پروردگارا، من بر سفرههاى رحمتت ميهمان شدهام و تو بر طبق سنّت و روش نيكويت، گردانيدن غذايى را كه خوردهام در اعضايم به عهده گرفتهاى و بر كوتاهىام در سپاسگزارى نعمتت، در كيفرم شتاب نورزيدهاى و در مراقبت از من كوتاهى نكردهاى. تو را ستايش مىكنم؛ چرا كه شايستهى آنى و به وسيلهى آن از من راضى مىشوى. هم اكنون در كنار سفرهاى نشستهام كه از شفقتها و بخششها و عطاهاى تو فراهم آمده است؛ در حالى كه مهمان توام و مورد دلسوزى و مهربانىات قرار گرفتهام. پس آن را مهمانىاى- چنان كه خود گفتهاى- هم راه با گرامى داشت مهمانها و ايمنى از هر امر ترسناكى قرار ده.
ما در فضايل افتخار آميز بندگان تو- كه برترىها را از تو آموختهاند- ديدهايم كه وقتى مهمانى از غذاى آنان خورد، از كيفرشان ايمن مىشود و بىآنكه به او آسيبى وارد گردد، از آن جا مىرود. تو به آن چه از صفات كمال به آنان ياد دادهاى، شايستهترى؛ پس از تو مىخواهم ما را به بهترين چيزى كه يك مهمان از خوش بختى و آرزو به آن مىرسد، بر سر سفرهات مهمان كنى؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
به هنگام خواب در منزل سوم، بگو:
اللّهمّ قد أريتنا من قدرتك و عنايتك في هذا السّفر المقترن بحفظك و حياطتك ما بسط أكفّ سؤالنا و رجونا به بلوغ آمالنا.
اللّهمّ فكما حفظتنا فيما مضى من حركتنا في نومنا و يقظتنا و لم تكلنا إلى ضعف قوّتنا و لا عجز حيلتنا، فصلّ على محمّد و آل محمّد و احفظنا في هذا المنزل الثّالث عند المنام و اليقظة و اجعل لنا من لطفك و عطفك حفظة و أيقظنا فيه لعبادتك و شرّفنا باتّباع إرادتك و آداب شريعتك؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
پروردگارا، در اين سفر- كه در حفظ و نگهدارىات بود- از قدرت و عنايتت آثارى به ما نشان دادى كه دست در خواست ما را گشود و به رسيدن به آرزوهايمان اميدوارمان ساخت. خدايا، هم چنان كه در
ره روىهاى گذشتهمان، تا كنون در خواب و بيدارى نگهدارىمان كردهاى و ما را به نيروى فرسوده و چاره سازى سستمان وانگذاشتهاى، پس بر محمّد و خاندانش درود فرست و در اين استراحتگاه سوم، در وقت خواب و بيدارى، نگهدارمان باش و از لطف و توجّهت نگهبانانى بر ما بگمار و به جهت پرداختن به عبادتت بيدارمان گردان و به پيروى خواسته و آداب دينت، ما را مفتخر نما؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
در هنگام بيدار شدن در منزل سوم و بعد از انجام دادن سجدهى شكر براى سلامتىات در خواب و بيدارى، چنين مىگويى:
اللّهمّ قد حفظت و وقيت و عفوت و عافيت و أريتنا في هذه المنازل من فضلك الكامل و ظلّك الشّامل ما يحمدك عليه بيان مقالي و لسان حالي. و نسألك تمام ما عوّدتنا من رحمتك و جميل عائدتك و جليل معونتك و حفظك و حياطتك و نصرتك و تدبيرنا في مسيرنا بأفضل ما دبّرت أحدا من أهل الأسفار من السّلامة و المسارّ؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
پروردگارا، تو مرا حفظ كردى و نگه داشتى و بخشودى و سلامتى دادى و در اين منازل از فضل كامل و سايهى گستردهات مواردى را به ما نشان دادى كه بيان گفتارم و زبان حالم بر آن ثنا گويد. از تو مىخواهيم كه رحمتت و فوايد پر ارزشت و يارىگرى بزرگوارانهات و نگهدارى و ديدهبانى و يارىات را به حدّ كمال رسانى و عاقبت انديشى ما را از جهت امنيّت و خوشىها در طىّ راه، برترين انديشهاى كه يكى از مسافرين به كار مىبرد قرار دهى؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
در هنگام وداع با موجودات ما ورايى در منزل سوم بگو:
أيّها الرّوحانيّون و الحافظون و المجاورون، قد عزمنا من الرّحيل من جهتكم و نحن شاكرون بحسن مجاورتكم و سائلون اللَّه- جلّ جلاله- أن يجازيكم عنّا بما يليق بفضله و سائلون لكم أن تسألوه
أن يشملنا بظلّه و أن يصحبنا منكم فيما بقي من أسفارنا من يعيننا على السّلامة من أخطار ليلنا و نهارنا و أن تستودعونا اللَّه- جلّ جلاله- حيث حللنا و رحلنا و يبلغنا ما أمّلنا و سألنا و نستودعكم اللَّه- جلّ جلاله- و نقرأ عليكم تحيّة البركات و سلام أهل المودّات و رحمة اللَّه و بركاته عليكم.
درود بر شما اى موجودات لطيف و نگهبانان و ساكنان! ما مىخواهيم از نزد شما برويم و چون همسايهى خوبى بوديد، از شما سپاسگزاريم و از خدا مىخواهيم كه از جانب ما پاداشى به شما بدهد كه شايستهى فضل اوست و از شما هم خواهش داريم كه از خدا بخواهيد ما را مشمول عناياتش قرار دهد و در مقدار باز ماندهى از سفرمان، فردى از شما را هم راه ما سازد كه بر آسوده ماندن از خطرات شب و روز ما را يارى دهد. مىخواهيم كه هر كجا اقامت گزيديم و كوچيديم، ما را به خدا بسپاريد تا ما را به آرزوها و حاجاتمان برساند. ما هم شما را به خدا مىسپاريم و درود و بركات و سلام دوستانه به شما تقديم مىداريم و رحمت خدا و بركاتش بر شما باد! هر گاه خواستى در منزل سوم زمين را بدرود گويى، چنين بگوى:
إنّا عارفون- أيّتها الأرض- أنّ ابتداء خلقنا منك و أنّا صادرون عنك و أنّك كالأمّ و الأب لنا و قد رجونا أنّك تكوني شاهدة بلسان الحال يوم القيامة لنا بعناية اللَّه- جلّ جلاله- بنا و عبادتنا له على ظهرك و نحن نقسم على لسان حالك بمالك أمرك أن تحسني بلسان الحال الشّهادة فيما يكون لنا سعادة و زيادة و أن تستري بإذن اللَّه- جلّ جلاله- حركات النّقصان و العصيان و أن يحمل اللَّه- جلّ جلاله- ذكرنا على كلّ لسان و بمنطق كلّ بيان برحمته؛ إنّه أرحم الرّاحمين.
اى زمين، ما به تحقيق مىدانيم كه آغاز پيدايىمان از تو بوده
است و باز از تو سر بر مىداريم و براى ما مثل پدر و مادر هستى.
اميدواريم در روز قيامت به توجّه پروردگار به ما و پرستش ما خداوند را بر روى تو، به زبان حال به سود ما گواهى دهى. تو را به آن كه زمام امورت به دست و قدرت اوست، به زبان حال خودت، سوگند مىدهيم كه گواهىاى را كه به زبان حال ادا خواهى كرد، نيك و مايهى كام رانى و فزونى باشد و به اذن خداى بزرگ حركتهاى معيوب و ناشايست و سركشىهايم از فرمانهاى الهى را بپوشانى و از خدا بخواهى كه ياد ما را بر هر زبان روان و در هر گفتار جارى گرداند؛ به رحمتش كه او مهربانترين مهربانان است.
هر گاه تصميم گرفتى از منزل سوم حركت كنى- چنان كه پيشتر گفتيم- دو ركعت نماز وداع بگزار و بعد بگو:
اللّهمّ إنّ كلّ ما وفّقتنا له من الطّاعات و الصّلوات و العبادات فلك المنّة فيه و ما حصلنا فيه من الإضاعات و الغفلات فأنت المرجوّ للعفو عن كلّ ما يقتضيه. فيا من منّ علينا بالإيمان من غير سؤال، لا تمنعنا ما هو دونه من الآمال و الإقبال في الرّحيل و الرّحال و سائر الأحوال مع الابتهال و التّعرّض للنّوال؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين
. خداوندا، بر هر يك از طاعتها و نمازها و عبادتها كه ما را به آنها موفّق ساختى، سپاسگزار تو هستيم و از جهت سستىها و غفلتهايمان، اميد بخشايش از هر چه در خور عفو است، به توست. پس اى كسى كه بدون در خواست، به ما ايمان ارزانى داشتى، آرزوها و خوش بختىها در وقت آمادگى براى كوچ و هنگام حركت و بقيّهى حالات و نيايش و پاى دار ماندن نعمتها- كه ارزشش از ايمان كمتر است- را از من دريغ مدار؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
هر گاه خواستى از منزل سوم حركت كنى، بگو:
اللّهمّ قد سيّرتنا بالسّلامة من المخاوف و شمول العواطف و
العوارف. فنحن نحمدك على إحسانك المتضاعف و أمانك المترادف و نسألك أن تجعل رحيلنا من هذا المكان رحيلا مقرونا بالأمان و الحماية من أخطار الأزمان و أن تحفظنا و تحفظ علينا دوابّنا و تبلغنا عليها محابّنا و تنجح طلابنا و تلهمنا و إيّاها في المسير أحسن التّدبير و تطوي لنا المراحل و تقرّب بين أيدينا المنازل و تكفّ عنّا يد الأعداء و أهل الاعتداء؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
پروردگارا، ما را به سلامت از چيزهاى ترسناك روانه ساختى و مهربانى و الطافت را شامل حالمان گرداندى. خدايا، بر احسان چند برابر و امان پياپىات تو را سپاس مىگوييم و از تو مىخواهيم كوچ كردن ما را از اين جا به امنيّت و محفوظ ماندن از خطرات زمانه متّصل گردانى و خود و مركبهايمان را حفظ فرمايى و با آنها ما را به آن چه مىخواهيم برسانى و خواستههايمان را بر آورده سازى و بهترين قوّهى انديشيدن به پايان كار را به ما و مركبهايمان الهام فرمايى و مراحل سفر را براى ما در هم نوردى و فاصلهى منزلهاى پيش رويمان را نزديك گردانى و دست دشمنان و تجاوزگران را از ما باز دارى؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
هم چنين موقعى كه خواستى از سومين منزل راه بيفتى، بگو:
اللّهمّ قد أسلمنا نفوسنا و من صحبناه إليك و توكّلنا عليك، و سلّمنا زمام قلوبنا و عقولنا و أعنّة دوابّنا إلى تدبيرك الحسن الجميل، فتولّ تسييرنا و تدبيرنا في الكثير و القليل، و اجعل لنا من رحمتك و عنايتك قائدا إلى طرق السّلامة و الكرامة و سخّر لنا من الرّوحانيّين من يعيننا على الأمان من النّدامة و أوزعنا شكر ما تنعم به علينا و هيّئ لنا ما نحتاج فيما بين يدينا؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
پروردگارا، جان خود و همسفرانمان را به تو تسليم كرديم و به تو اعتماد كرديم و مهار دل و خردهايمان و لگام مركبهايمان را به
تدبير خوب و نيكوى تو سپرديم؛ پس رفتن و تدبير ما در كم و زياد را عهدهدارى فرما و از رحمت و توجّه خاصّت، رهبرى به سوى راههاى امن و بزرگوارى براى ما قرار ده و از موجودات لطيف كسى را مطيع ما گردان كه ما را بر انجام ندادن كارهايى كه پشيمانى به دنبال دارد، يارى دهد و توفيق سپاسگزارى نعمتهايت را به ما عطا كن و نيازمندىهايى را كه پيش رو داريم، بر آورده ساز؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
[فصل 14: دعاهاى مربوط به منزل چهارم]
وقتى به چهارمين منزل نزديك شدى، بگو:
اللّهمّ قد عوّدتنا من القبول و بلوغ المأمول و أريتنا من الرّحمة لنا و العناية بنا ما رجونا معه تمام حفظنا و حراستنا و دوام سلامتنا و حسن خاتمتنا و قد كنت- يا أرحم الرّاحمين و أكرم الأكرمين- سيّرتنا في الظّهور و البطون و في طبقات القرون بعد القرون و تولّيت من أمورنا في المنازل و المراحل ما لم يكن في سؤال سائل و لا أمل آمل، فتولّ نزولنا في هذا المنزل الرّابع بتلك العنايات السّالفة و الرّعايات المتضاعفة و السّعادات المترادفة، و اجعل من لسان حالنا من يحمدك إن غفلنا و يشكرك إن جهلنا و يثني عليك إن أهملنا و طيّب لنا هذا المنزل بمواهب الكرم و إسباغ النّعم و دفع النّقم و فراش العافية و مهاد الحماية الكافية؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
پروردگارا، از پذيرفته شدن دعا و رسيدن به آرزوها ما را بهرهمند ساختى و از مهرورزى و توجّه به ما چيزى نشانمان دادى كه اميدوار گشتيم كه حفظ و حراست و ادامهى تن درستى و خوبى سر انجام كار ما را هم به سر حدّ كمال خواهى رساند. تو، اى مهرورزندهترين مهربانان و گرامىترين بزرگان، در پشت پدران و رحم مادران و در لايههاى قرنهاى پياپى ما را جابهجا كردى و امور ما را در منازل بين راه عهدهدار شدى؛ با آن كه نه در درخواست خواهنده و نه در آرزوى آرزومندى به آن توجّهى
نشده بود. پس فرود آمدن ما در اين منزل چهارم را هم با همان عنايتهاى گذشته و سرپرستىهاى چند برابر و كاميابىهاى پياپى، به عهده بگير و از زبان حالمان كسى را قرار ده كه اگر غفلت ورزيديم، تو را ستايش كند، و اگر ما از ياد برديم، تو را سپاس گزارد و اگر ما سهل انگارى كرديم، تو را ثنا گويد. با بخششهاى ارزشمند و فراوانى نعمت و دور شدن نكبت و بستر عافيت و گهوارهى حمايت كافى، اين منزل را بر ما پاكيزه گردان؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
وقتى در چهارمين منزل فرود آمدى، به همان ترتيب كه گفتيم، دو ركعت نماز بخوان و بگو:
اللّهمّ نزلنا متوكّلين عليك، و مفوّضين إليك، و إن لم تصدّق سرائرنا في إخلاص التّوكّل و التّفويض و الاستسلام، فلسان حالنا و ضعف أعمالنا متوكّل و مفوّض و مستسلم بين يديك لفقره و ضعفه و ضرورته إليك و لسان حال رحمتك الواسعة، و مكارمك السّابغة، وسيلة لنا و ذريعة شافعة إليك فيما كلّ ما عرضناه أو سألناه أو نسأله أو نعرضه عليك، فاجعلنا ممّن أغنيته بعلمك عن المقال و بكرمك عن السّؤال؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
خدايا، در حالى كه در اين جا فرود آمديم كه به تو توكّل كرده و كارهايمان را نيز به تو واگذاردهايم. اگر باطن ما اخلاص توكّل و تفويض ما را تصديق نكند، زبان حال و ضعف كردار ما به خاطر نيازمندى و ناتوانى و بيچارگى، توكّلكننده و واگذارندهى خود در پيشگاه توست و زبان حال رحمت گسترده و مكارم به هم پيوستهات وسيلهاى است براى ما و شفيعى به درگاه توست براى هر چه كه پيشتر خواسته و اظهار كردهايم يا از اين به بعد در خواست و عرضه مىكنيم. خدايا، ما را از كسانى قرار ده كه با آگاهىات از حالشان، نيازى به گفتار ندارند و به كرمت از در خواست بىنيازند؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
هنگام غذا خوردن در منزل چهارم بگو: