نمىداند كه مانع از رسيدن آب هست يا نه بايد اوّل آن را برطرف كند و بعد وضو بگيرد.
7- 33- خطوط قلم خودكار اگر جرم اوليه آن پاك شود و فقط رنگ آن باقى باشد براى وضو اشكال ندارد ولى خطوط جوهر مثل خودنويس و رواننويس مانع از رسيدن آب نمىباشد.
7- 34- لكههاى رنگ و چربى و كرم در صورتى كه جرم نداشته باشد وضو با آنها مانعى ندارد ولى اگر جرم داشته باشد بايد جرم آن را برطرف كند.
7- 35- اگر زير ناخن چرك وجود داشته باشد اشكال ندارد ولى اگر ناخن از حد معمول بلندتر است بايد چرك آن پاك شود.
7- 36- اگر پيش از وضو مانعى در اعضاء وجود داشته و شك كند كه آب را به زير آن رسانده است يا نه در صورتيكه بداند هنگام وضو توجه نداشته، وضو باطل است و الا صحيح است.
7- 37- اگر بعد از وضو مانعى را در اعضاء وضو ببيند و نداند كه قبل از وضو بوده و يا نه وضوى او صحيح است.
احكام وضو
7- 38- كسى كه در كارهاى وضو و شرائط آن خيلى شك مىكند نبايد به شك خود اعتنا كند.
7- 39- اگر شك كند كه وضوى او باطل شده است يا نه بنا مىگذارد كه وضوى او باقى است.
7- 40- كسى كه شك دارد وضو گرفته يا نه بايد وضو بگيرد.
7- 41- كسى كه مىداند وضو گرفته و چيزى كه وضو را باطل مىكند هم انجام شده ولى نمىداند كه كدام جلوتر بوده اگر بعد از نماز اين حالت برايش پيش آمده نمازش صحيح است ولى براى نمازهاى بعدى بايد وضو بگيرد ولى اگر در بين نماز اين شك پيش آيد بايد نماز را بشكند يا اگر قبل از نماز باشد بايد وضو بگيرد و نماز بخواند.
7- 42- اگر بعد از وضو يا در بين آن يقين كند بعضى از جاها را نشسته يا مسح نكرده اگر موالات بهم نخورد بايد آنجا را بشويد و بقيه اعضاء بعد از آن را هم بشويد و مسح كند و اگر موالات بهم خورده بايد از نو وضو بگيرد.
7- 43- اگر بعد از نماز شك كند كه وضو گرفته يا نه نماز او صحيح است ولى براى نمازهاى بعدى بايد وضو بگيرد.
7- 44- اگر در بين نماز شك كند كه وضو گرفته يا نه احتياط واجب آن است كه اين نماز را تمام كند و دوباره بخواند.
چيزهايى كه بايد براى آنها وضو گرفت
7- 45- براى پنج چيز بايد وضو گرفت اوّل براى نمازهاى واجب غير از نماز ميّت دوم براى سجده و تشهد فراموش شده در صورتيكه بين خود نماز و جزء آن وضو باطل شده باشد و براى سجده سهو به احتياط واجب سوم براى طواف واجب خانه خدا چهارم اگر نذر يا عهد كرده يا قسم خورده كه وضو بگيرد پنجم براى آب كشيدن قرآنى كه نجس شده يا بيرون آوردن آن از محل نجس در صورتيكه لازم باشد دست به آيات قرآن بزند.
7- 46- رساندن جايى از بدن بخط قرآن براى كسى كه وضو ندارد
حرام است ولى مس ترجمه آن اين حكم را ندارد.
7- 47- مس نام خداوند به هر زبانى كه باشد بدون وضو حرام است و مس اسماء پيامبر و ائمه اطهار و حضرت زهرا صلوات الله عليهم هم بدون وضو به احتياط واجب جايز نيست.
7- 48- اگر پيش از وقت نماز به قصد اين كه طهارت داشته باشد يا مهيّا براى نماز باشد وضو بگيرد اشكال ندارد.
7- 49- اگر براى كارهايى كه وضو گرفتن براى آنها مستحب است مثل نماز ميّت، زيارت اهل قبور، رفتن به مسجد و حرم امامان، همراه داشتن قرآن، خواندن و نوشتن آن، مس حاشيه قرآن و خوابيدن، وضو بگيرد، هر كارى كه وضو احتياج داشته باشد، مىتواند انجام دهد مثلًا مىتواند نماز واجب هم بخواند.
چيزهايى كه وضو را باطل مىكند (مبطلات)
7- 50- هفت چيز وضو را باطل مىكند اوّل بول (ادرار)، دوم غائط (مدفوع)، سوم باد معده، چهارم خواب كه بواسطه آن نه چشم ببيند و نه گوش بشنود، پنجم چيزهايى كه عقل را از بين مىبرد مثل ديوانگى بيهوشى و مستى، ششم استحاضه، هفتم كارهايى كه غسل احتياج دارد مثل جنابت.
احكام جبيره
7- 51- چيزى كه با آن زخم و شكسته را مىبندند و يا دوايى كه روى زخم مىگذارند جبيره نام دارد.
7- 52- در وضوى جبيرهاى بايد جاهايى را كه شستن آن امكان
دارد بطور معمول بشويد يا مسح كند و مواردى كه امكان ندارد دست تر بر جبيره پاك بكشد.
7- 53- اگر جبيره بيش از حد معمول اطراف زخم را پوشانده باشد و برداشتن آن امكان نداشته باشد بايد وضوى جبيرهاى بگيرد و بنابر احتياط واجب تيمم هم بنمايد.
7- 54- اگر جبيره تمام صورت يا تمام يكى از دستها را گرفته باشد بايد وضوى جبيرهاى بگيرد و به احتياط واجب تيمم هم بنمايد.
7- 55- كسى كه در كف دست و انگشتها جبيره دارد و در موقع وضو دست تر روى آن كشيده مىتواند سر و پا را با همان رطوبت مسح كند در صورتيكه كف دست هم جبيره داشته باشد و الا بايد با رطوبت كف دست مسح نمايد.
7- 56- اگر در صورت و دستها چند جبيره باشد بايد بين آنها را بشويد و اگر در سر يا روى پاها باشد بايد بين آنها را مسح كند و در جاهايى كه جبيره وجود دارد بايد به دستور جبيره عمل نمايد.
غسلهاى واجب
7- 57- غسلهاى واجب هفت مورد است اوّل جنابت دوّم حيض سوم نفاس چهارم استحاضه پنجم مس ميّت ششم ميّت هفتم غسلى كه به واسطه نذر و عهد و قسم واجب مىشود.
احكام جنابت
8- 1- انسان به دو چيز جنب مىشود اوّل جماع (نزديكى) دوّم بيرون آمدن منى چه در خواب يا بيدارى، كم باشد يا زياد و با شهوت خارج شود يا بىشهوت، با اختيار باشد يا بدون اختيار.
8- 2- اگر زن در خواب و يا در بيدارى به اوج لذت برسد (ارگاسم) اگر رطوبتى در خود ببيند بايد غسل جنابت كند و اگر رطوبتى نبيند به احتياط واجب غسل كند و براى نمازها وضو همبگيرد.
8- 3- اگر انسان جماع كند و به اندازه ختنهگاه يا بيشتر داخل شود در زن باشد يا در مرد، در قبل (جلو) باشد يا در دُبُر (عقب) بالغ باشد يا نابالغ اگرچه منى هم بيرون نيايد هر دو جنب مىشوند.
8- 4- اگر شك كند به مقدارى كه گفته شد دخول انجام شده يا نه غسل واجب نيست.
8- 5- كسى كه نمىتواند غسل كند ولى تيمم براى او ممكن باشد مىتواند نزديكى داشته باشد.
چيزهايى كه بر جنب و حائض حرام است
8- 6- پنج چيز بر جنب و حائض حرام است اوّل رساندن جايى
از بدن به خط قرآن و به اسم خدا و به احتياط واجب به اسم پيغمبران و امامان و حضرت زهرا:، دوّم رفتن به مسجدالحرام و مسجدالنبى6و بنابر احتياط واجب حرم امامان، گرچه از يك در وارد و از در ديگر خارج شود سوّم توقف در مساجد ديگر ولى اگر از يك در وارد و از در ديگر خارج شود اشكال ندارد، چهارم گذاشتن چيزى در مسجد، پنجم خواندن سورههايى كه سجده واجب دارد (سورههاى عزائم) و آنها چهار سوره هستند: 1. فصلت 2. سجده 3. نجم 4. علق (اقرء) و اگر يك حرف از اين سورهها هم به قصد اين سوره خوانده شود حرام است.
چيزهايى كه بر جنب مكروه است
8- 7- 1- خوردن و آشاميدن ولى اگر وضو بگيرد يا استنشاق و مضمضه كند و يا دستها را بشويد مكروه نيست، 2- خواندن بيش از هفت آيه از قرآن غير از سورههاى سجدهدار واجب، 3- رساندن جايى از بدن به جلد و حاشيه قرآن، 4- همراه داشتن قرآن، 5- خوابيدن ولى اگر وضو بگيرد و يا در صورت نداشتن آب تيمم كند كراهت از بين مىرود، 6- خضاب كردن به حنا و مانند آن، 7- ماليدن روغن به بدن، 8- جماع كردن بعد از احتلام (يعنى بعد از آنكه در خواب از او منى خارج شده است).
غسل جنابت
8- 8- غسل جنابت بخودى خود مستحب است و براى نماز خواندن و مانند آن واجب مىشود ولى براى نماز ميت و سجده شكر و
سجدههاى قرآن غسل جنابت واجب نيست.
8- 9- لازم نيست هنگام غسل جنابت نيت كند كه غسل واجب يا مستحب انجام مىدهم بلكه همينكه به قصد قربت و انجام فرمان الهى اين كار را انجام دهد كافى است.
نحوه انجام غسل دو نوع است
8- 10- 1. ترتيبى: بعد از نيّت، اوّل سر و گردن و بعد سمت راست و بعد طرف چپ را بشويد و اين ترتيب بايد حتماً حفظ و مراعات شود حتى اگر نمىدانسته و يا فراموش كرده كه ترتيب را مراعات كند، غسل باطل است.
8- 11- بهتر است تمام ناف و عورتين با هر دو طرف شسته شود و همچنين براى آنكه يقين شود هر سه قسمت كاملًا غسل داده شده بايد قسمتى كه مىشويد مقدارى از قسمت ديگر را هم بشويد.
8- 12- اگر بعد از غسل بفهمد جايى از بدن شسته نشده و نداند كجاى بدن است بايد دوباره غسل نمايد.
8- 13- از آنجا كه موالات در غسل شرط نيست پس اگر يقين كرد كه مقدارى از اطراف سه گانه شسته نشده است از همان جا شروع كند و تا آخر غسل را انجام دهد مثلًا اگر سمت چپ بدن شسته نشده همان قسمت را بشويد كافى است ولى اگر سمت راست شسته نشده آن قسمت را به اضافه تمام قسمت چپ را بشويد و غسل كامل مىشود.
8- 14- شستن در غسل يعنى رسيدن آب به عضو و لذا دست كشيدن به عضو لازم نيست.
غسل ارتماسى
8- 15- غسل ارتماسى آنست كه انسان به يك باره تمام بدن را در آب قرار دهد و اگر اين كار را به تدريج هم انجام دهد اشكال ندارد.
احكام غسل
8- 16- در غسل ارتماسى بايد تمام بدن پاك باشد ولى در غسل ترتيبى قبل شستن هر قسمت اگر آن قسمت را پاك كند كافى است.
8- 17- كسى كه از حرام جنب شده چون عرق او به احتياط واجب نجس است نمىتواند با آب گرم غسل كند زيرا عرق مىكند و لذا بايد با آبى غسل كند كه عرق نكند و در صورتى كه آب سرد براى او ضرر دارد بايد غسل ترتيبى را در آب گرم انجام دهد يعنى در داخل آب قرار بگيرد و به نيّت سر و گردن سر خود را تكان دهد و همينطور قسمت چپ و راست را، غسل او صحيح است.
8- 18- تمامى شروطى كه در وضو گفته شد در غسل هم شرط است مگر موالات كه قبلًا توضيح داده شد.
8- 19- جاهايى كه از باطن بدن محسوب مىشود لازم نيست بشويد ولى جاهايى كه شك دارد كه جزء ظاهر است يا باطن بايد به احتياط واجب بشويد و سوراخ گوشواره را لازم نيست بشويد مگر آنكه بقدرى گشاد شده باشد كه داخل آن پيدا باشد.
8- 20- موهاى كوتاه بدن در غسل بايد شسته شود ولى موهاى بلند را لازم نيست بشويد و لذا خانمها اگر سر را بشويند ولى موهاى آنها قسمتى تر نشود غسل صحيح است.