كه مسجد مورد نظر تخريب گردد. در اين صورت، حكومت مىتواند دستور تخريب آن مسجد را صادر نمايد[1].
همچنين در موردى كه رفتن به حج، به سبب يك ضرورت، با منافع مادى و يا معنوى امّت اسلامى يا سرزمين آنان تزاحم كند، حكومت مىتواند مادامى كه اين ضرر وجود دارد، به طور موقت، دستور تعطيل حج را صادر كند و از رفتن مسلمانان به حج جلوگيرى نمايد[2].
1- ر.ک. به: صحِیفه نور، ج 20، ص 170 ـ 171.
2- ر.ک. به: اندِیشههاِی امام خمِینِی (ره)، مجموعه مقالات هشتمِین کنفرانس بِینالمللِی اندِیشه اسلامِی، ج 1، ص 113 ـ 153، سازمان تبلِیغات اسلامِی.
پرسش
1- منظور از «تزاحم حقوق» چيست؟
2- گونههاى تزاحم حقوق را نام ببريد.
3- تزاحم حقوق الناس با يكديگر را با بيان مثال توضيح دهيد.
4- قاعده سلطنت و قاعده لاضرر را توضيح دهيد.
5- آيا مالك هر گونه كه بخواهد مىتواند در ملك خود تصرّف كند؟ توضيح دهيد.
6- در صورتى كه قاعده سلطنت و قاعده لاضرر با يكديگر تزاحم پيدا كنند، كدام يك مقدم است؟
7- ديدگاه امام خمينى (ره) در مورد قاعده لاضرر چيست؟
8- تزاحم حقوق اشخاص با حقوق حكومتى را با مثال توضيح دهيد.
9- استفاده از انفال مانند جنگل ها در چه حدّى براى مردم جايز است؟
10- تزاحم حق آزادى انتخاب شغل با حق حكومتى را توضيح دهيد و بنويسيد در اين مورد كدام حق، مقدّم است؟
فهرست منابع
قرآن كريم
نهج البلاغه (فيض الاسلام)
انديشههاى امام خمينى (ره)، مجموعه مقالات هشتمين كنفرانس بين المللى انديشه اسلامى، سازمان تبليغات اسلامى، چاپ اول.
بحار الانوار، علّامه مجلسى، چاپ ايران.
تحريرالوسيله، امام خمينى (ره) چاپ نجف اشرف.
تحف العقول، ابن شعبه حرّانى، مؤسسة النشر الاسلامى.
ترمينولوژى حقوق، محمد جعفر لنگرودى، گنج دانش.
توضيح المسائل، امام خمينى (ره)، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى (ره).
جامع عباسى، شيح بهاءالدين عاملى، مؤسسه انتشارات فراهانى، تهران.
جواهر الكلام، شيخ محمد حسن نجفى، بيروت.
حقوق اساسى در جمهورى اسلامى ايران، دكتر سيد جلال الدين مدنى، سروش.
ديدگاههاى جديد در مسائل حقوقى، دكتر حسين مهرپور، اطلاعات، چاپ اول، 1372.
ربا، بانك و بيمه، شهيد مرتضى مطهرى، صدرا.
شرايع الاسلام، محقق حلّى، اعلمى، تهران.
صحيفه نور، وزارت ارشاد اسلامى.
فرهنگ اصطلاحات فقه اسلامى، محسن جابرى عربلو، امير كبير، 1362.
فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول، عيسى ولايى، نشرنى.
فرهنگ فارسى عميد، امير كبير.
فرهنگ معارف اسلامى، جعفر سجادى، كومش.
قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران.
قانون مجازات اسلامى، هوشنگ ناصر زاده، نشر ديدار، چاپ سوم.
كتاب البيع، امام خمينى (ره)، مهر، قم.
لغت نامه، على اكبر دهخدا، دانشگاه تهران.
مجمع البحرين، طريحى، مكتبة المرتضويه.
مجموعه كامل قوانين و مقررات جزايى با آخرين اصلاحات و الحاقات 1371، غلامرضا حجتى اشرفى، گنج دانش.
مجموعه مصوبات مجتمع تشخيص مصلحت نظام، امير هوشنگ ساسان نژاد، فردوسى، چاپ اول.
مسالك الأفهام، شهيد ثانى (ره)، مؤسسة المعارف الاسلامية، چاپ اول.
المستصفى، غزالى، مصر.
مفردات، راغب اصفهانى، بيروت.
مقارنه و تطبيق در حقوق جزاى عمومى اسلام، عليرضا فيض.
المنجد فى اللغة، لويس معلوف، اسماعيليان.
موازين قضايى از ديدگاه امام خمينى (ره)، حسين كريمى، اشكورى، قم.
وسائل الشيعه، شيخ حرّ عاملى، بيروت.
ولايت فقيه، امام خمينى (ره)، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى (ره).