واجب نيّت ادا و قضا نكند، ولى اگر بعد از باز شدن تمام آن، نماز بخواند بايد نيّت قضا نمايد.
22- 177- اگر بعد از باز شدن آفتاب يا ماه بفهمد كه تمام آن گرفته بوده، بايد قضاى نماز آيات را بخواند، ولى اگر بفهمد مقدارى از آن گرفته بوده قضا بر او واجب نيست.
22- 178- اگر بفهمد نماز آياتى كه خوانده باطل بوده، بايد دوباره بخواند و اگر وقت گذشته، قضا نمايد.
22- 179- موقعى كه زلزله و رعد و برق و مانند اينها اتفاق مىافتد انسان بايد فوراً نماز آيات را بخواند و اگر نخواند معصيت كرده و تا آخر عمر بر او واجب است و هر وقت بخواند بايد نيت اداء كند
دستور نماز آيات
22- 180- نماز آيات دو ركعت است و در هر ركعت پنج ركوع دارد ودستور آن اين است كه انسان بعد از نيّت، تكبير بگويد ويك حمد ويك سوره تمام بخواند و به ركوع رود وسر از ركوع بردارد، دوباره يك حمد ويك سوره بخواند، باز به ركوع رود تا پنج مرتبه و بعد از بلند شدن از ركوع پنجم دو سجده نمايد وبرخيزد وركعت دوم را هم مثل ركعت اوّل بجا آورد وتشهّد بخواند وسلام دهد.
22- 181- در نماز آيات ممكن است انسان بعد از نيّت وتكبير وخواندن حمد، آيههاى يك سوره را پنج قسمت كند ويك آيه يا بيشتر از آن را بخواند و به ركوع رود وسر بردارد وبدون اين كه حمد بخواند،
قسمت دوم از همان سوره را بخواند و به ركوع رود وهمينطور تا پيش از ركوع پنجم سوره را تمام نمايد، مثلا به قصد سوره(قُلْ هُوَ اللّهُ أَحَد)، «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيم» بگويد و به ركوع رود، بعد بايستد و بگويد:(قُلْ هُوَ اللّهُ أَحَد)دوباره به ركوع رود و بعد از ركوع بايستد و بگويد:(اللّهُ الصَّمَد)، باز به ركوع رود وبايستد و بگويد:(لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ)و بركوع برود و باز هم سر بردارد و بگويد:(وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أحَد)و بعد از آن به ركوع پنجم رود و بعد از سر برداشتن، دو سجده كند، وركعت دوم را هم مثل ركعت اوّل بجا آورد و بعد از سجده دوم تشهّد بخواند ونماز را سلام دهد.
22- 182- اگر در نماز آيات شك كند كه چند ركعت خوانده وفكرش به جايىنرسد، نماز باطل است.
22- 183- هريك از ركوعهاى نماز آيات ركن است كه اگر عمداً يا سهواً كم يا زياد شود، نماز باطل است.
استفتائات نماز آيات
سئوال 1: آيا باران شديدى كه موجب خوف اكثر مردم شود، نماز آيات دارد؟
جواب: اگر اكثر مردم بترسند نماز آيات واجب است
سئوال 2: آيا نماز آيات را مىتوان به جماعت خواند؟
جواب: بلى اشكال ندارد
سئوال 3: آيا در نماز آيات هم جهر و اخفات شرط است؟
جواب: اگر جهراً خوانده شود بهتر است
نماز عيد فطر و قربان
22- 184- نماز عيد فطر و قربان در زمان حضور امام7واجب است و بايد به جماعت خوانده شود و در زمان ما كه امام7غائب است، مستحبّ مىباشد و مىشود آن را به جماعت يا فرادى خواند.
22- 185- وقت نماز عيد فطر وقربان از اوّل آفتاب روز عيد است تاظهر.
22- 186- نماز عيد فطر وقربان دو ركعت است كه در ركعت اوّل بعد از خواندن حمد وسوره، بايد پنج تكبير بگويد و بعد از هر تكبير يك قنوت بخواند و بعد از قنوت پنجم تكبير ديگرى بگويد و به ركوع رود ودو سجده بجا آورد وبرخيزد و در ركعت دوم چهار تكبير بگويد و بعد از هر تكبير، قنوت بخواند وتكبير پنجم را بگويد و به ركوع رود و بعد از ركوع دو سجده كند وتشهّد بخواند ونماز را سلام دهد.
22- 187- در قنوت نماز عيد فطر و قربان هر دعا و ذكرى بخوانند كافى است ولى بهتر است دعايى را كه در كتب مفصّل نوشته شده رابخوانند
22- 188- در نماز عيد هم مثل نمازهاى ديگر، مأموم بايد غير از حمد وسوره چيزهاى ديگر نماز را خودش بخواند.
22- 189- اگر مأموم موقعى برسد كه امام مقدارى از تكبيرها را گفته بعد از آن كه امام به ركوع رفت، بايد آنچه از تكبيرها وقنوتها را كه با امام نگفته خودش بگويد و اگر در هر قنوت يك سبحان الله يا يك الحمد لله
بگويد كافى است.
22- 190- اگر در نماز عيد، موقعى برسد كه امام در ركوع است مىتواند نيّت كند وتكبير اوّل نماز را بگويد و به ركوع رود، ولى اگر به هيچ تكبير ويك سبحان الله نمىرسد، بهتر آن است كه فرادى بخواند حتّى در صورتى كه به يك تكبير برسد.
روزه
روزه آن است كه انسان براى انجام فرمان خداوند از اذان صبح تا مغرب از چيزهايى كه روزه را باطل مىكند خوددارى كند
نيّت
23- 1- انسان مىتواند در هر شب از ماه رمضان براى روزه فرداى آن، نيّت كند و بهتر است كه شب اوّل ماه هم نيّت روزه همه ماه رابنمايد.
23- 2- وقت نيّت روزه ماه رمضان از اوّل شب است تا اذان صبح.
23- 3- اگر بداند ماه رمضان است وعمداً نيّت روزه غير رمضان كند، نه روزه رمضان حساب مىشود ونه روزهاى كه قصد كرده است.
23- 4- اگر پيش از اذان صبح نيّت كند و بخوابد و بعد از مغرب بيدار شود، روزهاش صحيح است.
23- 5- اگر نداند يا فراموش كند كه ماه رمضان است و پيش از ظهر ملتفت شود، چنانچه كارى كه روزه را باطل مىكند انجام نداده باشد، بايد نيّت كند و روزه او صحيح است و اگر كارى كه روزه را باطل
مىكند انجام داده باشد، يا بعد از ظهر ملتفت شود كه رمضان است، روزه او باطل مىباشد ولى بايد تا مغرب كارى كه روزه را باطل مىكند انجام ندهد و بعد از رمضان هم آن روزه را قضا نمايد.
چيزهايى كه روزه را باطل مىكند
23- 6- نه چيز روزه را باطل مىكند: اوّل: خوردن وآشاميدن، دوم: جماع، سوم: استمناء، و استمناء آن است كه انسان با خود كارى كند كه منى از او بيرون آيد، چهارم: دروغ بستن به خدا و پيغمبر و جانشينان پيغمبر:، پنجم: رساندن غبار غليظ به حلق، ششم: فرو بردن تمام سر در آب، هفتم: باقى ماندن بر جنابت وحيض ونفاس تا اذان صبح، هشتم: اماله كردن با چيزهاى روان، نهم: قى كردن، واحكام اينها در مسائل آينده گفته مىشود.
خوردن وآشاميدن
23- 7- اگر روزهدار عمداً چيزى بخورد يا بياشامد، روزه او باطل مىشود، چه خوردن وآشاميدن آن چيز معمول باشد مثل نان وآب، چه معمول نباشد مثل خاك وشيره درخت وچه كم باشد يا زياد، حتّى اگر مسواك را از دهان بيرون آورد ودوباره به دهان ببرد ورطوبت آن را فرو ببرد، روزه او باطل مىشود مگر آن كه رطوبت مسواك در آب دهان به طورى ازبين برود كه رطوبت خارج به آن گفته نشود.
23- 8- اگر موقعى كه مشغول غذا خوردن است بفهمد صبح شده، بايد لقمه را از دهان بيرون آورد و چنانچه عمداً فرو برد روزهاش باطل است و به دستورى كه بعداً گفته خواهد شد كفّاره هم
واجبمىشود.
23- 9- اگر روزهدار سهواً چيزى بخورد يا بياشامد، روزهاش باطل نمىشود.
23- 10- اگر روزهدار چيزى را كه لاى دندان مانده است عمداً فرو ببرد، روزهاش باطل مىشود وكفّاره هم بايد بدهد.
23- 11- فرو بردن اخلاط سر و سينه، تا به فضاى دهان نرسيده، اشكال ندارد ولىاگر داخل فضاى دهان شود، احتياط واجب آن است كه آن را فرو نبرد.
23- 12- انسان نمىتواند براى ضعف، روزه رابخورد ولى اگر ضعف او به قدرى است كه معمولا نمىشود آن را تحمّل كرد، خوردن روزه اشكال ندارد.
استمناء
23- 13- اگر روزهدار استمناء كند يعنى با خود كارى كند كه منى از او بيرون آيد، روزهاش باطل مىشود.
23- 14- اگر بىاختيار منى از او بيرون آيد، روزهاش باطل نيست ولى اگر كارى كند كه بداند بىاختيار منى از او بيرون خواهد آمد، و منى بىاختيار بيرون آمد روزهاش باطل مىشود.
23- 15- كسى كه مىداند كه اگر عمداً منى ازخود بيرون آورد، روزهاش باطل مىشود در صورتى كه به قصد بيرون آمدن منى با كسى بازى وشوخى كند، اگرچه منى از او بيرون نيايد، روزه او باطل مىشود بنابر احتياط.
دروغ بستن به خدا و پيغمبر
23- 16- اگر روزه دار به گفتن يا به نوشتن يا به اشاره ومانند اينها به خدا وپيغمبران وجانشينان پيغمبران عمداً نسبت دروغ بدهد، اگرچه فوراً بگويد دروغ گفتم يا توبه كند، روزه او باطل است و احتياط واجب آن است كه به حضرت زهراء3هم نسبت دروغ ندهد.
23- 17- اگر چيزى را باعتقاد اين كه راست است از قول خدا يا پيغمبر نقل كند و بعد بفهمد دروغ بوده، روزهاش باطل نمىشود.
رساندن غبار غليظ به حلق
23- 18- رساندن غبار غليظ به حلق، روزه را باطل مىكند چه غبار چيزىباشد كه خوردن آن حلال است مثل آرد، يا غبار چيزى باشد كه خوردن آن حرام است مثل خاك، و بنابر احتياط واجب بايد غبارى را هم كه غليظ نيست به حلق نرساند مگر در صورتى كه اجتناب از او مشكل وسخت باشد كه در اين صورت، روزه او صحيح است.
23- 19- احتياط واجب آن است كه روزه دار بخار غليظ ودود سيگار وتنباكو و مانند اينها را هم به حلق نرساند.
فرو بردن سر در آب
23- 20- اگر روزهدار عمداً تمام سر را در آب فرو ببرد، اگرچه باقى بدن او از آب بيرون باشد، روزهاش باطل مىشود ولى اگر تمام بدن را آب بگيرد و مقدارى از سر بيرون باشد، روزه باطل نمىشود.
23- 21- اگر نصف سر را يك دفعه و نصف ديگر آن را دفعه ديگر