مواردى كه لازم نيست بدن ولباس نمازگزار پاك باشد
19- 1- در سه صورت كه تفصيل آنها بعداً گفته مىشود، اگر بدن يا لباس نمازگزار نجس باشد، نماز او صحيح است:
اوّل: آن كه به واسطه زخم يا جراحت يا دملى كه در بدن اوست، لباس يا بدنش به خون آلوده شده باشد.
دوم: آن كه بدن يا لباس او به مقدار كمتر از درهم (كه تقريباً به اندازه گودى كف دست است) به خون آلوده باشد.
سوم: آن كه ناچار باشد با بدن يا لباس نجس نماز بخواند و در دو صورت اگر فقط لباس نمازگزار نجس باشد، نماز او صحيح است:
اوّل: آن كه لباسهاى كوچك او مانند جوراب وعرقچين نجسباشد.
دوم: آن كه لباس زنى كه پرستار پسر بچه است نجس شده باشد و برخى از احكام اين پنج صورت در مسائل بعد گفته مىشود.
19- 2- اگر در بدن يا لباس نمازگزار، خون زخم يا جراحت يا دمل باشد، چنانچه طورى است كه آب كشيدن بدن يا لباس يا عوض كردن لباس براى بيشتر مردم يا براى خودش سخت است تا وقتى كه زخم يا جراحت يا دمل خوب نشده است، مىتواند با آن خون نماز
بخواند، و همچنين است اگر چركى كه با خون بيرون آمده يا دوايى كه روى زخم گذاشتهاند و نجس شده، در بدن يا لباس او باشد.
19- 3- اگر خون بريدگى و زخمى كه بزودى خوب مىشود وشستن آن آسان است، در بدنيا لباسنمازگزار باشد، بايد پاك شود و با آنبدن يا لباس نمىتواند نماز بخواند و اگر نماز خواند نماز باطلاست.
19- 4- اگر جايى از بدن يا لباس كه با زخم فاصله دارد، به رطوبت زخم نجس شود، جائز نيست با آن نماز بخواند، ولى اگر مقدارى از بدن يا لباس كه معمولا به رطوبت زخم آلوده مىشود، به رطوبت آن نجس شود، نماز خواندن با آن مانعى ندارد.
19- 5- اگر از زخمىكهتوى دهانوبينى ومانند اينها است، خونى به بدن يا لباس برسد، احتياط واجب آن است كه با آن نماز نخواند و همچنين است خون بواسير در صورتى كه دانههايش بيرون نباشد، ولى با خون بواسيرى كه دانههاى آن بيرون است، مىشود نمازخواند.
19- 6- اگر چند زخم در بدن باشد و به طورى نزديك هم باشند كه يك زخم حساب شود تا وقتى همه خوب نشدهاند، نماز خواندن با خون آنها اشكال ندارد، ولى اگر به قدرى از هم دور باشند كه هر كدام يك زخم حساب شوند، هر كدام كه خوب شد بنابر احتياط واجب بايد براى نماز، بدن و لباس را از خون آن آب بكشد.
19- 7- اگر خون بدن يا لباس كمتر از درهم باشد، ورطوبتى به آن برسد، در صورتى كه خون ورطوبتى كه به آن رسيده به اندازه درهم يا بيشتر شود واطراف را آلوده كند، نماز با آن باطل است بلكه اگر رطوبت وخون به اندازه درهم نشود واطراف را هم آلوده نكند، نماز خواندن با
آن اشكال دارد مگر آن كه رطوبت خشك و عين او زايل شود.
19- 8- اگر لباسهاى كوچك نمازگزار مثل عرقچين وجوراب كه نمىشود با آنها عورت را پوشانيد، نجس باشد چنانچه از مردار وحيوان حرام گوشت درست نشده باشد، نماز با آنها صحيح است در صورتى كه در جاى خود بكار برده شوند وگرنه حكم محمول متنجّس را دارند، و نيز اگر با انگشترى نجس نماز بخواند، اشكال ندارد.
19- 9- نمازخواندن با چيز نجسى مانند دستمال و كليد و چاقو صحيح است.
استفتائات لباس و بدن نمازگزار
سئوال 1: آيا بودن طلا از هر نوع در جيب لباس نمازگزار مبطل نماز است؟
جواب: حمل طلا در جيب و امثال آن موجب بطلان نماز نمىشود
سئوال 2: بدن كسى خونى بوده و با آن نماز خوانده است و بعداً فهميد تكليف او چيست؟
جواب: اگر قبلاز شروع به نماز توجهبه خونىبودن بدن داشته ولى غفلت كرده است و نماز را بدون جستجو از مقدار خون خوانده است بايد اعاده كند ولى اگر تا بعد از خواندن نماز متوجه نشده اعاده ندارد
سئوال 3: دندان طلا براى مردان كه هم براى طبى و هم براى زينت باشد در چه صورت نماز دارد؟
جواب: اگر صدق زينت كند محل اشكال است ولو طبّى باشد پس نبايد با آن نماز خواند
سئوال 4: بدست كردن طلاى سفيد و حلقه پلاتين چه حكمى دارد و 7 آيا دستكردن طلاى نامزدى براى مرد جايز است؟
جواب: دست كردن طلاى سفيد و زرد حتى اگر براى نامزدى باشد حرام است و نماز با آن باطل است اما حلقه پلاتين مانعى ندارد.
سئوال 5: اگر در حال نماز از دهان يا بينى نمازگزار خون بيايد آيا نماز باطل است؟
جواب: در صورت تنگى وقت با آن حال نماز بخواند و اگر وقت دارد چنانچه به لباس يا بدن سرايت كرد نماز را بشكند و تطهير نمايد و آنگاه نماز را مجدّداً بخواند
سئوال 6: اگر زن در هنگام نماز يا پس از آن دريابد كه برخى از اندامش كه پوشيدن آن لازم بوده، نمايان بوده است تكليفش چيست؟
جواب: اگر در بين نماز بفهمد بايد سريعاً بپوشاند و نماز صحيح است و اگر بعد از نماز فهميد ظاهراً نماز صحيح است گرچه احتياط در اين است كه اعاده كند
سئوال 7: پوشاندن پاها در نماز براى زنان چه حكمى دارد؟
جواب: ظاهر و روى پا را لازم نيست بپوشاند اما كف پا بنابر احتياط واجب بايد پوشيده شود
سئوال 8: آيا پوشاندن صورت و كفين براى زنان واجب است؟
جواب: بنابر احتياط واجب پوشاندن آنها لازم است
سئوال 9: آيا پوشاندن زيرچانه در نماز لازم است؟
جواب: زيرچانه بايد پوشانده شود
مكان نمازگزار
مكان نمازگزار ده شرط دارد
شرط اوّل: آنكه مباح باشد
20- 1- كسى كه در مسجد نشسته، اگر ديگرى جاى او را غصب كند و در آنجا نماز بخواند، نمازش باطل است.
20- 2- اگر در جايى كه نمىداند غصبى است نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد يا در جايى كه غصبى بودن آن را فراموش كرده، نماز بخواند و بعد از نماز يادش بيايد، نماز او صحيح است ولى كسى كه خودش جايى را غصب كرده، اگر فراموش كند و در آنجا نماز بخواند، بنابر احتياط واجب اعاده نمايد.
20- 3- اگر بداند جايى غصبى است ولى نداند كه در جاى غصبى نماز باطل است و در آنجا نماز بخواند، نماز او باطل مىباشد در صورتى كه جاهل مقصّر باشد.
شرط دوم: مكان نمازگزار بايد بدون حركت باشد
20- 4- نماز خواندن در ماشين و ترن و امثال آن در صورت تنگى وقت اشكال ندارد اما بقدرى كه ممكن است بايد در حال حركت چيزى نخواند و اگر آنها از قبله به طرف ديگر حركت كنند به طرف قبله برگردد.
شرط سوم: در جايى كه احتمال دهد نماز را نمىتواند تمام كند نماز نخواند
شرط چهارم: در جايى كه ماندن در آن جا حرام است نماز نخواند مثل زير سقفى كه در حال خراب شدن است
شرط پنجم: آنكه روى چيزى كه ايستادن و نشستن روى آن حرام است مثل فرشى كه اسم خدا بر آن نوشته شده نماز نخواند
شرط ششم: آنكه در جايى كه سقف كوتاه دارد بطوريكه نمىتواند كامل بايستد يا به اندازهاى كوچك است كه جاى ركوع و سجود ندارد نماز نخواند
شرط هفتم: بنابر احتياط واجب نبايد جلوتر از قبر امام7يا پيغمبر6نماز بخواند
شرط هشتم: آنكه مكان نمازگزار اگر نجس است به طورى تر نباشد كه رطوبت آن به بدن يا لباس او برسد ولى جايى كه پيشانى را بر آن ميگذارد اگر نجس باشد در صورتى كه خشك هم باشد نماز باطل است و احتياط مستحب آن است كه مكان نمازگزار اصلًا نجس نباشد
شرط نهم: بنابر احتياط مستحب بايد زن عقبتر از مرد بايستد و جاى سجده او از جاى ايستادن مرد كمى عقبتر باشد.
20- 5- اگر زن برابر مرد يا جلوتر بايستد و با هم وارد نماز شوند، نماز آنانصحيح است اگرچه مكروه مىباشد، در صورتى كه فاصله كمتر از يك وجب نباشد و اگر كمتر باشد، بطلان نماز بعيد نيست.
شرط دهم: آنكه جاى پيشانى نمازگزار از جاى زانوها و سرانگشتان پاى او بيش از چهار انگشت بسته پايينتر يا بلندتر نباشد
20- 6- بودن مرد و زن نامحرم در جايى كه كسى در آنجا نيست و كسى هم نمىتواند وارد شود، حرام است و نيز در آنجا نماز خواندن خالى از اشكال نيست ولى اگر يكى از آنها مشغول نماز باشد وديگرى كه با او نامحرم است وارد شود نماز او اشكال ندارد.
20- 7- در جايى كه تار ومانند آن استعمال مىكنند ماندنش حرام و بنابر احتياط، نماز در آنجا باطل است.
استفتائات مكان نمازگزار
سئوال 1: شخصى فرش منزلش نجس است حال شخص مهمان كه پاى او خيس است مىخواهد نماز بخواند آيا اعلام به او واجب است.
جواب: بنظر ما اعلام به مهمان واجب است
سئوال 2: اگر خانه كسى غصبى بود و شوهر به زن و بچهها اجازه خروج نمىدهد كه بيرون نماز بخوانند تكليف چيست؟
جواب: در صورتيكه مجبور باشند كه در خانه نماز بخوانند اشكال ندارد ولى اگر شوهر فقط منع كرده و آنها مىتوانند در خارج از خانه نماز بخوانند به منع او توجه نكنند و در خارج از منزل نماز بخوانند
احكام مسجد
20- 8- نجس كردن زمين وسقف وبام وطرف داخل ديوار مسجد، حرام است و هر كس بفهمد كه نجس شده است بايد فوراً نجاست آن را برطرف كند، وهمچنين طرف بيرون ديوار مسجد را هم بنابر احتياط، نجس نكنند و اگر نجس شود نجاستش را برطرف نمايند.
20- 9- نجس كردن حرم امامان:حرام است و اگر يكى از آنها نجس شود، چنانچه نجس ماندن آن بىاحترامى باشد، تطهير آن واجب است بلكه احتياط مستحبّ آن است كه اگر بىاحترامى هم نباشد آن را تطهير كنند.
20- 10- اگر مسجد را براى روضه خوانى چادر بزنند وفرش كنند وسياهىبكوبند واسباب چاى در آن ببرند در صورتى كه اين كارها به مسجد ضرر نرساند ومانع نماز خواندن نشود، اشكال ندارد.
20- 11- بنابر احتياط واجب زينت كردن مسجد به طلا حرام و همچنين بنابر احتياط واجب، نبايد صورت چيزهايى كه مثل انسان وحيوان روح دارد، در مسجد نقش كنند ونقاشى چيزهائى كه روح ندارد مثل گل وبوته مكروه است.
20- 12- وقتى انسان وارد مسجد مىشود، مستحبّ است دو ركعت نماز به قصد تحيّت واحترام مسجد بخواند و اگر نماز واجب يا مستحب ديگرى هم بخواند كافى است.
استفتائات مسجد
سئوال 1: در مواليد ائمه اطهار:شعر خواندن و كف زدن در مسجد چه صورت دارد؟
جواب: شعر خواندن اشكال ندارد اما كف زدن اشكال دارد
سئوال 2: ورود افراد غير مسلمان به مسجد چه حكمى دارد؟
جواب: در صورتى كه موجب هتك حرمت يا نجس كردن مسجد نباشد اشكال ندارد