست شما برود. نعمت از دست خواهد رفت و به رفتار شما با خود گواهى خواهد داد.
هر كه از خدا به روزى كم راضى باشد، خداوند از او راضى مىشود به عمل كم.
از تفريط بپرهيزيد كه به حسرت خواهيد افتاد هنگامى كه سودى ندارد. وقتى در جنگ با دشمن روبرو شديد كم حرف بزنيد و زياد به ياد خدا باشيد فرار نكنيد كه مورد خشم و غضب خدا قرار مىگيريد اگر در جنگ برخورد به دوست مجروح خود كرديد يا كسى كه از پا افتاده يا شخصى كه دشمن او را هدف گرفته با جان خويش آنها را حفظ كنيد و كمك نمائيد.
از نيكوكارى دست نكشيد به مقدارى كه قدرت آن را داريد كه موجب جلوگيرى از زمين خوردگيهاى بد مىشود هر كس مىخواهد ببيند چه مقامى در نزد خدا دارد ببيند خدا چه مقامى در نزد او دارد. هنگام گناه همين مقام را او در نزد خدا دارد. بهترين چيزى كه شخص در منزل براى خانواده خود نگه مىدارد گوسفند است هر كه در منزل گوسفندى دارد ملائكه روزى يك بار او را تقديس مىكنند و هر كه دو گوسفند داشته باشد دو بار در هر روز مورد تقديس ملائكه قرار مىگيرد و در سه گوسفند به او مىگويند خدا بركت بدهد به تو وقتى شخص مسلمان ضعيف شد گوشت و شير بخورد كه خداوند نيرو را در اين دو چيز قرار داده. وقتى تصميم حج داشتيد لوازم ضرورى كه در مسافرت لازمتان مىشود بخريد. خداوند در اين آيه مىفرمايدوَ لَوْ أَرادُوا الْخُرُوجَ لَأَعَدُّوا لَهُ عُدَّةًوقتى تصميم به خارج شدن دارند لوازم ضرورى را تهيه مىكنند.
وقتى يكى از شما مقابل آفتاب مىنشيند پشت به آفتاب نمايد زيرا آفتاب دردهاى پنهان انسان را آشكار مىكند وقتى به حج مىرويد زياد به خانه خدا تماشا