روزه
روزه آن است كه انسان براى انجام فرمان خداوند از اذان صبح تا مغرب از چيزهايى كه روزه را باطل مىكند خوددارى كند
نيّت
مسأله 1- انسان مىتواند در هر شب از ماه رمضان براى روزه فرداى آن، نيّت كند و بهتر است كه شب اوّل ماه هم نيّت روزه همه ماه را بنمايد.
مسأله 2- وقت نيّت روزه ماه رمضان از اوّل شب است تا اذان صبح.
مسأله 3- اگر بداند ماه رمضان است وعمداً نيّت روزه غير رمضان كند، نه روزه رمضان حساب مىشود ونه روزهاى كه قصد كرده است.
مسأله 4- اگر پيش از اذان صبح نيّت كند و بخوابد و بعد از مغرب بيدار شود، روزهاش صحيح است.
مسأله 5- اگر نداند يا فراموش كند كه ماه رمضان است و پيش از ظهر ملتفت شود، چنانچه كارى كه روزه را باطل مىكند انجام نداده باشد، بايد نيّت كند و روزه او صحيح است و اگر كارى كه روزه را باطل
مىكند انجام داده باشد، يا بعد از ظهر ملتفت شود كه رمضان است، روزه او باطل مىباشد ولى بايد تا مغرب كارى كه روزه را باطل مىكند انجام ندهد و بعد از رمضان هم آن روزه را قضا نمايد.
چيزهايى كه روزه را باطل مىكند
مسأله 1- نه چيز روزه را باطل مىكند: اوّل: خوردن وآشاميدن، دوم: جماع، سوم: استمناء، و استمناء آن است كه انسان با خود كارى كند كه منى از او بيرون آيد، چهارم: دروغ بستن به خدا و پيغمبر و جانشينان پيغمبر:، پنجم: رساندن غبار غليظ به حلق، ششم: فرو بردن تمام سر در آب، هفتم: باقى ماندن بر جنابت وحيض ونفاس تا اذان صبح، هشتم:
اماله كردن با چيزهاى روان، نهم: قى كردن، واحكام اينها در مسائل آينده گفته مىشود.
خوردن وآشاميدن
مسأله 1- اگر روزهدار عمداً چيزى بخورد يا بياشامد، روزه او باطل مىشود، چه خوردن وآشاميدن آن چيز معمول باشد مثل نان وآب، چه معمول نباشد مثل خاك وشيره درخت وچه كم باشد يا زياد، حتّى اگر مسواك را از دهان بيرون آورد ودوباره به دهان ببرد ورطوبت آن را فرو ببرد، روزه او باطل مىشود مگر آن كه رطوبت مسواك در آب دهان به طورى ازبين برود كه رطوبت خارج به آن گفته نشود.
مسأله 2- اگر موقعى كه مشغول غذا خوردن است بفهمد صبح
شده، بايد لقمه را از دهان بيرون آورد و چنانچه عمداً فرو برد روزهاش باطل است و به دستورى كه بعداً گفته خواهد شد كفّاره هم واجب مىشود.
مسأله 3- اگر روزهدار سهواً چيزى بخورد يا بياشامد، روزهاش باطل نمىشود.
مسأله 4- اگر روزهدار چيزى را كه لاى دندان مانده است عمداً فرو ببرد، روزهاش باطل مىشود وكفّاره هم بايد بدهد.
مسأله 5- فرو بردن اخلاط سر و سينه، تا به فضاى دهان نرسيده، اشكال ندارد ولىاگر داخل فضاى دهان شود، احتياط واجب آن است كه آن را فرو نبرد.
مسأله 6- انسان نمىتواند براى ضعف، روزه رابخورد ولى اگر ضعف او به قدرى است كه معمولًا نمىشود آن را تحمّل كرد، خوردن روزه اشكال ندارد.
استمناء
مسأله 1- اگر روزهدار استمناء كند يعنى با خود كارى كند كه منى از او بيرون آيد، روزهاش باطل مىشود.
مسأله 2- اگر بىاختيار منى از او بيرون آيد، روزهاش باطل نيست ولى اگر كارى كند كه بداند بىاختيار منى از او بيرون خواهد آمد، و منى بىاختيار بيرون آمد روزهاش باطل مىشود.
مسأله 3- كسى كه مىداند كه اگر عمداً منى ازخود بيرون آورد،
روزهاش باطل مىشود در صورتى كه به قصد بيرون آمدن منى با كسى بازى وشوخى كند، اگرچه منى از او بيرون نيايد، روزه او باطل مىشود بنابر احتياط.
دروغ بستن به خدا و پيغمبر
مسأله 1- اگر روزه دار به گفتن يا به نوشتن يا به اشاره ومانند اينها به خدا وپيغمبران وجانشينان پيغمبران عمداً نسبت دروغ بدهد، اگرچه فوراً بگويد دروغ گفتم يا توبه كند، روزه او باطل است و احتياط واجب آن است كه به حضرت زهراء3هم نسبت دروغ ندهد.
مسأله 2- اگر چيزى را باعتقاد اين كه راست است از قول خدا يا پيغمبر نقل كند و بعد بفهمد دروغ بوده، روزهاش باطل نمىشود.
رساندن غبار غليظ به حلق
مسأله 1- رساندن غبار غليظ به حلق، روزه را باطل مىكند چه غبار چيزىباشد كه خوردن آن حلال است مثل آرد، يا غبار چيزى باشد كه خوردن آن حرام است مثل خاك، و بنابر احتياط واجب بايد غبارى را هم كه غليظ نيست به حلق نرساند مگر در صورتى كه اجتناب از او مشكل وسخت باشد كه در اين صورت، روزه او صحيح است.
مسأله 2- احتياط واجب آن است كه روزه دار بخار غليظ ودود سيگار و تنباكو و مانند اينها را هم به حلق نرساند.
فرو بردن سر در آب
مسأله 1- اگر روزهدار عمداً تمام سر را در آب فرو ببرد، اگرچه باقى بدن او از آب بيرون باشد، روزهاش باطل مىشود ولى اگر تمام بدن را آب بگيرد و مقدارى از سر بيرون باشد، روزه باطل نمىشود.
مسأله 2- اگر نصف سر را يك دفعه و نصف ديگر آن را دفعه ديگر در آب فرو ببرد، روزهاش باطل نمىشود.
مسأله 3- اگر تمام سر زير آب برود ولى مقدارى از موها بيرون بماند، روزه باطل مىشود.
مسأله 4- اگر روزه دار بىاختيار در آب بيفتد و تمام سر او را آب بگيرد يا فراموش كند كه روزه است و سر را در آب فروبرد، روزه او باطل نمىشود.
مسأله 5- اگر فراموش كند كه روزه است و به نيّت غسل سر را در آب فرو برد، روزه وغسل او صحيح است.
مسأله 6- اگر بداند كه روزه است وعمداً براى غسل سر را در آب فرو برد، چنانچه روزه او مثل روزه رمضان واجب معيّن باشد، روزه وغسل هر دو باطل است و اگر روزه مستحبّ باشد، يا روزه واجبى باشد كه مثل روزه كفّاره، وقت معيّنىندارد، غسل صحيح وروزه باطل مىشود.
باقى ماندن بر جنابت و حيض و نفاس تا اذان صبح
مسأله 1- اگر جنب عمداً تا اذان صبح غسل نكند، يا اگر وظيفه او
تيمّم است عمداً تيمّم ننمايد، اگر روزه او روزه ماه رمضان يا قضاى رمضان باشد، روزهاش باطل است و همچنين است بنابر احتياط واجب در روزههاى واجب ديگر.
مسأله 2- كسى كه جنب است وميخواهد روزه واجبى بگيرد كه مثل روزه رمضان وقت آن معيّن است چنانچه عمداً غسل نكند تا وقت تنگ شود، بايد تيمّم كند وروزه بگيرد، اگرچه گناه كرده است.
مسأله 3- اگر جنب در ماه رمضان غسل را فراموش كند و بعد از يك روز يادش بيايد، بايد روزه آن روز را قضا نمايد و اگر بعد از چند روز يادش بيايد، بايد روزه هر چند روزى را كه يقين دارد جنب بوده، قضا نمايد مثلًااگر نمىداند سه روز جنب بوده يا چهار روز، بايد روزه سه روز را قضاكند.
مسأله 4- كسى كه در شب ماه رمضان براى هيچكدام از غسل وتيمّم وقت ندارد اگر خود را جنب كند، روزهاش باطل است وقضا وكفّاره بر او واجب مىشود، ولى اگر براى تيمّم وقت دارد، چنانچه خود را جنب كند، بايد تيمّم نمايد وروزه بگيرد اگرچه گناه كرده است.
مسأله 5- كسى كه در شب ماه رمضان جنب است و مىداند يا اطمينان دارد كه اگر بخوابد پيش از اذان صبح بيدار مىشود، چنانچه تصميم داشته باشد كه بعد از بيدار شدن غسل كند و با اين تصميم بخوابد وتا اذان خواب بماند، روزهاش صحيح است.
مسأله 6- خوابى را كه در آن محتلم شده، خواب اوّل حساب نمىشود و بعد از علم به جنابت اگر دوباره به قصد اين كه بعد از بيدار
شدن قبل از اذان، غسل كند، بخوابد در حالى كه بداند و يا اطمينان داشته باشد كه بيدار مىشود و تا اذان خواب بماند روزه او صحيح است و قضا و كفاره هم ندارد و اگر دو مرتبه بخوابد با همان شرائط و تا اذان صبح خواب بماند روزه آن روز را بايد قضا كند و اگر براى بار سوم بخوابد با همان شرائط و تا اذان صبح بيدار نشود قضاى آن روز را بگيرد و به احتياط واجب كفاره هم بدهد و در دو صورتى كه بايد روزه را قضا كند حق ندارد آن روز را افطار نمايد.
مسأله 7- اگر روزهدار در روز محتلم شود، واجب نيست فوراً غسل كند.
مسأله 8- هرگاه در ماه رمضان بعد از اذان صبح بيدار شود وببيند محتلم شده، اگرچه بداند پيش از اذان صبح محتلم شده، روزه او صحيح است.
مسأله 9- اگر در روزه واجبى غير روزه رمضان وقضاى آن، تا اذان صبح جنب بماند ولى از روى عمد نباشد، چنانچه وقت آن روزه معيّن است مثلًا نذر كرده كه آن روز را روزه بگيرد، روزهاش صحيح است و اگر مثل روزه كفّاره وقت آن معيّن نيست، احتياط مستحبّ آن است كه غير از آن روز، روز ديگرى را روزه بگيرد.
مسأله 10- اگر زن پيش از اذان صبح از حيض يا نفاس پاك شود وعمداً غسل نكند، يا اگر وظيفه او تيمّم است عمداً تيمّم نكند، روزهاش باطلاست.
مسأله 11- اگر زن بعد از اذان صبح از خون حيض يا نفاس پاك
شود، يا در بين روز خون حيض يا نفاس ببيند، اگرچه نزديك مغرب باشد، روزه او باطل است.
مسأله 12- كسى كه مسّ ميّت كرده يعنى جايى از بدن خود را به بدن ميّت رسانده، مىتواند بدون غسل مسّ ميّت روزه بگيرد، و اگر در حال روزه هم ميّت را مسّ نمايد، روزه او باطل نمىشود.
اماله كردن
مسأله 1- اماله كردن با چيز روان اگرچه از روى ناچارى وبراى معالجه باشد، روزه را باطل مىكند.
قى كردن
مسأله 1- هرگاه روزه دار عمداً قى كند اگرچه به واسطه مرض ومانند آن ناچار باشد، روزهاش باطل مىشود ولى اگر سهواً يا بىاختيار قى كند، اشكال ندارد.
مسأله 2- اگر سهواً چيزى را فرو ببرد و پيش از رسيدن به گلو يادش بيايد كه روزه است، چنانكه ممكن باشد بايد آن را بيرون آورد و روزه او صحيح است.
مسأله 3- اگر آروغ بزند وچيزى در دهانش بيايد، بايد آن را بيرون بريزد و اگر بىاختيار فرو رود، روزهاش صحيح است.
+/ استفتائات مبطلات روزه
سئوال 1: اگر كسى متوجه نبود و قبل از آنكه اذان مغرب از راديو پخش شود روزه را افطار كرد روزه او چه حكمى دارد؟