حكم آب كر را دارد و آبى كه كمتر از كر بوده و شك شود كه آيا به مقدار كر شده حكم آب كر را ندارد بلكه آب قليل است.
4- 5- كر بودن به چند راه ثابت مىشود: اوّل خود انسان يقين به كر بودن كند 2. دو مرد عادل خبر دهند 3. كسى كه آب در اختيار اوست خبر به كر بودن بدهد.
2. آب قليل
4- 6- آب قليل آبى است كه از كر كمتر است و از زمين هم نمىجوشد.
4- 7- آب قليل با تماس به نجاست نجس مىشود ولى اگر با فشار روى چيز نجس بريزد آن مقدار كه با نجس تماس پيدا كرده نجس، ولى آن مقدار كه آب نجس تماس پيدا نكرده پاك است.
4- 8- آب قليلى كه براى برطرف كردن عين نجس روى آن مىريزد نجس است و حتى آب اولى هم كه بعد از پاك شدن عين نجس روى آن شىء مىريزد نجس است ولى آب دوم پاك است.
3. آب جارى
4- 9- آب جارى آبى است كه از زمين مىجوشد و جريان داشتهباشد.
4- 10- آب جارى اگرچه كمتر از كر باشد با تماس با نجاست نجس نمىشود مگر آنكه رنگ يا بو يا مزه آن بوسيله نجس تغيير كردهباشد.
4- 11- چشمهاى كه فقط مثلًا در زمستان مىجوشد ولى در تابستان نمىجوشد هر زمان كه مىجوشد حكم آب جارى را دارد.
4. آب باران
4- 12- باران اگر به چيزى كه عين نجاست در آن نيست ولى نجس است ببارد پاك مىشود ولى باريدن دو سه قطره باران آن را پاك نمىكند و در مثل لباس و فرش فشار لازم ندارد.
4- 13- اگر باران به عين نجس برسد و در اثر باران عين نجس برطرف شود و رنگ و يا بو و مزه آن تغيير نكند پاك مىشود و اگر باران به عين نجس برسد و ترشح كند و عين نجس در ترشح نباشد و بو يا مزه يا رنگ آن تغيير نكند ترشح هم پاك است.
4- 14- اگر فرش پاكى روى زمين نجس قرار داشته باشد و باران بر آن ببارد و بر زمين نجس جارى شود زمين هم پاك شد و فرش هم نجس نمىشود.
5. آب چاه
4- 15- آب چاهى كه از زمين مىجوشد گرچه كمتر از كر باشد با تماس با نجاست نجس نمىشود مگر رنگ يا بو يا مزه آن تغيير كردهباشد.
احكام آبها
4- 16- آب مضاف چيز نجس را پاك نمىكند و غسل و وضو هم با آن باطل است و به محض رسيدن نجاست به آن نجس مىشود. ولى اگر آب مضاف با فشار به چيز نجس برسد آن مقدار كه به چيز نجس رسيده نجس است مثل اينكه با گلاب پاش گلاب روى دست نجس بريزد كه در اينصورت گلابى كه با دست تماس پيدا كرده نجس ولى مقدار گلابى
كه در گلابپاش است پاك مىباشد.
4- 17- آب لولهكشى كه با كر مخلوط مىشود حكم آب مضاف راندارد.
4- 18- آب درياها گرچه نمك آن زياد است حكم آب مطلق رادارد.
4- 19- اگر چيز نجسى را در آب كر يا جارى آب بكشند آبى كه بعد از بيرون آوردن از آن مىريزد پاك است.
4- 20- آبى كه قبلًا پاك بوده و معلوم نيست نجس باشد پاك و آبى كه قبلًا نجس بوده و معلوم نيست آن را پاك كردهاند نجس است.
احكام تخلى
5- 1- واجب است مكلف در تمامى مواقع و در زمان تخلى يعنى دستشويى كردن عورت خود را از كسانى كه مكلفند گرچه محرم باشند حتى ديوانه و بچه مميز بپوشاند ولى پوشاندن عورت زن و شوهر از همديگر لازم نيست.
5- 2- موقع تخلّى بايد طرف جلوى بدن يعنى شكم و سينه و زانوها رو به قبله و پشت به قبله نباشد و عورت خود را از قبله گرداندن كفايت نمىكند و به احتياط واجب هنگام استبراء و تطهير مخرج بول و عائط هم رو يا پشت به قبله نباشد.
5- 3- مخرج غائط در سه صورت فقط با آب پاك مىشود اوّل با غائط نجاست ديگر مثل خون خارج شده باشد دوم نجاست ديگر از خارج به مخرج رسيده باشد سوم اطراف مخرج بيش از حد معمول آلوده شده باشد.
5- 4- مخرج بول فقط با آب پاك مىشود و اگر آب، كر باشد بعد از پاك شدن عين نجس با يك مرتبه پاك مىشود ولى با آب قليل دو مرتبه شستن لازم است.
5- 5- با سنگ و يا كلوخ هم مخرج غائط پاك مىشود ولى
شرائطى دارد كه با مراجعه به رساله توضيح المسائل مراجعه شود.
5- 6- اگر شك كند كه مخرج را تطهير كرده اگرچه هميشه بعد از بول و غائط آن را تطهير مىكرده، اقوى آن است كه آن را پاك نمايد.
5- 7- اگر بعد از نماز شك كند كه قبل از نماز مخرج را تطهير كرده يا نه نمازى كه خوانده صحيح است ولى براى نمازهاى بعد بايد تطهير نمايد.
پاككنندهها (مطهّرات)
دوازده چيز نجاست را پاك مىكند و آنها را مطهّرات مىگويند
1. آب
6- 1- آب با چهار شرط شىء نجس را پاك مىكند اوّل آب مطلق باشد پس آب مضاف شىء نجس را پاك نمىكند دوّم پاك باشد سوم وقتى چيز نجس را مىشويند آب مضاف شود و رنگ و بو و مزه نجاست را نگيرد چهارم بعد از آب كشيدن عين نجاست باقى نماندهباشد.
6- 2- ظرف نجس را با آب قليل بايد سه مرتبه شست و در كر و يا جارى يك مرتبه شستن كفايت مىكند.
6- 3- ظرفى را كه سگ ليسيده و يا از آن چيز روانى را خورده يا آب دهان او در ظرف ريخته اوّل بايد خاكمال كرد و بعد يك مرتبه در آب كر يا جارى يا دو مرتبه با آب قليل شست تا پاك شود.
6- 4- اگر چيز نجس را بعد از برطرف كردن عين نجاست يك مرتبه در آب كر يا جارى فرو برند كه آب به تمام نقاط نجس برسد پاك مىگردد و در فرش و لباس فشار لازم نيست.
6- 5- اگر چيزى كه به بول نجس شده با آب قليل پاك نمايند چنانچه يك مرتبه آب روى آن بريزند و از آن جدا شود و بول در آن نمانده باشد دو مرتبه ديگر كه آب روى آن بريزند پاك مىشود ولى در لباس و فرش و مانند آن بايد بعد از هر دفعه آنرا فشار دهند تا غساله آن خارج مىشود (غساله آبى است كه در مثل لباس و فرش باقى مىماند كه با فشار دادن خارج مىشود).
6- 6- اگر چيزى به غير بول نجس شود بعد از برطرف كردن عين نجاست يك مرتبه روى آن آب بريزند كفايت مىكند و در لباس و فرش فشار لازم است تا غساله خارج شود.
6- 7- اگر بعد از آب كشيدن لباس و مانند آن ذرههاى پودر لباسشويى در آن ديده شود پاك است مگر آنكه باطن پودر نجس شده باشد كه ظاهر آن پاك ولى باطن آن نجس است و در صورتيكه آب پاك به باطن آن هم رسيده باشد باطن آن هم پاك است.
6- 8- هرچيز نجس تا عين نجاست را از آن برطرف نكنند پاك نمىشود ولى اگر عين نجس برطرف شد و بو يا رنگ آن باقى باشد اشكال ندارد پس اگر خون را از لباس پاك كنند و بعد تطهير نمايند ولى رنگ آن باقى باشد پاك شده است و علامت آن اين است كه سفتى خون از بين رفته باشد و فقط رنگ باقى باشد.
6- 9- غذاى نجسى را كه لاى دندانها مانده اگر آب در دهان بگردانند و به تمام غذاى نجس برسد پاك مىشود.
6- 10- اگر موى سر و يا صورت زياد باشد و خواسته باشند با آب قليل تطهير نمايند بايد آن را به احتياط واجب فشار دهند.
6- 11- گوشت و دنبهاى كه نجس شده مثل چيزهاى ديگر با آب پاك مىشود.
6- 12- اگر بدن يا لباس چربى كمى داشته باشد كه از رسيدن آب جلوگيرى نمىكند به طور معمول با دستورى كه قبلًا گفته شد پاك مىشود ولى اگر ظرف و يا بدن و لباس بطورى چرب باشد كه مانع از رسيدن آب مىشود اوّل بايد چربى را پاك كرد و بعد آن را تطهير نمود.
6- 13- چيز نجسى كه عين نجاست در آن نيست با يك مرتبه زير شير قرار گرفتن پاك مىشود و حتى اگر عين نجاست در آن باشد و بوسيله آب شير عين نجس از بين برود و يا بوسيله ديگر از بين برود پاك مىشود و آبى كه از آن مىريزد اگر رنگ يا بو يا مزه نجاست را نگرفته باشد پاك است.
6- 14- اگر چيزى را آب كشيدهاند و يقين كنند پاك شده و بعد شك كنند كه عين نجاست را برطرف كردهاند يا نه پاك است البته در صورتيكه در هنگام آب كشيدن متوجه عين نجاست بودهاند.
6- 15- كف اتاقى كه موزائيك يا سيمان است اگر نجس شده باشد با آب قليل پاك نمىشود مگر نزديك لوله فاضلاب باشد كه هر دفعه بايد آب نجس را به فاضلاب هدايت نمايند تا پاك شود ولى با آب كر يا جارى بعد از برطرف شدن عين نجاست به محض اتصال به آب كر و جارى پاك مىشود.
2. زمين
6- 16- زمين با سه شرط ته كفش و كف پا را پاك مىكند اوّل زمين