فصل 10: دعايى كه در وداع نخستين منزل خود انشا كردهايم
السّلام على من بهذا المنزل من أهله؛ سلاما يزيدكم اللَّه- جلّ جلاله- به من فضله و نستودعكم اللَّه- جلّ جلاله- و الحفظة من ملائكته و خاصّته و نسألكم أن تستودعونا اللَّه- جلّ جلاله- و جميع حفظته و أن تذكرونا في خلواتكم و مناجاتكم بما يليق بمروآتكم و عناياتكم و تشركونا في دعواتكم و أن تسألوا اللَّه- جلّ جلاله- لنا تمام السّلامة و دوام الاستقامة.
و إن كان قد وقع منّا في هذا المنزل شيء يقتضي سوء مجاورتكم أو إهمال بحقّ صحبتكم أو مخالفة للَّه- جلّ جلاله- في مراعاة أهل المنازل أو تضييع لبعض الآداب و الفضائل، فنسألكم العفو عمّا يخصّكم و طلب العفو عنّا من اللَّه- جلّ جلاله- فيما يختصّ بإهمال أمره و تعظيم قدره. و السّلام عليكم و رحمة اللَّه و بركاته.
درود بر هر كه در اين محل مسكن گرفته است؛ درودى كه به سبب آن خداوند فضلش را بيشتر نصيب شما گرداند. شما و فرشتگان نگهبان و خاصّان او را به خدا مىسپاريم و خواهش مىكنيم شما ما را به خدا و تمامى ملائكهى نگهبانش بسپاريد و در خلوتها و نيايشهايتان- آن گونه كه شايستهى جوان مردى و توجّه خاصّ شماست- از ما ياد كنيد و در دعاهايتان ما را هم شريك سازيد و از خدا بخواهيد كمال تن درستى و پاى دارى اعضا و جوارح ما ادامه يابد. اگر در اين منزلها كارى از ما سرزده است كه موجب شده همسايهى بدى
باشيم يا در حقّ همنشينى با شما سهل انگارى كردهايم و كارى خلاف مقرّرات الهى در بارهى مراعات ساكنين منزل از ما سرزده است يا پارهاى از آداب و فضيلتها را ناديده انگاشتهايم، از شما مىخواهيم از حقوقى كه ويژهى خودتان است، درگذريد و از خدا بخواهيد در آن چه مربوط به ذات مقدّس اوست، از قبيل سستى در انجام دستور او و كوتاهى در بزرگ داشت منزلت وى، ما را ببخشايد. درود و رحمت و بركات خدا بر شما باد!
فصل 11: دعاى وداع با جايگاه نماز و عبادت در منزل نخست
(به درگاه پروردگار) چنين مىگوييم:
اللّهمّ إنّا روّينا في الأخبار النّبويّة و الآثار المرضيّة أنّ كلّ أرض تشهد يوم القيامة لمن قصد إليه او عبدك عليها. اللّهمّ فاجعل هذه الأرض من جملة شهودنا يوم موعودنا أنّك ارتضيتنا فيها لعبادتك و أهّلتنا للتّشريف بطاعتك و وفّقتنا للشّكر لنعمتك و أغننا في اليوم الموعود عن شهادة الشّهود بما أنت أهله من الرّحمة و الجود و اجعل العناية الّتي دلّتنا على هذا التّعريف و التّشريف سببا لحفظنا في طريقنا و زيادة توفيقنا و زوال الأمور المقتضية لتعويقنا؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين. و أشرك في كلّ ما دعوناه و رجوناه من صحبنا من صديقنا و رفيقنا و من كان مسافرا من إخواننا الصّالحين؛ يا أكرم الأكرمين.
خداوندا، در اخبار نبوى و آثار دل پذير براى ما روايت شده است كه روز قيامت هر زمينى براى هر كه به آن روى آورده و بر آن تو را عبادت كرده است، شهادت مىدهد. بار الها، پس اين زمين را از زمرهى گواهان ما در روز قيامت قرار ده؛ زيرا راضى گرديدى كه در آن عبادتت را به جا آوريم و لياقت مفتخر شدن به عبادتت را به ما دادهاى و براى سپاسگزارى نعمتت ما را موفّق ساختهاى. در روز قيامت به سبب آن چه از بخشايش و بخشش كه تو لايق آنى، ما را از گواهى دادن شاهدان بىنياز فرماى و اين توجّه مخصوصى را كه بر اين شناخت و
شرافت رهبرىمان كرده است، وسيلهاى جهت ايمن گرديدن در راهمان و بيشتر شدن توفيق و زدودن چيزهايى كه مايهى عقب افتادگى ما مىشود، گردان؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان. در همهى دعاهايى كه خوانديم و اميدهايى كه داريم، هر كه را هم سفر ماست، از دوستان و همراهان ما و هر برادر شايستهى ما كه مسافر است، شريك گردان؛ اى گرامىترين بزرگواران.
فصل 12: دعاى هنگام سوار شدن و حركت از منزل دوم (به جاى آن چه در اوايل كتاب آورديم)
وقتى در منزل دوم خواستى بر مركب سوار شوى، اگر مايل بودى، مىتوانى ذكرهايى را كه قبلا در مورد وقت سوار شدن بر مركب نوشتهايم، بگويى كه بس است و تو را به حق راهنمايى مىكند و اگر نخواستى كتاب را ورق بزنى و به جهت شتابزدگى در حركت يا عجلهى همسفران، دوست نداشتى به صفحات پيشتر مراجعه كنى، چنين بگو:
اللّهمّ إنّك خلقت لنا هذه الدّوابّ و سخّرتها لنا لنسير عليها إلى طلب المحابّ و الظّفر بسعادة يوم الحساب و نعيم دار الثّواب. و جعلت ما تحتاج إليه من العلف و الماء ناشئا عن قدرتك و سعة رحمتك و لم يكن ذلك عن سؤال منّا و لا عمل صالح سابق صدر عنّا.
فيا من ابتدأنا بالنّوال قبل السّؤال و سخّر لنا المطايا قبل أن يتعرّض للعطايا و لم يعاجلنا بالعقوبة عند الخطايا، صلّ على محمّد و آل محمّد و عرّفنا قدر رحمتك و نعمتك و أوزعنا شكرها بعنايتك و هبنا قوّة ربّانيّة للقيام بحقوق عظمتك و ذلّلها لنا تذليل العناية بنا و الرّحمة لنا و ألهمنا أن يكون مسيرنا و تدبيرنا موافقا لإرادتك و تابعا لحكمتك في تدبير خليقتك و إذا غفلنا عن تصريفها في تسييرها بحسب سلامتنا و سعادتنا، فألهمنا أن تسير كما أنت أهله من حفظنا و حراستنا و ما يقتضي ظفرنا بسعادة دنيانا و آخرتنا؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
بار خدايا، اين مركبها را براى ما آفريدهاى و در اختيار ما نهادهاى تا ما براى رفتن به جست و جوى دوست داشتنىهاى خود از آنها استفاده كنيم و به سعادت روز حسابگرى و نعمتهاى سراى پاداش دست يابيم و نيازمندىهاى آنها را، از علف و آب، به قدرت و گستردگى شفقتت پديد آوردهاى و آن به جهت درخواست ما و مزد كار نيكى كه قبلا از ما سرزده، نبوده است. پس اى كسى كه پيش از آن كه از تو بخواهيم به ما عطا فرمودهاى و مركبها را براى ما رام ساختهاى قبل از آن كه عطايى درخواست كنيم و وقتى از ما خطايى سر زند، در كيفر آن شتاب نمىنمايى، بر محمّد و خاندانش درود فرست و ارزش رحمت و نعمت خود را به ما بشناسان و به عنايتت توفيق سپاسگزارى از آن را به ما الهام فرما و براى پاس دارى از حقوق عطاهايت نيرويى مدد گرفته از توان خودت به ما مرحمت فرما و با توجّه خاصّى به ما، آن مركب را براى ما رام گردان و به ما الهام فرما كه مسير ما و چاره انديشى ما هم آهنگ ارادهى تو و پيرو حكمت تو در تدبير آفرينش باشد. هر گاه از به كار بردن آن در جهت ايمنى و كاميابىمان غفلت ورزيديم، به ما الهام فرما تا راهى در پيش گيريم كه از جهت نگهدارى و نگهبانى ما شايستهى توست و موجب دستيابى به سعادت دنيا و آخرت ماست؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
آن گاه كه راه افتادى و در جادّه گام نهادى، بگو:
اللّهمّ تسلّم منّا ما وهبت لنا من الاختيار، و اجعل اختيارنا في مسيرنا و ليلنا و نهارنا صادرا عن الإلهام الواقي من أخطارنا و أكدارنا و حل بيننا و بين من يمكن أن يؤذينا في طريقنا بما تمدّنا به من حسن توفيقنا و صلاح رفيقنا، و اجعل حولنا حجابا من أستارك و حصنا من كفايتك و مبارّك و ألبسنا دروغ حمايتك و انتصارك و أملأ قلوبنا من كنوز التّوكّل و التّقوى الواقية من البلوى؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
خدايا، زمام اختياراتى را كه به ما بخشيدهاى، خود به دست گير و انتخاب ما در مسيرمان و روز و شب ما را از الهامى صادر گردان كه از خطرها و آسيبها نگه دارنده باشد و ميان ما و آن كه ممكن است در طول راه در صدد آزار ما باشد حايل باشد و در اطراف ما از پوششهايت از سرپرستى و بخششهايت پردهاى بكش و زرههاى حمايت و يارىات را بر ما بپوشان و دلهاى ما را از گنجينههاى توكّل و تقوايى كه نگه دارنده از حادثههاى ناگوار باشد، پر گردان؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
[فصل 13: دعاهاى مربوط به منزل سوم]
هر وقت به شهر يا توقّف گاهى رسيدى كه قصد دارى جهت رفع خستگى در آن جا پياده شوى، بگو:
اللّهمّ قد أريتنا من حفظك و حياطتك و عوائد رحمتك و ظاهر إجابتك ما أطمعنا في زيادة الدّعاء و الابتهال و الظّفر بإجابة السّؤال و بلوغ الآمال و قد وصلنا إلى المنزل الثّالث من حيث خرجنا من منازل العيال، فاجعله اللّهمّ من منازل البشارات و مناهل العنايات و موارد السّعادات و ضاعف لنا عند نزوله و عند الإقامة به و عند الرّحيل منه مواهب الكرامات و البركات و الخيرات و اصرف عنّا فيه جميع المكروهات و المحذورات و احفظ علينا ما صحبناه و ما خلّفناه و ما نحتاج إلى حفظه ممّا ذكرناه و أهملناه و أصلح قلوب أهله لنا. ألهمهم العناية بنا و اجعل ما ننتفع منه من الغذاء و غيره من الأشياء في مقام الدّواء و الشّفاء و طهره من الأدناس و الأقذاء و سلّمنا من كيد الأعداء و سائر أنواع البلاء و الابتلاء؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
پروردگارا، از نگهدارى و احاطه و سودهاى نعمتت و آشكار نمودن پذيرايىات اثرى به ما نماياندى كه ما را به دعا و نيايش بيشتر براى دستيابى به پذيرش در خواست و آرزوهايمان آزمندتر كرده است.
هم اكنون از هنگامى كه از جايگاههاى زن و فرزندانمان بيرون آمدهايم، به سومين منزل رسيدهايم. پس خدايا، آن را از منازل خبرهاى خوش و