حضرت علیj جسد مطهّر پیامبر (ص) را غسل داد و کفن کرد و بر آن نماز خواند و سپس آن حضرت را در همان خانهای که رحلت فرموده بود، به خاک سپردند.[1]
با رحلت حضرت محمّد (ص)، باب نبوّت ودرهای وحی برای همیشه به روی بشر بسته شد و اوصیاء بعد از ایشان، رهبری و هدایت مردم را از طرف خداوند برعهده گرفتند.[2]
در این جا به پایان کتاب رسیدیم.
[1]. بخشی از مسجدالنبی در زاویۀ جنوب شرقی، به حُجرۀ شریف و مدفن رسول اکرمm اختصاص یافته،که مقدسترین مکان مسجدالنبی را تشکیل میدهد.
این مکان، محل زندگی آن حضرت بود، که در همانجا ،جان به «جان آفرین» تسلیم کرد، و توسط امیرالمؤمنین علی علیه السلام در همانجا مدفون گشت.
مرقد پیامبر در آغاز اتاق کوچکی بود، ولی در زمان «ولید بن عبدالملک» در طرح توسعه مسجد، این روضه مقدسه نیز توسعه یافت، و هم اکنون ضلع های شمال و جنوب به طول 16 متر، و ضلع های شرق و غرب آن به طول 15 متر، با مساحت 240 متر مربع، مورد زیارت میلیون ها عاشق رسالت و ولایت میباشد.
در گوشههای حجرۀ نبوی، چهار ستون محکم قرار گرفته که گنبد سبز بر روی آنها استوار است. و اطراف حجره با دیوار مسی زرد رنگ از مسجد جدا شده، و در داخل همین روضه، ساختمان پنج ضلعی کوچکتر واقع شده که قبر شریف نبوی در داخل آن میباشد، این پنج ضلعی، دو ضلع آن در سمت شمال مانند دو ضلع مثلث، و سه ضلع دیگر آن مانند سه ضلع مربع در سمت جنوب دیده میشود.
[2]. درخصوصجان دادن رسولگرامیاسلامmدر آغوش امیرالمؤمنین علیه السلام و قضایایی که در طول مدّت بیماری و در بستر بودن پیامبر (ص) اتّفاق افتاد می توان به کتبی از قبیل:
فروغ ابدیّت ، ج 2،ص 485 به بعد؛تفسیر نمونه ،ج 22 ،ص 148به بعد؛ المراجعات، مراجعه 90 ؛مستدرک حاکم ، ج 3 ، ص 138 ؛ تاریخ ابن عساکر در حالات امام ، ج 3 ، ص 14 به بعد؛ مجمع الزوائد ، ج 9 ، ص 112؛ صحیح بخاری ،ج 6 ، ص 11 ؛صحیح مسلم ،ج 3 ،ص 1259 ؛ شرح ابن ابی الحدید، ج 1 ،ص 159 و ج 6 ، ص 10 به بعد ؛ تاریخ طبری ،ج 4 ،ص 1839 به بعد؛ فصول المهمه ،ص 41.
به جهت اتمام این نوشتار در شب نیمه شعبان و میلاد مبارک حضرت ولیالله الاعظم،امام زمان علیه السلام ،آن را به آستانمقدّسآن حضرت تقدیم داشته و با سپاس به پیشگاه با عظمت الهی، دست به دعا برداشته و از درگاه بیهمتایش میخواهیم:
خداوندا!
ما را با قرآن زنده بدار!
با قرآن بمیران و با قرآن محشور بفرما!
آمین یا رب العالمین.
قم مقدس عشّ آل محمدm
شعبان المعظّم 1423 هـ.ق / مهر ماه 1381 هـ.ش
محمدجواد مُهری
كتابنامه
1.آفرینش هنری در داستان ابراهیم (ع)،کاظمی، شهاب، قم: انتشارات أحسن الحدیث، چاپ اول، 1379ش.
2. آثار اسلامی مکه و مدینه آثار اسلامی مکه و مدینه ، جعفریان، رسول ، نشر مشعر: 1377
3. اثبات الوصيه للامام على بن ابى طالب ،مسعودي،علي بن حسين، نشر موسسه انصاريان، قم ۱۴۱۷ق.
4. احقاق الحق و ازهاق الباطل ، شوشتري، نورالله بن شريف الدين، مع تعليقات شهاب الدين الحسيني المرعشيالنجفي؛به اهتمام محمودالمرعشي،مكتبهآيه اللهالمرعشي العامه، ۱۴04ق.
5. ارشاد القلوب،الحسن بنابيالحسنمحمد الديلمي،الناشردارالاسوه للطباعه،تأريخ الاصدار : 1424هـ
6.اسباب نزولالقرآن،واحدی،علی بن احمد، دارالکتب العلميه،منشوراتمحمد علي بيضون ، نشر بیروت.
7.اسد الغابه فی معرفه الصحابه، ابن اثیر، نشر دار احياء، بيروت لبنان .
8.أصولالکافی،کلینی،محمدبنیعقوب،مترجموشارح:مصطفوی،ناشر،کتابفروشيعلميه اسلاميه ، 1369.
9. اعتقادات شیخصدوق ،ابنبابويه ، محمد بن علي ،مترجم ؛حسني، محمد علي.
10.اعلامقرآن،خزائلی، محمّد، تهران، مؤسسة انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۱ ش.
11. الإتقان في علوم القرآن، جلال الدين عبد الرحمن بن أبي بكرالسيوطي أبوالفضل ،الأوقاف السعوديه- مجمع الملك فهد، الناشر: وزارة الشؤون الإسلاميه والدعوه والإرشاد السعوديه - مجمع الملك فهد لطباعه المصحف الشريف،سنه النشر: 1426 هـ.
12.أمالی،شیخصدوق،ابنبابویه،محمدبنعلی،ترجمهکمره ای،محمد
باقر،ناشرکتابچی، تهران ، ۱۳۷۶.
13.البدایهوالنهایهفیالتاریخ،عمادالدینابیالفداءاسماعیلابنعمربنکثیرالقرشیالدمشقی،مکتبه الخانجی، ویرایش اول، قاهره، 1932م .
14.المحاسن،برقی، احمد بن محمد، تصحیح و تعلیق: محدث، جلال الدین،ناشر: دار الکتب الاسلامیه ، قم .
15.أخبارمکهفي قديم الدهر و حديثه ، فاکهی،محمد بن اسحاق ،محقق :ابندهیش، عبد الملک ، ناشر: مکتبه الاسدی ، نشرمکهمکرمه،۱۴۲۴ .
16. الدر المنثور ، عبد الرحمن بن أبي بكر، جلال الدين السيوطي ، الناشر: دار الفكر – بيروت.
17.الطبقاتالکبری ، ابن سعد،محمد بن سعد، محقق: عطا، محمد عبدالقادر، ناشر: دار الکتب العلميه، منشورات محمد علي بيضون ، محل نشر: بیروت .
18. الكامل في التاريخ ، أبو الحسن علي بن أبي الكرم محمد بن محمد بن عبد الكريم بن عبد الواحد الشيباني الجزري، عز الدين ابن الأثير ، تحقيق: عمر عبد السلام تدمري، الناشر دار الكتاب العربي، بيروت 1417هـ / 1997م.
19.المسند، ابن حنبل،احمدبن محمد، شارح : شاکر،احمدمحمد ، ناشر: دار الحدیث، نشر قاهره – مصر، ۱۴۱۶.
20. المغازي ، محمّد بن عمر واقدی ، محقق جونز مارزدن ، ناشر، اعلمي ، بيروت .
21. ابن منظور، محمد،لسان العرب،بیروت: دارإحیاء التراث العربی، الطبعة الأولی، 1408ق.
22. المفردات في غريب القرآن ،أبو القاسم الحسين بن محمد المعروف بالراغب الأصفهانى
المحقق:صفوان عدنان الداودي،الناشر:دارالقلم،الدار الشاميه -دمشق بيروت، الطبعه: الأولى - 1412 هـ
23.المنجدفي اللغه ، لويس معلوف ، الناشر: المطبعه الكاثوليكيه – بيروت، رقم الطبعه : 19
24. إمتاع الأسماع ، تقي الدين المقريزي، المحقق محمد عبد الحميد النميسي،الناشردار الكتب العلميه، بيروت 1420 هـ - 1999 م.
25.أنوارالتنزیلوأسرار التأویل(تفسیر البیضاوی)، بیضاوی،عبدالله بنعمر،ناشر:داراحياء التراث العربي ، بیروت .
26.التبيان فيتفسيرالقرآن،طوسی، محمدبن حسن، مصحح: عاملی،احمد حبیب، مقدمهنویس : آقا بزرگ تهرانی، محمد محسن ، ناشر: دار احياء التراث العربي ، بیروت.
27.التفسیر الکبیر(مفاتیح الغیب)،فخررازی،محمدبنعمر،ناشر:داراحیاءالتراث العربی ، بیروت.
28. الجامع لأحکام القرآن ،قرطبی، محمد بن احمد ، ناشر: ناصر خسرو ، تهران ۱۳۶۴.
29.الجامع الصغیرفيأحادیث البشیرالنذیر، سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر، ناشر: دار الفکر للطباعه و النشر و التوزيع ، بیروت .
30. السیره النبویه،ابن هشام،عبدالملکبن هشام،مصحح : ابیاری، ابراهیم ، ناشر: دار .
31. الصحيح منسيره النبيالأعظم، عاملی،جعفرمرتضی،ناشر:موسسه علمی فرهنگی دار الحديث، سازمان چاپ ونشر، قم.
32.البرهانفيتفسيرالقرآن بحرانی، هاشم بن سلیمان،محقق:بنیاد بعثت،واحدتحقیقات اسلامی ، ناشر: موسسه البعثه، قسم الدراسات الاسلامیه ، قم .
33.الفصول المهمه، شرفالدینعاملی، عبد الحسین ،نشرمعروف، قم 1379.
34.القاموس المحیط،فیروزآبادی، محمد بن یعقوب ، ناشر : دار الکتب العلميه، منشورات محمد علي بيضون ، بیروت .
35.القصصالقرآنی، حافظ، عماد زهیر، دمشق: دارالقلم، الطبعه الأولی، 1410ق.
36.الحوارفیالقرآن، فضل الله، محمدحسین، بیروت،دارالفکر معاصر، الطبعه الثالثه،1992م.
37.التصویرالفنی فیالقرآن،قطب، سید،ترجمة محمد علی عابدی، تهران: مرکز نشر انقلاب، چاپ اول، 1359ش.
38.ادبیات داستانی،میرصادقی، جمال، تهران: انتشارات علمی، چاپ سوم، 1376ش.
39. بحار الانوار،مجلسی، علامه محمد باقر، تحقیق وتعلیق: سید جواد علوی، ناشر:دارالکتب اسلامیه، تهران، 1362 ق.
40.بلوغ الأربفي معرفهأحوال العرب،محمود شكري آلوسي البغدادي، المحقق: محمد بهجه الأثري، الناشر: مصر.
41.بحوثفیقصص القرآن،عبد ربّه، عبدالحافظ. لبنان: دارالکتاب اللبنانی، الطبعة الأولی، 1972م.
42. بهشتی، الهه،عوامل داستان،تهران: انتشارات برگ، چاپ اول، 1375ش.
43. بستانی، محمود، پژوهشی در جلوههای هنری داستانهای قرآن، ترجمة موسی دانش، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، چاپ اول، 1371ش.
44. پروینی، خلیل،تحلیل ادبی و هنری داستانهای قرآنی،تهران: فرهنگ گستر، چاپ اول، 1379ش.
45.تاریخ یعقوبی،احمدبناسحاقیعقوبی،ترجمه محمدابراهیم آیتی،ناشر: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1389 .
46.تاریخالطبري(تاريخ الأمموالملوك)،طبری،محمدبنجریر،محقق:ابراهیم،محمد ابوالفضل ، ناشر بی نا ، بیروت .
47.تاريخ پيامبر اسلام، آيتى، محمد ابراهيم ،ناشر: دانشگاه تهران .
48.تفسیر المراغي، مراغی، احمد مصطفی ، ناشر: دار الفکر، بیروت .
49. تفسیر المنار، محمد رشید رضا، دار المعرفه، بیروت، لبنان.
50. تفسیرالمیزان،طباطبائی،محمدحسین،مترجممحمدباقرموسویهمدانی،نشرجامعهمدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1374.
51.تفسيرالقمي، علی بن ابراهیم ، محقق : موسوی جزایری ، نشر دار الکتاب ، قم ۱۳۶۳ .
52.تفسیر نمونه، زیر نظر : مکارم شیرازی ،جمعی از نویسندگان ، ناشردار الکتب الاسلامیه ، تهران ۱۳۸۰ .
53.تفسير نور الثقلين، حویزی، عبدعلی بن جمعه ، مصحح :رسولی، هاشم ، ناشر: اسماعیلیان ، قم ۱۴۱۵ .
54.تنبيه الخواطرونزهه النواظر،( المعروف بمجموعهورّام)،ورام، مسعود بن عیسی،ناشر: مکتبه الفقیه، قم .
55.تهذیب الاحکامفیشرحالمقنعه،طوسی،محمدبنحسن،مقدمه نویس:مرعشی، شهابالدین ،ناشر: فراهانی ، تهران 1365 .
56. تاريخ اماكن زيارتي و سياحتي سوريه ، قائدان، اصغر، نشر مشعر، ۱۳۸۰.
57.تاريخ انبياء، رسوليمحلاتي، هاشم، ناشر: موسسه بوستان كتاب قم ، 1382.
58. تاریختمدنویلدورانت،ویلیام جیمزدورانت، مترجم،گروه مترجمان،ناشرعلمی و فرهنگی، 1393 .
59.تحلیلی نو از قصص قرآن،ملبوبی، محمدتقی، تهران: امیرکبیر، چاپ اول، 1376ش.
60.تفسیر نوین،محمدتقی شریعتی،دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران، ۱۳۶۸ش.
61.جنات الخلود، امامیخاتونآبادی، محمدرضا، قم ۱۳۸۲.
62.حبیب السیر، خواند میر،غیاثالدین بنهمامالدین،ناشر:انجمنآثارومفاخرفرهنگی،تهران ۱۳۷۹
63.حیات القلوب ،مجلسی، محمدباقربن محمدتقی، محقق: امامیان،علی، ناشر: سرور، قم 1384 .
64.خصال،شيخ صدوق ،ابنبابویه، محمد بن علی، مترجم:کمره ای، محمدباقر، ناشر:کتابچی، تهران 1377 .
65.خلاصه الغدیرعلامه امینی، بازنویسی : قاسملو ، یعقوب ، محل نشر : قم 1381.
66.دائره الفرائد در فرهنگ قرآن، ، محقق ، محمدباقر، انتشارات بعثت ، قم 1391 .
67. دائره المعارف القرن الرابع عشر، العشرین،فرید وجدی، محمد، ناشر:دار المعرفه ، بيروت.
68. دايره المعارف اسلامي، محمدرسول فرهنگ خواه ،تصحيح وحواشي احمد خوشنويس، محل نشرتهران 1359.
69.داستانهای قرآن در المیزان،فعال عراقی، حسین،تهران: نشر سبحان، چاپ دوم، 1378ش.
70.دائره المعارف قرآن:كشف الآیات ،كشف الكلمات ،كشف المطالب و المبهمات، ترجمه و تفسيرعماد زاد،حسین،ناشر: مبين ، تهران1393.
71.دلائل الإمامه ،طبری، محمد بن جریر، ناشر دار الذخایر، قم.
72.دلائل الصدقلنهج الحق،مظفر،محمد حسن،مؤسسهآل البیت(ع)لاحیاءالتراث،ناشرموسسة آل البیت (ع) لإحیاء التراث،قم .
73.دانشنامهاماکنجغرافیاییقرآنمجید،عرب،محمدحسن ، فرهنگ مکتوب، تهران، ۱۳۸۸ش.
74.رحله ابن بطوطه،ابن بطوطه، محمدبنعبد الله ، محقق: تازی، عبد الهادی، ناشر: مطبوعات أکاديميه المملکهالمغربيه 1417 .
75.رمز و داستانهای رمزی در ادب فارسی،پور نامداریان، تقی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاب دوم، 1367ش.
76.ریخت شناسی قصههای قرآن،حسینی،محمد،تهران: انتشاراتققنوس،چاپدوم، 1384ش.