مسأله 9- غسل جبيرهاى مثل وضوى جبيرهاى است و بنابر احيتاط واجب بايد آن را ترتيبى بجا آورد.
مسأله 10- نمازهايى را كه انسان با وضوى جبيرهاى خوانده صحيح است اگر عذرش تا آخر وقت مستمرّ باشد و اگر در اثناء وقت عذرش برطرف شود اعاده با وضوء واجب است، و اگر بعد از وقت عذرش برطرف شد، براى نمازهاى بعد بايد وضو بگيرد.
+/ استفتائات وضو
سئوال 1: اگر در وضو گرفتن سهواً دستها از پايين به بالا شسته شود چه حكمى دارد مثلًا از نوك انگشتان به طرف آرنج شسته است؟
جواب: اگر سهواً انجام گيرد بشرط آنكه آب را دوباره از طرف آرنج به سر دست برساند وضو صحيح است
سئوال 2: كشيدن مسح سر از پائين به بالا چه صورت دارد؟
جواب: بنظر ما به احتياط واجب بايد از بالا به پايين سر مسح شود
سئوال 3: اگر روى اعضاء مسح كمىترى باشد آيا مسح كشيدن صحيح است يا خير؟
جواب: اگر ترى دست بر پا يا سر غالب شود اين مقدار رطوبت اشكال ندارد
سئوال 4: اگر هنگام مسح كشيدن سر، رطوبت دست با صورت تماس پيدا كند چه صورت دارد؟
جواب: احتياطاً دوباره وضو بگيرد
سئوال 5: كسى كه بعد از اتمام شستن دست چپ در وضو و قبل از اينكه مسح كند دست چپ او به دست راست تماس حاصل كند يا دست راست به دست چپ آيا مىتواند با آن دست مسح كند
جواب: اگر آب سر دست غلبه كند به آب دست ديگر مسح اشكال ندارد ولى اگر آب دست بر آب سر دست ديگر غلبه كند مسح اشكال دارد و به احتياط واجب نبايد آب دست به دست ديگر برسد
سئوال 6: در مكانهاى عمومى يا صحن ائمه يا امامزادگان بعضى خانمها در كنار حوض در حضور نامحرم وضو مىگيرند آيا وضوى آنها صحيح است.
جواب: وضو گرفتن در محلى كه نامحرم زن را مىبيند جايز نيست و وضو باطل است.
سئوال 7: اگر وضو گرفتن زن منحصر به حضور نامحرم باشد تكليف چيست؟
جواب: بايد تيمم كند
سئوال 8: اگر محل زخم بيش از حدّ معمول با پارچه بسته شده است آيا وضوى جبيره احتياج به تيمّم هم دارد؟
جواب: بعد از وضوى جبيره بايد تيمم هم انجام دهد.
سئوال 9: اگر زخم در محل مسح سر باشد و امكان پاك كردن آن نيست وظيفه چيست؟
جواب: در صورتى كه امكان مسح بر يكى از دو طرف سر امكان دارد بايد بر آن طرف مسح كند و الّا بر جبيره مسح نمايد
سئوال 10: اگر خون مردگى زيرپوست جمع شود چگونه بايد وضو گرفت؟
جواب: لازم نيست خون را از زيرپوست خارج كند مگر آنكه پوست سوراخ شده باشد بطورى كه خون زيرپوست موجب گردد اطراف آن نجس شود در اين صورت بايد خون را خارج كنند و اگر امكان نداشته باشد وضوى جبيره بگيرد.
سئوال 11: آيا بستن شير با توجه به اينكه شير آب تر مىباشد پيش از تمام شدن شستن دست چپ در صحت وضو اشكالى وارد مىكند يا خير؟
جواب: در صورتى كه ترى دست غلبه بر آب شير كند اشكالى ندارد گرچه خلاف احتياط است
سئوال 12: آيا رنگ خودكار و قلم و لكههاى رنگ و چربى مانع از وضو مىباشد؟
جواب: اگر رنگ خودكار و امثال آن داراى جرم باشد و روى پوست را گرفته باشد مانع وضو هست و بايد برطرف شود والا مانع وضو نيست
سئوال 13: وضو گرفتن در زير باران چه حكمى دارد؟
جواب: چنانچه براى او امكان دارد كه زير سقف برود يا باران بحدى كم است كه آب وضو بر آب باران غلبه مىكند وضوى او صحيح است ولى اگر باران شديد باشد بطوريكه بر آب وضو غلبه كند بايد در همان حال وضو بگيرد و نيت كند و احتياطاً بعد از آن تيمم هم بكند.
غسل
غسلهاى واجب هفت است اوّل غسل جنابت، دوّم غسل حيض، سوم غسل نفاس، چهارم غسل استحاضه، پنجم غسل مس ميت، ششم غسل ميت، هفتم غسلى كه بواسطه نذر و قسم واجب مىشود.
احكام جنابت
مسأله 1- به دو چيز انسان جنب مىشود: اوّل: جماع، دوم: بيرون آمدن منى، چه در خواب باشد يا بيدارى، كم باشد يا زياد، با شهوت باشد يا بىشهوت، با اختيار باشد يا بىاختيار.
مسأله 2- اگر رطوبتى از انسان خارج شود و نداند منى است يا بول يا غير اينها، چنانچه با شهوت و جستن بيرون آمده و از بيرون آمدن آن، بدن سست شده، آن رطوبت حكم منى دارد و اگر هيچ يك از اين سه نشانه يا بعضى از اينها را نداشته باشد، حكم منى ندارد ولى در مريض لازم نيست آن آب با جستن بيرون آمده باشد، بلكه اگر با شهوت بيرون آيد و در موقع بيرون آمدن بدن سست شود، در حكم منى است.
مسأله 3- اگر از مردى كه مريض نيست آبى بيرون آيد كه يكى از سه نشانهاى را كه در مسأله پيش گفته شد داشته باشد و نداند نشانههاى ديگر را داشته يا نه، چنانچه استبراء از بول نكرده باشد و وضو هم داشته و رطوبت هم خارج شود وضو لازم است و اگر وضو نداشته باز وضو كفايت مىكند و غسل لازم نيست و چنانچه استبراء از بول نموده باشد با داشتن وضو چيزى براى او لازم نيست و با نداشتن وضو تنها اكتفا بوضوء مىشود امّا اگر استبراء كرده و يقين دارد رطوبتى كه از او خارج شده يا بول است يا منى بايد احتياط كند بجمع بين غسل و وضو.
مسأله 4- اگر نعوذ باللَّه حيوانى را وطى كند، يعنى با او نزديكى نمايد ومنى از او بيرون آيد غسل تنها كافى است، و اگر منى بيرون نيايد، چنانچه پيش از وطى وضو داشته باز هم غسل تنها كافى است، و اگر وضو نداشته احتياط واجب آن است كه غسل كند، و وضو هم بگيرد.
مسأله 5- اگر منى از جاى خود حركت كند وبيرون نيايد، يا انسان شك كند كه منى از او بيرون آمده يا نه، غسل بر او واجب نيست.
مسأله 6- اگر در لباس خود منى ببيند و بداند كه از خود اوست وبراى آن غسل نكرده، بايد غسل كند ونمازهايى را كه يقين دارد، بعد از بيرون آمدن منى خوانده قضا كند، ولى نمازهايى كه احتمال مىدهد، بعد از بيرون آمدن منى خوانده لازم نيست قضا نمايد.
چيزهايى كه بر جنب حرام است
مسأله 1- پنج چيز بر جنب حرام است:
اوّل رساندن جايى از بدن به خطّ قرآن، يا باسم خدا و بنابر احتياط واجب باسم پيغمبران وامامان:وحضرت زهراء3، به طورى كه در وضو گفته شد،
دوم رفتن در مسجد الحرام ومسجد پيغمبر اگر چه از يك در داخل و از در ديگر خارج شود،
سوم توقف در مساجد ديگر، ولى اگر از يك در داخل و از در ديگر خارج شود، يا براى برداشتن چيزى برود مانعى ندارد وحرم امامان بنابر احتياط واجب ملحق به مسجد النّبى است و در رواق امامان هم مكث به احتياط واجب جايز نيست،
چهارم گذاشتن چيزى در مسجد،
پنجم خواندن سورهاى كه سجده واجب دارد و آن چهار سوره است: اوّل سوره سى ودوم قرآن (الم تنزيل)، دوم سوره چهل ويكم (حم سجده)، سوم سوره پنجاه وسوم (والنجم)، چهارم سوره نود وششم (اقرء) و اگر يك حرف از اين چهار سوره را هم بخواند حرام است و حتى بسم اللَّه را هم اگر به نيّت اين سورهها بخواند حرام است.
چيزهائى كه بر جنب مكروه است
مسأله 1- نه چيز بر جنب مكروه است:
اوّل و دوم خوردن وآشاميدن، ولى اگر وضو بگيرد و يا استنشاق ومضمضه نمايد يا دستها را بشويد مكروه نيست،
سوم خواندن بيشتر از هفت آيه از سورههايى كه سجدهواجب
ندارد، بلكه بهتر ترك قرائت قرآن است،
چهارم رساندن جايى از بدن به جلد وحاشيه وبين خطهاى قرآن، پنجم همراه داشتن قرآن
ششم خوابيدن، ولى اگر وضو بگيرد يا به واسطه نداشتن آب، بدل از غسل تيمّم كند مكروه نيست،
هفتم خضاب كردن بحنا ومانند آن،
هشتم ماليدن روغن به بدن،
نهم جماع كردن بعد از آن كه محتلم شده، يعنى در خواب منى از او بيرون آمده است.
غسل جنابت
مسأله 1- غسل جنابت بخودى خود مستحبّ است وبراى خواندن نماز واجب ومانند آن واجب مىشود، ولى براى نماز ميّت و سجده شكر و سجدههاى واجب قرآن غسل جنابت لازم نيست.
مسأله 2- لازم نيست در وقت غسل نيّت كند كه غسل واجب يا مستحبّ مىكنم و اگر فقط به قصد قربت يعنى براى انجام فرمان خداوند عالم غسل كند كافيست.
مسأله 3- اگر يقين كند وقت نماز شده و نيّت غسل واجب كند بعد معلوم شود كه پيش از وقت غسل كرده، غسل او صحيح است.
احكام غسل
غسل خواه مستحب باشد يا واجب به دو صورت مىتوان انجام داد:
1- ترتيبى 2- ارتماسى:
1- غسل ترتيبى: بايد به نيت غسل اوّل سر و گردن، بعد طرف راست، بعد طرف چپ بدن را بشويد.
2- غسل ارتماسى: بايد به نيت غسل ارتماسى در آب فرو رود بطوريكه آب تمام بدن را فراگيرد ولو تدريجاً
مسأله 1- اگر عمداً يا از روى فراموشى يا بواسطه ندانستن مسئله غسل ترتيبى را به صورت بالا نگيرد از جايى كه مخالفت ترتيب را نموده بايد از همان جا اعاده كند.
مسأله 2- اگر بعد از غسل بفهمد جايى از بدن را نشسته ونداند كجاى بدن است، بايد دوباره غسل كند.
مسأله 3- اگر بعد از غسل بفهمد مقدارى از بدن را نشسته، چنانچه از طرف چپ باشد شستن همان مقدار كافى است و اگر از طرف راست باشد بايد بعد از شستن آن مقدار، دوباره طرف چپ را بشويد، و اگر سر وگردن باشد بايد بعد از شستن آن مقدار، دوباره طرف راست و بعد طرف چپ را بشويد.
مسأله 4- اگر پيش از تمام شدن غسل، در شستن مقدارى از طرف چپ شك كند، شستن همان مقدار كافى است ولى اگر در شستن مقدارى از طرف راست شك كند، در حال شستن طرف چپ بنابر احتياط واجب، اعتنا به آن شك بنمايد و همچنين است اگر شك در شستن عضوى بعد از داخل شدن در شستن عضو ديگر كند كه به آن شك اعتنا بنمايد و آن عضو را بشويد.