پنجم وماه بعد از يازدهم تا پانزدهم خون او نشانه حيض وبقيّه نشانه استحاضه را داشته باشد، شماره روزهاى عادت او پنج روز مىشود.
سوم زنى كه دو ماه پشت سر هم سه روز يا بيشتر خون ببيند و يك روز يا بيشتر پاك شود ودو مرتبه خون ببيند ووقت ديدن خون در ماه اوّل يا ماه دوم فرق داشته باشد، كه اگر تمام روزها كه خون ديده وروزهايى كه در وسط پاك بوده از ده روز بيشتر نشود وشماره روزهاى آن هم به يك اندازه باشد، تمام روزهايى كه در وسط پاك بوده عادت حيض او مىشود، ولازم نيست روزهايى كه در وسط پاك بوده در هر دو ماه به يك اندازه باشد، مثلا اگر ماه اوّل از روز اوّل ماه تا سوم خون ببيند ودو روز پاك شود ودو باره سه روز خون ببيند وماه دوم از يازدهم تا سيزدهم خون ببيند ودو روز يا بيشتر يا كمتر پاك شود ودوباره خون ببيند وروى هم از هشت روز بيشتر نشود، عادت او هشت روزمىشود.
10- 47- زنى كه عادت عدديه دارد، اگر بيشتر از شماره عادت خود خون ببيند و از ده روز بيشتر شود، چنانچه همه خونهايى كه ديده يك جور باشد، بايد از موقع ديدن خون به شماره روزهاى عادتش حيض وبقيّه را استحاضه قرار دهد و اگر همه خونهايى كه ديده يك جور نباشد، بلكه چند روز آن نشانه حيض وچند روز ديگر نشانه استحاضه را داشته باشد، اگر روزهايى كه خون، نشانه حيض را دارد با شماره روزهاى عادت او يك اندازه است بايد همان روزها را حيض وبقيّه را استحاضه قرار دهد و اگر روزهايى كه خون نشانه حيض دارد، از روزهاى عادت او بيشتر است، فقط به اندازه روزهاى عادت او
حيض، وبقيّه استحاضه است و اگر روزهايى كه خون نشانه حيض را دارد، از روزهاى عادت او كمتر است، بايد آن روزها را با چند روز ديگر كه روى هم به اندازه روزهاى عادتش شود، حيض وبقيّه را استحاضه قرار دهد.
4. مضطربه
10- 48- مضطربه يعنى زنى كه چند ماه خون ديده ولى عادت معيّنى پيدا نكرده، يا عادتش به هم خورده وعادت ديگرى پيدا نكرده است، اگر بيشتر از ده روز خون ببيند وهمه خونهايى كه ديده يك جور باشد، چنانچه عادت خويشان او هفت روز است، بايد هفت روز را حيض وبقيّه را استحاضه قرار دهد، و اگر كمتر است مثلا پنج روز است بايد همانرا حيض قرار دهد، و بنابر احتياط استحبابى در تفاوت بين شماره عادت آنان وهفت روز كه دو روز است كارهائى را كه بر حائض حرام است ترك نمايد و كارهاى استحاضه را بجا آورد، يعنى به دستورى كه براىزن مستحاضه گفته شد عمل نمايد، و اگر عادت خويشانش بيشتر از هفت روز مثلا نه روز است، بايد هفت روز را حيض قرار دهد و بنابر احتياط استحبابى در تفاوت بين هفت روز وعادت آنان كه دو روز است، كارهاى استحاضه را بجا آورد وكارهائى را كه بر حائض حرام است ترك نمايد.
10- 49- مضطربه اگر بيشتر از ده روز خونى ببيند كه چند روز آن نشانه حيض وچند روز ديگر نشانه استحاضه دارد، چنانچه خونى كه نشانه حيض دارد كمتر از سه روز يا بيشتر از ده روز باشد، بايد به دستورى كه در مسأله قبل گفته شد رفتار نمايد، و اگر خونى كه نشانه
حيض دارد كمتر از سه روز وبيشتر از ده روز نباشد، همه آن حيض است، ولى اگر پيش از گذشتن ده روز از خونى كه نشانه حيض دارد دوباره خونى ببيند كه آن هم نشانه حيض را داشته باشد، مثل آن كه پنج روز خون سياه ونه روز خون زرد ودو باره پنج روز خون سياه ببيند بايد به دستورى كه در مسأله قبل گفته شد رفتار نمايد.
5. مبتدئه
10- 50- مبتدئه يعنى زنى كه دفعه اوّل خون ديدن اوست، اگر بيشتر از ده روز خون ببيند وهمه خونهايى كه ديده يك جور باشد، بايد عادت خويشان خود را به طورى كه در وقتيّه گفته شد، حيض وبقيّه را استحاضه قرار دهد.
10- 51- مبتدئه اگر بيشتر از ده روز خونى ببيند كه چند روز آن نشانه حيض وچند روز ديگر نشانه استحاضه را داشته باشد، چنانچه خونى كه نشانه حيض دارد كمتر از سه روز وبيشتر از ده روز نباشد، همه آن حيض است ولى اگر پيش از گذشتن ده روز خونى كه نشانه حيض دارد دوباره خونى ببيند كه آن هم نشانه خون حيض داشته باشد، مثلا آن كه پنج روز خون سياه ونه روز خون زرد ودوباره پنج روز خون سياه ببيند بايد در هر دو خون كه نشانه حيض دارد احتياط كند به ترك آنچه بر حائض حرام است وانجام كارهاى مستحاضه.
10- 52- مبتدئه اگر بيشتر از ده روز خونى ببيند كه چند روز آن نشانه حيض وچند روز ديگر آن نشانه استحاضه داشته باشد، چنانچه خونى كه نشانه حيض دارد از سه روز كمتر يا از ده روز بيشتر باشد، بايد عادت خويشان خود را حيض وبقيّه را استحاضه قرار دهد.
مسائل متفرّقه حيض
10- 53- مبتدئه ومضطربه وناسيه و زنى كه عادت عدديه دارد، اگر خونى ببينند كه نشانههاى حيض داشته باشد، يا يقين كنند كه سه روز طول مىكشد، بايد عبادت را ترك كنند و چنانچه بعد بفهمند حيض نبوده بايد عبادتهايى را كه بجا نياوردهاند قضا نمايند، ولى اگر يقين نكنند كه تا سه روز طول مىكشد ونشانههاى حيض را هم نداشته باشد، بنابر احتياط واجب بايد تا سه روز كارهاى استحاضه را بجا آورند وكارهائى را كه بر حائض حرام است ترك نمايند و چنانچه پيش از سه روز پاك نشدند بايد آن را حيض قراردهند.
10- 54- زنى كه در حيض عادت دارد، چه در وقت حيض عادت داشته باشد چه در عدد حيض يا هم در وقت وهم در عدد آن، اگر دو ماه پشت سر هم بر خلاف عادت خود خونى ببيند كه وقت آن يا شماره روزهاى آن، ياهم وقت وهم شماره روزهاى آن يكى باشد، عادتش بر مىگردد به آنچه در اين دو ماه ديده است، مثلا اگر از روز اوّل ماه تا هفتم خون مىديد وپاك مىشده چنانچه دو ماه از دهم تا هفدهم ماه خون ببيند وپاك شود، از دهم تا هفدهم عادت او مىشود.
10- 55- مقصود از يك ماه، از ابتداى خون ديدن است تا سى روز، نه از اوّل ماه تا آخر ماه.
10- 56- زنى كه معمولا ماهى يك مرتبه خون مىبيند، اگر يك ماه دو مرتبه خون ببيند و آن خون نشانههاى حيض را داشته باشد، چنانچه روزهايى كه در وسط پاك بوده از ده روز كمتر نباشد، بايد هر دو را حيض قرار دهد.
10- 57- اگر سه روز يا بيشتر خونى ببيند كه نشانه حيض را دارد، بعد ده روز يا بيشتر خونى ببيند كه نشانه استحاضه را دارد و دوباره سه روز خونى به نشانههاى حيض ببيند، بايد خون اوّل وخون آخر را كه نشانههاى حيض داشته، حيض قرار دهد.
10- 58- اگر زن پيش از ده روز پاك شود وبداند كه در باطن خون نيست، بايد براى عبادتهاى خود غسل كند، اگرچه گمان داشته باشد كه پيش از تمام شدن ده روز دوباره خون مىبيند، ولى اگر يقين داشته باشد كه پيش از تمام شدن ده روز دوباره خون مىبيند، نبايد غسل كند.
10- 59- اگر زن پيش از ده روز پاك شود، واحتمال دهد كه در باطن خون هست، بايد قدرى پنبه داخل فرج نمايد وكمى صبر كند وبيرون آورد، پس اگر پاك بود، غسل كند وعبادتهاى خود را بجا آورد و اگر پاك نبود اگرچه به آب زرد رنگىهم آلوده باشد، چنانچه در حيض عادت ندارد، ياعادت او ده روز است، بايد صبر كند كه اگر پيش از ده روز پاك شد، غسل كند و اگر سر ده روز پاك شد، ياخون او از ده گذشت، سر ده روز غسل نمايد و اگر عادتش كمتر از ده روز است، در صورتى كه بداند پيش از تمام شدن ده روز يا سر ده روز پاك مىشود، نبايد غسل كند، و اگر احتمال دهد خون او از ده روز مىگذرد احتياط واجب آن است كه استظهار نمايد بترك عبادت تا وقتى كه ظن پيدا كند كه خون از ده روز مىگذرد، پس اگر پيش از تمام شدن ده روز يا سر ده روز از خون پاك شد، تمامش حيض است و اگر از ده روز گذشت، بايد عادت خود را حيض وبقيّه را استحاضه قرار دهد وعبادتهايى را كه بعد از روزهاى عادت بجا نياورده قضا نمايد.
10- 60- اگر چند روز را حيض قرار دهد وعبادت نكند، بعد بفهمد حيض نبوده است، بايد نماز وروزهاى را كه در آن روزها بجا نياورده قضا نمايد.
10- 61- اگر چند روز را به گمان اين كه حيض نيست عبادت كند، بعد بفهمد حيض بوده، چنانچه آن روزها را روزه گرفته بايد قضانمايد.
نفاس
11- 1- از وقتى كه اوّلين جزء بچه از شكم مادر بيرون مىآيد، هر خونى كه زن مىبيند، اگر پيش از ده روز يا سر ده روز قطع شود خون نفاس است و زن را در حال نفاس، نفساء مىگويند.
11- 2- خونى كه زن پيش از بيرون آمدن اوّلين جزء بچه مىبيند نفاس نيست.
11- 3- لازم نيست كه خلقت بچه تمام شده باشد بلكه اگر خون بستهاى هم از رحم زن خارج شود و خود زن بداند يا چهار زن قابله بگويند كه اگر در رحم باقى مىماند انسان مىشد حتى اگر بوسيله كورتاژ بچه نرسيده خارج شود خونى را كه مىبيند نفاس است.
11- 4- ممكن است خون نفاس يك آن بيشتر نيايد، ولى بيشتر از ده روز نمىشود.
11- 5- هرگاه شك كند كه چيزى سقط شده يا نه، يا چيزى كه سقط شده اگر مىماند انسان مىشد يا نه، لازم نيست وارسى كند، وخونى كه از او خارج مىشود شرعاً خون نفاس نيست.
11- 6- هر چه بر حائض حرام يا مكروه يا مستحب است بر نفساء هم همان حكم جارى است.
11- 7- طلاق دادن زنى كه در حال نفاس است ونزديكى كردن با او حرام مىباشد و اگر شوهرش با او نزديكى كند، احتياط مستحبّ آن است كه به دستورى كه در احكام حيض گفته شد كفّاره بدهد.
11- 8- وقتى زن از خون نفاس پاك شد، بايد غسل كند وعبادتهاى خود را بجا آورد، و اگر دوباره خون ببيند، چنانچه روزهايى كه خون ديده با روزهايى كه در وسط پاك بود، روى هم ده روز يا كمتر از ده روز باشد، تمام آن نفاس است و اگر روزهايى كه پاك بوده روزه گرفته باشد بايد قضا نمايد.
11- 9- اگر زن از خون نفاس پاك شود واحتمال دهد كه در باطن خون هست، بايد مقدارى پنبه داخل فرج نمايد وكمى صبر كند كه اگر پاك است، براى عبادتهاى خود غسل كند.
11- 10- اگر خون نفاس زن از ده روز بگذرد، چنانچه در حيض عادت دارد، به اندازه روزهاى عادت او نفاس و بقيّه استحاضه است، و اگر عادت ندارد، تا ده روز نفاس وبقيّه استحاضه مىباشد و احتياط مستحبّ آن است، كسى كه عادت دارد از روز بعد از عادت و كسى كه عادت ندارد بعد از روز دهم تا روز هيجدهم زايمان، كارهاى استحاضه را بجا آورد وكارهائى را كه بر نفساء حرام است ترك كند.
11- 11- زنى كه عادت حيضش كمتر از ده روز است، اگر بيشتر از روزهاى عادتش خون نفاس ببيند، بايد به اندازه روزهاى عادت خود نفاس قرار دهد و بعد از آن بنابر احتياط واجب بايد استظهار كند بترك عبادت تا وقتى كه ظن پيدا كند كه خون از ده روز مىگذرد، چنانچه در احكام حيض ذكر شد.