ه-) استمرار
مسأله 92-سه روز اوّل حيض بايد پشت سر هم باشد، بنابراين اگر مثلا دو روز خون ببيند و يك روز پاك شود و دوباره خون ببيند، حيض نيست. و اين كه مىگوييم بايد پشت سر هم باشد، معنايش اين نيست كه در تمام سه روز خون بيرون آيد، بلكه اگر خون در فضاى داخل فرج باشد، كافى است.
و) موالات
سؤال 93-آيا «توالى» در سه روز اوّل حيض، كه در بعضى از كتابها آمده، همان «استمرار خون در سه روز اوّل» است، يا معناى ديگرى دارد؟ لطفاً توضيح فرمائيد.
جواب:منظور همان استمرار خون در سه روز اوّل است.
ز) بين دو حيض بايد حدّ اقل ده روز فاصله باشد
مسأله 94-زنى كه معمولا ماهى يك مرتبه خون مىبيند اگر در يك ماه دو بار خون ببيند و آن خون نشانههاى حيض داشته باشد، چنانچه روزهايى كه در وسط پاك بوده كمتر از ده روز نباشد، بايد هر دو را حيض قرار دهد.
مسأله 95-هرگاه سه روز يا بيشتر خونى ببيند كه نشانههاى حيض دارد، سپس ده روز يا بيشتر خونى ببيند كه نشانههاى استحاضه دارد، و مجدّداً خونى ببيند كه نشانه حيض دارد، بايد تمام خونهايى كه نشانه حيض داشته است حيض قرار دهد.
سؤال 96-چنانچه زنى در روز دهم ماه از عادت ماهيانه پاك شود، و روز نوزدهم همان ماه مجدّداً خونى ببيند كه تمام شرايط حيض را داشته باشد، و مثلا شش روز ادامه پيدا كند، خون دوم را از چه روزى عادت ماهانه محسوب كند؟
جواب:بعد از گذشتن ده روز از پايان عادت اول، خون حيض محسوب مىشود.
محرّمات حائض
مسأله 97-كارهايى بر زن حائض در ايّام عادت ماهيانه حرام است، و بايد از آنها اجتناب كند. امور مذكور به شرح زير است:
الف) انجام عبادتها
مسأله 98-تمام عبادتهايى كه شرط صحّت آن وضو، يا غسل، يا تيمّم است؛ مانند نمازهاى روزانه، روزه، و طواف خانه خدا، بر حائض حرام است؛ ولى بجا آوردن عباداتى كه طهارت (يعنى وضو، يا غسل، يا تيمّم) در آن شرط نيست، مانند نماز ميّت، مانعى ندارد.
سؤال 99-چرا در چنين مواقعى مجبور به ترك عبادت هستيم؟ در حالى كه شايد در اين گونه موارد آن قدر نيازمند راز و نياز با معبود هستيم كه در ديگر فرصتها نباشيم؟
جواب:انسان در هر زمان، و تحت هر شرايطى مىتواند با خالق خويش ارتباط داشته باشد، و با وى خلوت كند، و راز و نياز نمايد؛ هر چند به خاطر مصالحى دستور داده شده كه از نوع خاصّى از ارتباط و عبادت (نماز و روزه) چشمپوشى كند.
مسأله 100-هرگاه زن در وسط نماز حائض شود، نماز او باطل است و نبايد ادامه دهد، ولى اگر شك كند كه حائض شده يا نه، نماز او صحيح است.
مسأله 101-هرگاه وقت نماز داخل شود، و بداند يا گمان داشته باشد كه اگر نماز را تأخير بيندازد حائض مىشود، بايد فوراً نماز را بخواند.
مسأله 102-هرگاه زن در اوّل وقت به اندازه انجام واجبات يك نماز پاك باشد و نماز نخواند و حائض شود، آن نماز را بايد بعداً قضا كند. و در اندازه «وقت براى انجام واجبات» بايد ملاحظه حال خود را نمايد، مثلا براى مسافر به اندازه دو ركعت، و براى حاضر به اندازه چهار ركعت، و كسى كه وضو ندارد، وقت وضو را نيز بايد در نظر بگيرد، و همچنين تطهير لباس و بدن، و اگر فقط به اندازه خود نماز وقت داشته باشد احتياط قضا كردن نماز است.
مسأله 103-مستحبّ است زن حائض در وقت نماز خود را از خون پاك كند، و دستمال
و نوار بهداشتى را عوض نمايد و وضو بگيرد، و اگر نمىتواند وضو بگيرد تيمّم كند، و در جاى نماز خود رو به قبله بنشيند، و مشغول ذكر خدا و دعا و صلوات شود، امّا خواندن بيش از هفت آيه از قرآن و همراه داشتن آن و دست زدن به حواشى و فاصله ميان خطوط آن (بدون اين كه دست او به خطهاى قرآن بخورد) و نيز خضاب كردن به حنا براى حائض كراهت دارد. ولى شنيدن آيات قرآن، يا شركت در مجالس قرائت و تعليم قرآن مانعى ندارد.
سؤال 104-اگر زنى به وسيله خوردن قرص از عادت ماهانه خود جلوگيرى كند، آيا مىتواند با آن حال قرآن بخواند، و يا روزه و حجّ و ساير عباداتى كه نياز به طهارت دارد را انجام دهد؟
جواب:مىتواند، و اعمال او اشكالى ندارد.
سؤال 105-زنان و دخترانى كه در حال گذراندن عادت ماهانه هستند، و از خواندن نماز معذور مىباشند، آيا مىتوانند جهت شكوه و عظمت بيشتر نماز جمعه، در اين آئين پرشكوه شركت كنند؟
جواب:در صورتى كه در مسجد نباشد، و نيّت نماز نكنند مانعى ندارد؛ هر چند بظاهر همراه جمعيّت بصورت نماز برخيزند.
ب) انجام تمام كارهايى كه بر جُنُب حرام است
مسأله 106-پنج كار بر جنب حرام است:
اوّل: تماسّ با خطّ قرآن، يا اسم خداوند و پيامبران (عليهم السلام) و امامان معصوم (عليهم السلام) و حضرت زهراء (عليها السلام) بنابر احتياط واجب بر حائض حرام است؛ ولى ترجمه قرآن به زبانهاى ديگر اين حكم را ندارد.
دوم: رفتن به مسجد الحرام و مسجد پيامبر (صلى الله عليه و آله) (مسجد النبىّ)، هر چند از يك در داخل و از در ديگر خارج شود.
سوم: توقّف در مساجد ديگر؛ امّا اگر از يك در داخل و از در ديگر خارج شود، يا براى برداشتن چيزى برود، مانعى ندارد. و احتياط واجب آن است كه در حرم امامان (عليهم السلام) نيز توقّف نكند.
چهارم: داخل شدن در مسجد براى گذاشتن چيزى در آن.
پنجم: خواندن يكى از آيات سجده؛ ولى خواندن غير آيه سجده، از سوره سجده، مانعى ندارد.[1]
سؤال 107-آيا زن حائض مىتواند به رواقهاى اطراف ضريح مطهّر امام رضا (عليه السلام) داخل شود، هرچند قبر مطهّر را ببيند و به ضريح نزديك باشد؟
جواب:مانعى ندارد، ولى وارد حرم نشود.
سؤال 108-پس از مدّتها به قصد زيارت حضرت معصومه (عليها السلام) به شهر مقدّس قم سفر كردم؛ ولى متأسّفانه در اثناء راه عادت شدم. آيا با اين وضعيّت مىتوانم به حرم مطهّر آن حضرت مشرّف شوم؟ به طور كلّى تشرّف به حرم امامزادگان در اين حالت چه حكمى دارد؟
جواب:تشرّف به حرم امامزادگان اشكالى ندارد، ولى بهتر آن است كه تنها به رواقها اكتفا كنند و وارد محوطه اصلى، كه ضريح در آن است، نشوند. البتّه قسمتهائى كه به عنوان مسجد معروف است از اين حكم مستثنى است.
سؤال 109-بطور كلّى ورود به چه قسمتهايى از حرم مطهّر معصومين «سلام الله عليهم اجمعين» براى جنب و حائض حرام است؟ آيا حتّى وارد شدن به رواقها، حياتها و ساير مكانهاى وابسته به حرم حرام است، يا محدوده ممنوعه قسمت خاصّى از حرم است؟جواب:محدوده ممنوعه فقط قسمتى است كه ضريح در آن است، و اطراف آن.
سؤال 110-آيا حضور زنان حائض و جُنب در حسينيّهها به هنگام عزادارى، و رفتن به گلزار شهداء و قرائت فاتحه بر مزار پاك آن عزيزان سفر كرده، و شركت در جلسات قرآن جايز است؟
جواب:اشكالى ندارد؛ ولى آيات سجده را نخوانند.
سؤال 111-با توجّه به اين كه دعاى شريف كميل، مشتمل بر آيهاى از سوره سجده
[1]. سورههايى كه سجده واجب دارد به شرح زير است:
الف) سوره الم سجده (سوره سى و دوم). ب) سوره حم سجده (سوره چهل و يكم).
ج) سوره و النّجم (سوره پنجاه و سوم). د) سوره اقرأ (سوره نود و ششم).
است،[1]آيا قرائت اين دعا براى زنان حائض جايز است؟
جواب:اشكالى ندارد؛ زيرا تنها قرائت آيه سجده براى چنين افرادى جايز نيست، هر چند بهتر آن است كه كلّ سوره، و از جمله همان آيه موجود در دعاى كميل، را در آن حالت نخوانند.
سؤال 112-شوهرم در سالگرد عقد ازدواجمان پلاك طلائى، كه مزيّن به لفظ جلاله «اللّه» بود، به من هديه كرد. پلاك فوق را به گردن آويختهام، آيا استفاده از آن در ايّام عادت ماهيانه جايز است؟
جواب:در صورتى كه با پوست بدن تماسّ نداشته باشد اشكالى ندارد.
سؤال 113-نام شوهر من محمّد است، آيا دست زدن به نام او، كه همنام پيامبر بزرگوار اسلام (صلى الله عليه و آله) است، در هنگام عادت ماهيانه جايز است؟ حكم ساير نامهايى كه از اسامى مبارك پيامبران و معصومان (عليهم السلام) گرفته شده چه مىباشد؟
جواب:اشكالى ندارد؛ مگر اين كه نام «اللّه» مثل «عبد الله» و امثال آن در آن باشد.
سؤال 114-خانمهاى محلّه ما جلسه هفتگى دارند، يكى از برنامههاى اين جلسه، قرائت زيارت با شكوه عاشوراست. اين زيارت را بر روى كارت كوچكى چاپ كرده، و لايه بسيار نازكى از پلاستيك بر روى آن كشيدهاند، آيا براى زنان حائض جايز است كه به اين نوع كارتها دست بزنند؟ آيا در اين حالت مىتوانند سجده آخر زيارت را بجا آورند؟
جواب:دست زدن به اين كارتها اشكالى ندارد، و بجا آوردن سجده آخر هم خوب است.
سؤال 115-با توجّه به اين كه شركت در انتخابات، در مراحل مختلف، از اهميّت خاصّى برخوردار است و از سوى ديگر، صندوقهاى اخذ رأى معمولا در مساجد مستقرّ است، آيا رفتن زنان حائض به مسجد جهت عمل كردن به اين وظيفه مهمّ سياسى عبادى جائز است؟
جواب:بايد به مناطقى بروند كه صندوق در غير مسجد باشد.
[1]. منظور جمله «أَ فَمَنْ كانَ مُؤْمِناً كَمَنْ كانَ فاسِقاً لا يَسْتوُون» است، كه آيه هيجدهم سوره الم سجده مىباشد.
سؤال 116-آيا گوش دادن به آيات سجده واجب، همانند تلاوت آنها، براى شخص حائض حرام است؟ و اگر گوش كند، آيا سجده بر او نيز لازم است؟
جواب:گوش دادن جايز است، و اگر آيه سجده را بشنود بايد در همان حال سجده كند.
ج) آميزش جنسى
مسأله 117-آميزش جنسى و نزديكى كردن به هنگام عادت، هم بر زن حرام است و هم براى مرد.
مسأله 118-هرگاه مرد در حال حيض با همسر خود نزديكى كند مستحبّ است كفّاره دهد؛ و كفّاره آن در ثلث اوّل روزهاى حيض، يك مثقال طلاى سكّه دار، يا قيمت آن است (مثقال شرعى 18 نخود مىباشد) و اگر در ثلث دوم باشد، نيم مثقال و اگر در ثلث سوم باشد يك چهارم مثقال است، بنابراين اگر ايّام عادت شش روز است دو روز اوّل يك مثقال، دو روز وسط نيم مثقال، و دو روز آخر يك چهارم مثقال كفّاره دارد.
مسأله 119-هرگاه بخواهد قيمت طلا را بپردازد بايد به قيمت روزى كه مىپردازد حساب كند؛ نه قيمت روزى كه آميزش كرده.
مسأله 120-بازى كردن با همسر در حال حيض حرام نيست، و كفّاره هم ندارد.
مسأله 121-هرگاه نزديكى را تكرار كند مستحبّ است كفّاره را نيز تكرار كند.
مسأله 122-اگر مرد در حال نزديكى بفهمد زن حائض شده، بايد فوراً از او جدا شود و اگر جدا نشود، گناه كرده و بنابر احتياط مستحب بايد كفّاره نيز بپردازد.
مسأله 123-اگر مرد با زن حائض زنا كند، يا با زن حائض بيگانهاى به گمان اين كه همسر خود اوست نزديكى نمايد، احتياط آن است كه كفّاره دهد.
مسأله 124-كسى كه نمىتواند كفّاره بدهد بهتر آن است كه صدقهاى بدهد و اگر نمىتواند، بايد از گناه خود استغفار كند.
سؤال 125-مردى با همسرش، كه در حال عادت ماهيانه است، مشغول ملاعبه
مىشود، اگر شك كند كه بىاختيار دخول صورت گرفته يا نه، چه حكمى دارد؟ آيا كار حرامى كرده و بايد كفّاره بپردازد؟
جواب:مادام كه يقين ندارد، كار حرامى انجام نشده و كفّارهاى ندارد.
سؤال 126-آيا حرمت جماع و نزديكى در حال حيض و كفّاره آن، شامل آميزش جنسى غير اختيارى هم مىشود؟ اگر از روى فراموشى باشد چطور؟ آيا انزال نيز شرط است؟
جواب:اين حكم شامل صورت فراموشى نمىشود، و انزال شرط نيست.
سؤال 127-آيا حرمت آميزش در حال حيض و كفّاره آن، اختصاص به شوهر دارد؟ يا شامل زن هم مىشود؟
جواب:حرمت مربوط به هر دو مىباشد؛ ولى كفّاره مخصوص مرد است.
سؤال 128-زنى در روزهاى پايانى عادت ماهيانه است، ولى شك دارد كه پاك شده يا نه، آميزش جنسى در چنين صورتى چه حكمى دارد؟
جواب:جايز نيست.
سؤال 129-آيا نزديكى با همسر در حال عادت ماهيانه، پس از قطع خون و قبل از غسل، جايز است؟
جواب:جايز است؛ ولى احتياط مستحب در ترك آن است.
سؤال 130-از حضرتعالى نقل شده است كه آميزش با حائض پس از قطع عادت ماهيانه و قبل از غسل جايز است، آيا اين حكم در ساير محرّمات حائض (مانند طلاق، مسّ خطّ قرآن، داخل نشدن در مسجد و ...) نيز جارى است؟
جواب:موارد مختلف است؛ رفتن به مسجد، مسّ خطّ قرآن و نماز و مانند آن مشروط به غسل است، ولى طلاق مشروط به غسل نيست.
مسأله 131-هرگاه زن بگويد: «حائض هستم» يا «از حيض پاك شدهام» حرف او قبول است؛ مگر اين كه مورد سوء ظن باشد.
د) طلاق
مسأله 132-طلاق دادن زن در حالت حيض باطل و بىاثر است.
مسأله 133-طلاق دادن زن در حال حيض يا نفاس در سه صورت صحيح است:
1- شوهر بعد از ازدواج مطلقاً با او نزديكى نكرده باشد.
2- زن باردار باشد (همانطور كه گذشت زنان باردار گاهى عادت مىشوند).
3- زن غايب باشد و مرد نتواند، يا برايش مشكل باشد، پاك بودن زن را بفهمد.
مسأله 134-هرگاه زن را از خون حيض پاك مىدانسته و طلاقش بدهد، سپس معلوم شود كه به هنگام طلاق در حال حيض بوده، طلاق او باطل است. و به عكس، اگر او را در حال حيض بداند و طلاق دهد، بعد معلوم شود پاك بوده، طلاق او صحيح است.
مسأله 135-هرگاه كسى مىداند كه همسرش در حال حيض يا نفاس بوده، اگر غايب شود، مثلا مسافرت كند و بخواهد او را طلاق دهد و نتواند از حالش با خبر شود، بايد تا مدّتى كه معمولا از حيض يا نفاس پاك مىشود صبر كند.
سؤال 136-آيا ازدواج و مراسم عقد در حال عادت ماهيانه جايز است؟
جواب:مانعى ندارد.
سؤال 137-آيا بخشيدن باقيمانده عقد موقّت (كه بمنزله طلاق است) در زمان عادت ماهيانه زوجه جايز است؟
جواب:مانعى ندارد.
مسأله 138-هنگامى كه زن از خون حيض پاك شود طلاق او صحيح است، و همسرش نيز مىتواند با او نزديكى كند، هر چند هنوز غسل نكرده باشد؛ ولى احتياط مستحب آن است كه پيش از غسل از نزديكى خوددارى كند، ولى كارهاى ديگرى كه در وقت حيض بر او حرام بوده، مانند توقّف در مسجد و مسّ خط قرآن، تا غسل نكند بر او حلال نمىشود، بنابر احتياط واجب.
اقسام زنان حائض
مسأله 139-زنان حائض بر شش گونهاند: