وتر خوانده شود، ودستور كامل نافله شب در كتابهاى دعا گفته شدهاست.
14- 21- نمازهاى نافله را مىشود نشسته خواند، ولى بهتر است دو ركعت نماز نافله نشسته را يك ركعت حساب كند، مثلا كسى كه مىخواهد نافله ظهر را كه هشت ركعت است نشسته بخواند، بهتر است شانزده ركعت بخواند و اگر مىخواهد نماز وتر را نشسته بخواند، دو نماز يك ركعتى نشسته بخواند.
14- 22- نافله ظهر وعصر را در سفر نبايد خواند ولى نافله عشا را مىتواند برجاء مطلوبيّت بخواند.
نماز غفيله
14- 23- يكى از نمازهاى مستحبّى نماز غفيله است كه بين نماز مغرب وعشا خوانده مىشود، و وقت آن بنابر احتياط پيش از آن است كه سرخى طرف مغرب از بين برود، و در ركعت اوّل بعد از حمد بايد به جاى سوره اين آيه را بخوانند:
(وَذَالنُّونِ إذْ ذَهَبَ مُغاضِبَاً فَظَنَّ أنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ فَنادى فِى الظُّلُماتِ أنْ لا إلهَ إلا أنْتَ سُبْحانَكَ إنّى كُنْتُ مِنَ الظّالمِين فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَنَجيّناهُ مِنَ الغَمِّ وَكَذلِكَ نُنْجِىالمُؤمِنينَ)و در ركعت دوم بعد از حمد به جاى سوره اين آيه را بخوانند:(وَعِنْدَهُ مَفاتِحُ الغَيْبِ لا يَعْلَمُها إلّا هُو وَيَعْلَمُ مافى البَرِّ وَالبَحْرِ وَماتَسْقُطُ مِنْ وَرَقَة إلّا يَعْلَمُها وَلا حَبَّة فى ظُلُماتِ الأرْضِ وَلا رَطْب وَلا يابِس إلّا فِى كِتاب مُبين)، و در قنوت آن بگويند: «اللّهُمَّ إنّى أسْئَلُكَ
بِمَفاتِح الغَيْبِ التى لا يَعْلَمُها إلا أنْتَ أنْ تُصَلّيَ عَلى مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد وَأنْ تَفْعَلَ بى كَذا وَكَذا»
، و به جاى كلمه كذا وكذا حاجتهاى خود را بگويند و بعد بگويند:
«اللّهُمَّ أنْتَ وَلِيُّ نِعْمَتي وَالقادِرُ عَلي طَلِبَتي تَعْلَمُ حاجَتى فَاسْئَلُكَ بِحَقِّ مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد عَلَيْهِ وَعَلَيْهِمُ السَّلام لَمّا قَضَيْتَها لِى».
احكام قبله
15- 1- خانه كعبه كه در مكّه معظّمه مىباشد قبله است، و بايد روبروى آن نماز خواند ولى كسى كه دور است اگر طورى بايستد كه بگويند رو به قبله نماز مىخواند كافيست، و همچنين است كارهاى ديگرى كه بايد رو به قبله انجام گيرد، مانند سر بريدن حيوانات.
15- 2- كسى كه نماز واجب را ايستاده مىخواند، بايد صورت وسينه وشكم وجلوى پاهاى او رو به قبله باشد ولازم نيست كه انگشتان پاى او هم رو به قبله باشد ولى مستحبّ است.
15- 3- نماز احتياط وسجده وتشهّد فراموش شده را بايد رو بهقبله بجا آورد، و بنابر احتياط وجوبى سجده سهو را هم رو به قبلهبجاآورد.
پوشانيدن بدن در نماز
16- 1- مرد بايد در حال نماز اگرچه كسى او را نمىبيند، عورتين خود را بپوشاند و بهتر است از ناف تا زانو را هم بپوشاند.
16- 2- زن بايد در موقع نماز تمام بدن حتّى سر و موى خود را بپوشاند؛ ولى پوشاندن صورت به مقدارى كه در وضو شسته مىشود ودستها تا مچ و پشت پاها تا مچ پا لازم نيست و احتياط واجب آنست كه كف پا را بپوشاند، امّا براى آن كه يقين كند كه مقدار واجب را پوشانده است، بايد مقدارى از اطراف صورت وقدرى پايين تر از مچ را هم بپوشاند.
16- 3- موقعى كه انسان قضاى سجده فراموش شده يا تشهّد فراموششده را بجا مىآورد، بلكه بنابر احتياط در موقع سجده سهو هم بايد خود را مثلموقع نماز بپوشاند.
16- 4- اگر انسان عمداً در نماز مواضعى كه بايد در نماز بپوشاند را نپوشاند، نماز باطل است و همچنين اگر از روى ندانستن مسأله بوده باشد، نماز او باطلاست.
16- 5- اگر در بين نماز بفهمد كه جايى كه لازم است بپوشاند، پيداست، بايد آن را بپوشاند و احتياط مستحبّ آن است كه نماز را تمام كند و دوباره بخواند، ولى اگر بعد از نماز بفهمد كه در نماز اين مواضع پيدا بوده، نمازش صحيح است.
16- 6- زن بايد بدنو موى خود را از مرد نامحرم در همه حال بپوشاند.
لباس نمازگزار
لباس نمازگزار شش شرط دارد
1- پاك باشد
2- مباح باشد
3- از اجزاء حيوان مردار نباشد
4- از حيوان حرام گوشت نباشد
5 و 6- اگر نمازگزار مرد است لباس او از ابريشم خالص و طلابافنباشد
شرط اوّل:
17- 1- كسى كه نمىداند با بدن ولباس نجس نماز باطل است، اگر با بدن يا لباس نجس نماز بخواند، نمازش باطل مىباشد.
17- 2- اگر به واسطه ندانستن مسأله، چيز نجسى را نداند نجس است، مثلا نداند عرق جنب از حرام نجس است و با آن نماز بخواند، نمازش باطلاست.
17- 3- اگر نداند كه بدن يا لباسش نجس است و بعد از نماز بفهمد نجس بوده نماز او صحيح است، ولى احتياط مستحبّ آن است كه اگر وقت دارد، دوباره آن نماز را بخواند.
17- 4- اگر فراموشكند كهبدن يا لباسش نجس است و در بين نماز يا بعد از آن يادش بيايد، بايد نماز را دوباره بخواند و اگر وقتگذشته قضانمايد.
17- 5- كسى كه در پاك بودن بدن يا لباس خود شك دارد، چنانچه نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد كه بدن يا لباسش نجس بوده نماز او صحيح است.
17- 6- اگر لباس را آب بكشد و يقين كند كه پاك شده است و با آن نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد پاك نشده، نمازش صحيح است اگر چه مستحبّ است كه اعاده كند.
17- 7- كسى كه غير از لباس نجس لباس ديگرى ندارد، بايد نماز را برهنه بخواند و احتياطاً اعاده يا قضا نمايد و اگر به واسطه سرما ومانند آن نمىتواند لباسش را بيرون آورد، بايد با لباس نجس نماز بخواند ونماز او صحيح است واعاده نمىخواهد.
شرط دوم:
17- 8- كسى كه مىداند پوشيدن لباس غصبى حرام است، ولى نمىداند نماز را باطل مىكند، اگر عمداً با لباس غصبى نماز بخواند، نمازش باطلاست.
17- 9- اگر نداند يا فراموش كند كه لباس او غصبى است و با آن نماز بخواند، نمازش صحيح است ولى اگر كسى خودش لباس را غصب نمايد وفراموش كند كه غصب كرده است و با آن نماز بخواند، بنابر احتياط واجب، نماز را اعاده نمايد و هرگاه از روى بىمبالاتى باشد به طورى كه اگر يادش بيايد اعتنايى نمىكند، بنابر اقوى نمازش
باطل است.
شرط سوّم:
17- 10- لباس نمازگزار بايد از اجزاء حيوان مردهاى كه خون جهنده دارد، يعنى حيوانى كه اگر رگش را ببرند خون از آن جستن مىكند، نباشد بلكه اگر از حيوان مردهاى كه مانند ماهى ومار خون جهنده ندارد. لباس تهيّه كند، احتياط واجب آن است كه با آن نماز نخواند.
17- 11- هرگاه چيزى از مردار مانند گوشت وپوست آن كه روح داشته همراه نمازگزار باشد، اگرچه لباس او نباشد بنابر احتياط واجب، نمازش باطل است.
17- 12- اگر چيزى از مردار حلال گوشت مانند مو وپشم كه روح ندارد همراه نمازگزار باشد، يا با لباسى كه از آنها تهيّه كردهاند، نماز بخواند نمازش صحيح است.
شرط چهارم:
17- 13- لباس نمازگزار بايد از حيوان حرام گوشت نباشد، و اگر مويى از آن همراه نمازگزار باشد، نماز او باطل است.
17- 14- اگر مو وعرق وآب دهان كسى بر بدن يا لباس نمازگزار باشد اشكال ندارد و همچنين است اگر مرواريد و موم و عسل همراه اوباشد.
17- 15- اگر با لباسى كه فراموش كرده كه از حيوان حرام گوشت است نماز بخواند، بنابر احتياط واجب بايد آن نماز را دوباره بخواند و اگر وقت گذشته قضا نمايد وامّا اگر نداند كه اين پوست حرام گوشت
است نماز او صحيح است.
شرط پنجم و ششم:
17- 16- پوشيدن لباس طلا باف براى مرد حرام ونماز با آن باطل است، ولىبراى زن در نماز وغير نماز اشكال ندارد.
17- 17- زينت كردن به طلا مثل آويختن زنجير طلا به سينه وانگشتر طلا به دست كردن و بستن ساعت مچى طلا به دست براى مرد حرام و نماز خواندن با آنها باطل است و احتياط واجب آن است كه از استعمال عينك طلا هم خوددارى كند، ولى زينت كردن به طلا، براى زن در نماز وغير نماز اشكال ندارد.
17- 18- اگر مردى نداند يا فراموش كند كه انگشترى يا لباس از طلا است يا شك داشته باشد و با آن نماز بخواند، نماز او صحيح است.
17- 19- لباس مرد نمازگزار بايد ابريشم خالص نباشد و در غير نماز هم پوشيدن آن براى مرد حرام است و همچنين است بنابر اقوى عرقچين وبند شلوار و هر چيزى كه تنها با آن نماز نمىتوان خواند.
17- 20- اگر آستر تمام لباس يا آستر مقدارى از آن اگرچه تا نصف آن ابريشم خالص باشد، پوشيدن آن براى مرد، حرام ونماز در آن باطلاست.
17- 21- پوشيدن لباس ابريشمى براى زن در نماز و غير نماز اشكال ندارد.