شرط سوم: در جايى كه احتمال دهد نماز را نمىتواند تمام كند نماز نخواند
شرط چهارم: در جايى كه ماندن در آن جا حرام است نماز نخواند مثل زير سقفى كه در حال خراب شدن است
شرط پنجم: آنكه روى چيزى كه ايستادن و نشستن روى آن حرام است مثل فرشى كه اسم خدا بر آن نوشته شده نماز نخواند
شرط ششم: آنكه در جايى كه سقف كوتاه دارد بطوريكه نمىتواند كامل بايستد يا به اندازهاى كوچك است كه جاى ركوع و سجود ندارد نماز نخواند
شرط هفتم: بنابر احتياط واجب نبايد جلوتر از قبر امام7يا پيغمبر6نماز بخواند
شرط هشتم: آنكه مكان نمازگزار اگر نجس است به طورى تر نباشد كه رطوبت آن به بدن يا لباس او برسد ولى جايى كه پيشانى را بر آن ميگذارد اگر نجس باشد در صورتى كه خشك هم باشد نماز باطل است و احتياط مستحب آن است كه مكان نمازگزار اصلًا نجس نباشد
شرط نهم: بنابر احتياط مستحب بايد زن عقبتر از مرد بايستد و جاى سجده او از جاى ايستادن مرد كمى عقبتر باشد.
20- 5- اگر زن برابر مرد يا جلوتر بايستد و با هم وارد نماز شوند، نماز آنانصحيح است اگرچه مكروه مىباشد، در صورتى كه فاصله كمتر از يك وجب نباشد و اگر كمتر باشد، بطلان نماز بعيد نيست.
شرط دهم: آنكه جاى پيشانى نمازگزار از جاى زانوها و سرانگشتان پاى او بيش از چهار انگشت بسته پايينتر يا بلندتر نباشد
20- 6- بودن مرد و زن نامحرم در جايى كه كسى در آنجا نيست و كسى هم نمىتواند وارد شود، حرام است و نيز در آنجا نماز خواندن خالى از اشكال نيست ولى اگر يكى از آنها مشغول نماز باشد وديگرى كه با او نامحرم است وارد شود نماز او اشكال ندارد.
20- 7- در جايى كه تار ومانند آن استعمال مىكنند ماندنش حرام و بنابر احتياط، نماز در آنجا باطل است.
استفتائات مكان نمازگزار
سئوال 1: شخصى فرش منزلش نجس است حال شخص مهمان كه پاى او خيس است مىخواهد نماز بخواند آيا اعلام به او واجب است.
جواب: بنظر ما اعلام به مهمان واجب است
سئوال 2: اگر خانه كسى غصبى بود و شوهر به زن و بچهها اجازه خروج نمىدهد كه بيرون نماز بخوانند تكليف چيست؟
جواب: در صورتيكه مجبور باشند كه در خانه نماز بخوانند اشكال ندارد ولى اگر شوهر فقط منع كرده و آنها مىتوانند در خارج از خانه نماز بخوانند به منع او توجه نكنند و در خارج از منزل نماز بخوانند
احكام مسجد
20- 8- نجس كردن زمين وسقف وبام وطرف داخل ديوار مسجد، حرام است و هر كس بفهمد كه نجس شده است بايد فوراً نجاست آن را برطرف كند، وهمچنين طرف بيرون ديوار مسجد را هم بنابر احتياط، نجس نكنند و اگر نجس شود نجاستش را برطرف نمايند.
20- 9- نجس كردن حرم امامان:حرام است و اگر يكى از آنها نجس شود، چنانچه نجس ماندن آن بىاحترامى باشد، تطهير آن واجب است بلكه احتياط مستحبّ آن است كه اگر بىاحترامى هم نباشد آن را تطهير كنند.
20- 10- اگر مسجد را براى روضه خوانى چادر بزنند وفرش كنند وسياهىبكوبند واسباب چاى در آن ببرند در صورتى كه اين كارها به مسجد ضرر نرساند ومانع نماز خواندن نشود، اشكال ندارد.
20- 11- بنابر احتياط واجب زينت كردن مسجد به طلا حرام و همچنين بنابر احتياط واجب، نبايد صورت چيزهايى كه مثل انسان وحيوان روح دارد، در مسجد نقش كنند ونقاشى چيزهائى كه روح ندارد مثل گل وبوته مكروه است.
20- 12- وقتى انسان وارد مسجد مىشود، مستحبّ است دو ركعت نماز به قصد تحيّت واحترام مسجد بخواند و اگر نماز واجب يا مستحب ديگرى هم بخواند كافى است.
استفتائات مسجد
سئوال 1: در مواليد ائمه اطهار:شعر خواندن و كف زدن در مسجد چه صورت دارد؟
جواب: شعر خواندن اشكال ندارد اما كف زدن اشكال دارد
سئوال 2: ورود افراد غير مسلمان به مسجد چه حكمى دارد؟
جواب: در صورتى كه موجب هتك حرمت يا نجس كردن مسجد نباشد اشكال ندارد
سئوال 3: بخش اذان از بلندگوى مسجد چنانچه موجب ايذاء همسايگان باشد چه صورت دارد؟
جواب: خوب است همسايگان مانع پخش اذان نشوند و از طرفى هم بلندگو را آنقدر بلند نكنند كه موجب ايذاء شود
سئوال 4: با عنايت به اينكه مسجد متعلق به همگان است ممانعت از انجام عبادات و يا كارهاى فرهنگى توسط عدهاى چه صورت دارد؟
جواب: مسجد از اماكن عمومى است و هيچ كس حق ندارد مانع ديگران براى نماز و عبادت گردد و اما كارهاى فرهنگى بايد به گونهاى باشد كه با شأن مسجد منافات نداشته باشد.
احكام اذان و اقامه
21- 1- براى مرد و زن مستحبّ است پيش از نمازهاى واجب يوميّه اذان واقامه بگويند ولى پيش از نمازهاى واجب غير يوميّه مثل نماز آيات، مستحبّ است سه مرتبه بگويند الصلاة.
21- 2- اذان هيجده جمله است: «اللّهُ أكْبَر» چهار مرتبه، «أشْهَدُ أن لا إلهَ إلّا اللّهُ، أشْهَدُ أنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللّه، حَيَّ عَلي الصَّلاةِ، حَيَّ عَلي الفَلاحِ، حَيَّ عَلي خَيْرِ العَمَل، اللّهُ اكْبَر، لا إلهَ إلّا اللّه» هريك دو مرتبه.
واقامه هفده جمله است يعنى دو مرتبه اللّهُ أكبَر از اوّل اذان ويك مرتبه «لا إلهَ إلّا اللّهُ» از آخر آن كم مىشود و بعد از گفتن «حَيَّ عَلَي خَيْرِ العَمَل»، بايد دو مرتبه «قَدْ قامَتِ الصّلاة» اضافه نمود.
21- 3- بين جملههاى اذان واقامه بايد خيلى فاصله نشود و اگر بين آنها بيشتر از معمول فاصله بيندازد بايد دوباره آن را از سر بگيرد.
21- 4- اگر در اذان واقامه صدا را در گلو بيندازد چنانچه غنا شود، يعنىبطور آوازهخوانى كه در مجالس لهو وبازيگرى معمول است، اذان واقامه را بگويد، حرام است و اگر غنا نشود مكروه مىباشد.
21- 5- كسى كه اذان ديگرى را شنيده، چه با او گفته باشد يا نه، در صورتىكه بين آن اذان واقامه ونمازى كه مىخواهد بخواند، زياد
فاصله نشده باشد، مىتواند براى نماز خود اذان واقامه نگويد.
21- 6- اقامه بايد بعد از اذان گفته شود، و اگر قبل از اذان بگويند صحيح نيست.
21- 7- بايد بين اذان واقامه فاصله ندهد و اگر بين آنها به قدرى فاصله دهد كه اذانى را كه گفته اذان واقامه حساب نشود، مستحبّ است دوباره اذان واقامه را بگويد و نيز اگر بين اذان واقامه ونماز به قدرى فاصله دهد كه اذان واقامه آن نماز حساب نشود، مستحبّ است دوباره براى آن نماز، اذان واقامه بگويد.
واجبات نماز
واجبات نماز يازده چيز است:
1- نيت 2- قيام 3- تكبيرة الاحرام يعنى گفتن الله اكبر در اول نماز 4- ركوع 5- سجود 6- قرائت 7- ذكر 8- تشهد 9- سلام 10- ترتيب 11- موالات يعنى اجزاى نماز را پى در پى بجا آوردن
22- 1- برخى از واجبات نماز ركن است يعنى اگر سهواً يا عمداً آنها را ترك كند يا اضافه كند نماز باطل است و برخى ديگر ركن نيستند يعنى اگر عمداً كم يا زياد شود، نماز را باطل مىكند و چنانچه اشتباهاً كم يا زياد شود، نماز باطل نمىشود.
22- 2- اركان نماز پنج چيز است 1- نيت 2- تكبيرة الاحرام 3- قيام در موقع گفتن تكبيرة الاحرام و قيام متصل به ركوع يعنى ايستادن پيش از ركوع 4- ركوع 5- دو سجده
نيت
22- 3- انسان بايد نماز را به نيّت قربت، يعنى براى انجام فرمان خداوند عالم بجا آورد ولازم نيست نيّت را از قلب خود بگذراند يا مثلا به زبان بگويد كه چهار ركعت نماز مىخوانم قربة الى الله بلكه همين كه قصد داشته باشد كه براى خدا بخواند كفايت مىكند.
22- 4- انسان بايد فقط براى انجام امر خداوند عالم نماز بخواند، پس كسىكه ريا كند يعنى براى نشان دادن به مردم نماز بخواند، نمازش باطل است، خواه فقط براى مردم باشد، يا خدا و مردم هر دو را در نظربگيرد.
تكبيرة الاحرام
22- 5- گفتن الله اكبر در اوّل هر نماز، واجب وركن است و بايد حروف الله وحروف اكبر ودو كلمه الله و اكبر را پشت سر هم بگويد و نيز بايد اين دو كلمه به عربى صحيح گفته شود و اگر به عربى غلط بگويد، يا مثلا ترجمه آن را به فارسىبگويد، صحيح نيست.
22- 6- موقع گفتن تكبيرة الاحرام بايد بدن، آرام باشد و اگر عمداً در حالىكه بدنش حركت دارد تكبيرة الاحرام را بگويد، باطل است و اگر سهواً حركت دهد احتياط در اتمام نماز واعاده آن است.
22- 7- اگر شك كند كه تكبيرة الاحرام را گفته يا نه، چنانچه مشغول خواندن چيزى شده، به شكّ خود اعتنا نكند و اگر چيزى نخوانده، بايد تكبير را بگويد احتياطاً.
22- 8- اگر بعد از گفتن تكبيرة الاحرام شك كند كه آن را صحيح گفته يا نه، اگر وارد خواندن قرائت نشده احتياط در اتمام نماز و اعاده آن مىباشد ولى اگر مشغول خواندن قرائت شده نماز او صحيح است.
قيام (ايستادن)
22- 9- قيام در موقع گفتن تكبيرة الاحرام وقيام پيش از ركوع كه آن را قيام متصل به ركوع مىگويند ركن است، ولى قيام در موقع