احكام نماز جماعت
مسأله 1- مأموم بايد غير از حمد وسوره همه چيز نماز را خودش بخواند، ولى اگر ركعت اوّل يا دوم او با ركعت سوم يا چهارم امام باشد، بايد حمد و سوره را بخواند.
مسأله 2- اگر مأموم سلام امام را بشنود، يا بداند چه وقت سلام مىگويد، احتياط مستحبّ آن است كه پيش از امام سلام نگويد و چنانچه عمداً يا سهواً پيش از امام سلام دهد، نمازش صحيح است، ولازم نيست دوباره با امام سلام دهد.
مسأله 3- اگر سهواً پيش از امام سر از ركوع بردارد، چنانچه امام در ركوع باشد بايد به ركوع برگردد و با امام سر بردارد و در اين صورت زياد شدن ركوع كه ركن است نماز را باطل نمىكند، ولى اگر به ركوع برگردد و پيش از آن كه به ركوع برسد، امام سر بردارد نمازش باطل است.
مسأله 4- اگر اشتباهاً سر بردارد وببيند امام در سجده است، بايد به سجده برگردد و چنانچه در هر دو سجده اين اتفاق بيفتد براى زياد شدن دو سجده كه ركن است نماز باطل نمىشود.
مسأله 5- اگر سهواً پيش از امام به ركوع رود وطورى باشد كه اگر سر بردارد به مقدارى از قرائت امام مىرسد، چنانچه سر بردارد و با امام به ركوع رود، نمازش صحيح است و اگر عمداً برنگردد، نمازش صحيح است گرچه به احتياط مستحبّ نماز را تمام كند و دوباره اعاده نمايد.
مسأله 6- اگر سهواً پيش از امام به ركوع رود و طورى باشد كه اگر برگرددبه چيزى از قرائت امام نمىرسد، در صورتى كه صبر كند تا امام به او برسد، نمازش صحيح است.
مسأله 7- اگر سهواً پيش از امام به سجده رود بنابر احتياط واجب برگردد و متابعت امام بنمايد و در صورتى كه صبر كند تا امام به او برسد نمازش به جماعت صحيح است، در صورتى كه امام زود برسد وگرنه فرادى مىشود.
نماز جمعه
نماز جمعه از عبادتهاى سياسى و عبادى است كه مىتواند بسيارى از مشكلات امت اسلامى در خطبههاى نماز جمعه مطرح و رفع گردد و لذا حضور در نماز جمعه بسيار نيكو و شايسته است
مسأله 1- نماز جمعه همانند نماز صبح دو ركعت است و امتيازش از نماز صبح اين است كه دو خطبه در پيش دارد و واجب شدن آن به نحو مذكور چند شرط دارد
اوّل: داخل شدن وقت كه عبارت است از زوال آفتاب تا گفتن اذان و خواندن دو خطبه و نماز جمعه پس اگر خواندن نماز بيش از اين مقدار به تأخير بيفتد بنابر احتياط واجب نمىتواند نماز جمعه را بخواند
دوّم: شماره افراد كه با امام هفت نفر است
سوّم: بودن امام عادل و جامع الشرائط براى اقامه نماز
مسأله 2- صحيح بودن نماز جمعه چند شرط دارد
اول: به جماعت باشد
دوم: خواندن دو خطبه قبل از نماز
سوم: مسافت بين دو نماز جمعه كمتر از يك فرسخ نباشد
مسأله 3- بنابر اظهر نماز جمعه كفايت از نماز ظهر نمىكند
مسأله 4- حرف زدن در هنگام خطبه جائز نيست، امام باشد يا مأموم و چنانچه حرف بزند مرتكب حرام شده است ولى موجب بطلان خطبه ونماز نمىشود.
مسأله 5- گوش دادن به دو خطبه بنابر احتياط، واجب است چون به منزله دو ركعت نماز است گرچه اگر گوش نداد موجب بطلان نماز نمىشود.
نماز آيات
مسأله 1- نماز آيات كه دستور آن بعداً گفته خواهد شد، به واسطه چهار چيز واجب مىشود:
اوّل گرفتن خورشيد،
دوم گرفتن ماه اگرچه مقدار كمى از آنها گرفته شود و كسى هم از آن نترسد،
سوم زلزله اگرچه كسى هم نترسد،
چهارم رعد وبرق وبادهاى سياه وسرخ ومانند اينها در صورتى كه بيشتر مردم بترسند.
مسأله 2- چيزهائى كه نماز آيات براى آنها واجب است، در هر
شهرى اتّفاق بيفتد، فقط مردم همان شهر بايد نماز آيات بخوانند وبر مردم جاهاى ديگر واجب نيست، ولى اگر مكان آنها به قدرى نزديك باشد كه با آن شهر يكى حساب شود، نماز آيات بر آنها هم واجب است.
مسأله 3- از وقتى كه خورشيد يا ماه شروع به گرفتن مىكند، انسان بايد نماز آيات را بخواند و بنابر احتياط واجب بايد به قدرى تأخير نيندازد كه شروع بباز شدن كند.
مسأله 4- اگر خواندن نماز آيات را به قدرى تأخير بيندازد كه آفتاب يا ماه شروع به باز شدن كند، در اين صورت بايد بنابر احتياط واجب نيّت ادا و قضا نكند، ولى اگر بعد از باز شدن تمام آن، نماز بخواند بايد نيّت قضا نمايد.
مسأله 5- اگر بعد از باز شدن آفتاب يا ماه بفهمد كه تمام آن گرفته بوده، بايد قضاى نماز آيات را بخواند، ولى اگر بفهمد مقدارى از آن گرفته بوده قضا بر او واجب نيست.
مسأله 6- اگر بفهمد نماز آياتى كه خوانده باطل بوده، بايد دوباره بخواند و اگر وقت گذشته، قضا نمايد.
مسأله 7- موقعى كه زلزله و رعد و برق و مانند اينها اتفاق مىافتد انسان بايد فوراً نماز آيات را بخواند و اگر نخواند معصيت كرده و تا آخر عمر بر او واجب است و هر وقت بخواند بايد نيت اداء كند
دستور نماز آيات
مسأله 1- نماز آيات دو ركعت است و در هر ركعت پنج ركوع دارد
ودستور آن اين است كه انسان بعد از نيّت، تكبير بگويد ويك حمد ويك سوره تمام بخواند و به ركوع رود وسر از ركوع بردارد، دوباره يك حمد ويك سوره بخواند، باز به ركوع رود تا پنج مرتبه و بعد از بلند شدن از ركوع پنجم دو سجده نمايد وبرخيزد وركعت دوم را هم مثل ركعت اوّل بجا آورد وتشهّد بخواند وسلام دهد.
مسأله 2- در نماز آيات ممكن است انسان بعد از نيّت وتكبير وخواندن حمد، آيههاى يك سوره را پنج قسمت كند ويك آيه يا بيشتر از آن را بخواند و به ركوع رود وسر بردارد وبدون اين كه حمد بخواند، قسمت دوم از همان سوره را بخواند و به ركوع رود وهمينطور تا پيش از ركوع پنجم سوره را تمام نمايد، مثلًا به قصد سوره «(قُلْ هُوَ اللّهُ أَحَد)»،(«بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيم»)بگويد و به ركوع رود، بعد بايستد و بگويد:
(«قُلْ هُوَ اللّهُ أَحَد»)دوباره به ركوع رود و بعد از ركوع بايستد و بگويد:
«اللّهُ الصَّمَد»، باز به ركوع رود وبايستد و بگويد:(«لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ»)و بركوع برود و باز هم سر بردارد و بگويد:(«وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أحَد»)و بعد از آن به ركوع پنجم رود و بعد از سر برداشتن، دو سجده كند، وركعت دوم را هم مثل ركعت اوّل بجا آورد و بعد از سجده دوم تشهّد بخواند ونماز را سلام دهد.
مسأله 3- اگر در نماز آيات شك كند كه چند ركعت خوانده وفكرش به جايىنرسد، نماز باطل است.
مسأله 4- هريك از ركوعهاى نماز آيات ركن است كه اگر عمداً يا سهواً كم يا زياد شود، نماز باطل است.
+/ استفتائات نماز آيات
سئوال 1: آيا باران شديدى كه موجب خوف اكثر مردم شود، نماز آيات دارد؟
جواب: اگر اكثر مردم بترسند نماز آيات واجب است
سئوال 2: آيا نماز آيات را مىتوان به جماعت خواند؟
جواب: بلى اشكال ندارد
سئوال 3: آيا در نماز آيات هم جهر و اخفات شرط است؟
جواب: اگر جهراً خوانده شود بهتر است
نماز عيد فطر و قربان
مسأله 1- نماز عيد فطر و قربان در زمان حضور امام7واجب است و بايد به جماعت خوانده شود و در زمان ما كه امام7غائب است، مستحبّ مىباشد و مىشود آن را به جماعت يا فرادى خواند.
مسأله 2- وقت نماز عيد فطر وقربان از اوّل آفتاب روز عيد است تا ظهر.
مسأله 3- نماز عيد فطر وقربان دو ركعت است كه در ركعت اوّل بعد از خواندن حمد وسوره، بايد پنج تكبير بگويد و بعد از هر تكبير يك قنوت بخواند و بعد از قنوت پنجم تكبير ديگرى بگويد و به ركوع رود ودو سجده بجا آورد وبرخيزد و در ركعت دوم چهار تكبير بگويد و بعد از هر تكبير، قنوت بخواند وتكبير پنجم را بگويد و به ركوع رود
و بعد از ركوع دو سجده كند وتشهّد بخواند ونماز را سلام دهد.
مسأله 4- در قنوت نماز عيد فطر و قربان هر دعا و ذكرى بخوانند كافى است ولى بهتر است دعايى را كه در كتب مفصّل نوشته شده را بخوانند
مسأله 5- در نماز عيد هم مثل نمازهاى ديگر، مأموم بايد غير از حمد وسوره چيزهاى ديگر نماز را خودش بخواند.
مسأله 6- اگر مأموم موقعى برسد كه امام مقدارى از تكبيرها را گفته بعد از آن كه امام به ركوع رفت، بايد آنچه از تكبيرها وقنوتها را كه با امام نگفته خودش بگويد و اگر در هر قنوت يك سبحان اللَّه يا يك الحمد للَّه بگويد كافى است.
مسأله 7- اگر در نماز عيد، موقعى برسد كه امام در ركوع است مىتواند نيّت كند وتكبير اوّل نماز را بگويد و به ركوع رود، ولى اگر به هيچ تكبير ويك سبحان اللَّه نمىرسد، بهتر آن است كه فرادى بخواند حتّى در صورتى كه به يك تكبير برسد.
روزه
روزه آن است كه انسان براى انجام فرمان خداوند از اذان صبح تا مغرب از چيزهايى كه روزه را باطل مىكند خوددارى كند
نيّت
مسأله 1- انسان مىتواند در هر شب از ماه رمضان براى روزه فرداى آن، نيّت كند و بهتر است كه شب اوّل ماه هم نيّت روزه همه ماه را بنمايد.
مسأله 2- وقت نيّت روزه ماه رمضان از اوّل شب است تا اذان صبح.
مسأله 3- اگر بداند ماه رمضان است وعمداً نيّت روزه غير رمضان كند، نه روزه رمضان حساب مىشود ونه روزهاى كه قصد كرده است.
مسأله 4- اگر پيش از اذان صبح نيّت كند و بخوابد و بعد از مغرب بيدار شود، روزهاش صحيح است.
مسأله 5- اگر نداند يا فراموش كند كه ماه رمضان است و پيش از ظهر ملتفت شود، چنانچه كارى كه روزه را باطل مىكند انجام نداده باشد، بايد نيّت كند و روزه او صحيح است و اگر كارى كه روزه را باطل