رمى كند و اگر خللى در ترتيب اين رمى پيش آيد بايد بخشهاى خطا اعاده گردد.
2- رمى هر يك از اين جمرهها بايد همه روزه با هفت ريگ صورت پذيرد. واجبات و احكام رمى را در رمى جمره عقبه به تفصيل بيان كردهايم كه مىتوانيد بدان رجوع كنيد.
3- اگر حاجى پس از رمى دريافت كه بهيكىاز جمرات چهار ريگ افكنده است باقيمانده را كامل مىكند و اعاده بعديها بر او لازم نيست، ولى اگر بداند كمتر از چهار ريگ افكنده بايد آنها را كامل كند و بعديها را اعاده نمايد.
4- اگر فراموش كند جمرهها و يا يكى از آنها را در روزى رمى نمايد در روز بعد آن را قضا مىكند، و اگر به مكّه رفت، بايد باز گردد و آنچه را فراموش كرده رمى كند، و اگر ايام تشريق را از دست داد يا از مكّه خارج شد احوط آن است كه كسى را در سال آينده، براى رمى در ايام تشريق نايب بگيرد.
5- بيمار، ترسان و كسى كه در روز كارى ضرورى دارد در شب رمى مىكند و كسى كه مطلقاً توانايى رمى را ندارد همچون كودكان و يا كسانى كه عضوى از آنها شكسته نايب مىگيرند.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
بخش پنجم: ساير احكام
1- حجّ افراد
حديث شريف:
1- از امام رضا عليه السلام نقل است كه در نامهاى به مأمون فرمود:
«... وَلَا يَجُوزُ الْحَجّ إِلَّا مُتَمَتِّعاً، وَلَا يَجُوزُ الْقِرانُ والْإِفْرادُ الَّذِي تَسْتَعْمِلُهُ الْعَامَّةُ إِلَّا لِأَهْلِ مَكَّةَ وَحَاضِرِيها»[1].
«... حجّ قِران و افراد كه عامه آن را بكار مىبرند جز براى اهل و ساكنان مكّه جايز نيست.»
2- از امام صادق عليه السلام نقل است كه فرمود:
«الْمُفْرِدُ لِلْحَجِّ عَلَيْهِ طَوافٌ بِالْبَيْتِ وَرَكْعَتَانِ عِنْدَ مَقَامِ إِبْراهِيمَ عليه السلام وَسَعْيٌ بَيْنَ الصَّفا وَالْمَرْوَةِ، وَطَوافُ الزِّيَارَةِ، وَهُوَ طَوافُ النِّساءِ، وَلَيْسَ عَلَيْهِ هَدْيٌ وَلَا اضْحِيَّةٌ...»[2].
«كسى كه حجّ افراد بجاى مىآورد بايد خانه خدا را طواف كند و نزد مقام ابراهيم عليه السلام دو ركعت نماز بگزارد و بين صفا و مروه سعى كند وبه طواف زيارت يعنى همان طواف نساء بپردازد وقربانىبر او واجب نمىگردد ...»
تفصيل احكام:
حجّ افراد، وظيفه اهالى مكّه و ساكنان اطراف آن است يعنى كسانى كه
[1]- وسائل الشيعه، ج 8، ابواب اقسام الحجّ، ص 188، باب 6، حديث 8.
[2]- همان، ص 157، باب 2، حديث 13.
فاصله وطنشان با مكّه بيش از شانزده فرسنگ- حدود نود كيلومتر- نباشد و در حجّ افراد، دادن قربانى واجب نيست.
و امّا چگونگى حجّ مفرد و اعمال آن:
اعمال حجّ افراد:
1- احرام حجّ افراد از ميقات و يا از همان جايى است كه براى وى جايز است طبق آنچه در باب احرام عمره تمتّع ذكر كرديم، و همه احكام مزبور، در اين جا نيز جارى است.
2- وقوف در عرفه دقيقاً همان است كه در حجّ تمتّع ذكر شد.
3- وقوف در مشعر الحرام همچنانكه گفته شد.
4- رفتن به منى براى اداى اعمال منى كه عبارت از: رمى، حلق و يا تقصير بدون قربانى مىباشد.
5- طواف حجّ بر حسب شرايط و احكام مذكور در طواف عمره تمتّع.
6- دو ركعت نماز طواف.
7- سعى ميان صفا و مروه همچنان كه گفته شد.
8- طواف نساء.
9- دو ركعت نماز طواف نساء.
احكام حجّ افراد:
1- ارتباطى ميان حجّ افراد و عمره وجود ندارد و آنها دو واجب جدا از يكديگر هستند. پس اگر حاجى قبلًا به عمره مفرده رفته باشد از او ساقط مىشود، واگر استطاعت عمره مفرده را نداشته و تنها استطاعت حجّ را يافته بر او عمره واجب نمىشود، واگر استطاعت هر دو را با هم يافته بايد پس از
حجّ، عمره مفرده بجاى آورد، و مىتواند هر وقتى را براى آن برگزيند و بهتر آن است كه آن را زودتر به انجام رساند، بدينسان بر او واجب نيست كه در طول ماههاى حجّ و در سالى كه در آن حجّ مىگزارد عمره مفرده بجاى آورد.
2- شخص مُفْرِد مىتواند طواف حجّ و سعى را- حتّى در حال اختيار- قبل از وقوف در عرفات و مشعر الحرام انجام دهد، اگر چه احوط آن است كه طواف نساء را تا پس از مناسك منى به تأخير اندازد.
3- ميقات احرام در حجّ افراد همان منزل حاجى و يا يكى از ميقاتهاى پنجگانهاى است كه در احرام عمره تمتّع ذكر شد، اگر از يكى از آنها گذر كند، و اگر گذرش بر آنها نيفتاد احوط آن است كه از منزل خود احرام بندد البتّه در صورتى كه منزلش خارج از مكّه باشد، ولى اگر منزلش در مكّه قرار داشته باشد احوط آن است كه به أدنى الحل (خارج مرز حرم) برود و از آنجا احرام بندد.
4- دادن قربانى در حجّ افراد واجب نمىباشد و امّا استحباب دارد.
2- حجّ قِران
حديث شريف:
از حضرت صادق عليه السلام نقل است كه فرمود:
«الْقَارِنُ لَايَكُونُ إِلَّا بِسِيَاقِ الْهَدْي، وَعَلَيْهِ طَوافٌ بِالْبَيْتِ وَرَكْعَتَانِ عِنْدَ مَقَامِ إِبْراهِيمَ عليه السلام، وَسَعْيٌ بَيْنَ الصَّفا وَالْمَرْوَةِ، وَطَوافٌ بَعْدَ الْحَجِّ، وَهُوَ طَوافُ النِّسَاءِ»[1].
«شخصى كه حجّ قِران بجاى مىآورد بايد قربانى را با خود همراه كند و به طواف
[1]- وسايل الشيعه، ج 10، ص 156، باب 2، حديث 12.
بيت اللَّه بپردازد و نزد مقام ابراهيم عليه السلام دو ركعت نماز بگزارد، ميان صفا و مروه سعى كند و پس از حجّ به طواف نساء بپردازد.»
تفصيل احكام:
حجّ قِران نيز از وظايف اهل مكّه و كسانى است كه در اطراف آن زندگى مىكنند، مشروط بر آنكه دورى آنها از مكّه بيش از شانزده فرسنگ (چهل و هشت مايل و حدود نود كيلومتر) نباشد. در اين حجّ بعلاوه آنچه در حج افراد واجب است حاجى بايد هنگام احرام يك قربانى همراه خود داشته باشد تا در زمان ذبح آن، در منى ذبح نمايد. و به همين سبب اين حجّ «قِران» ناميده شده است.
احكام حجّ قِران:
1- احرام در حجّ قِران با اشعار، يا تقليد و يا تلبيه صورت مىپذيرد.
«اشعار» عبارت از آن است كه كوهان شتر از سمت راست شكافته شود، و «تقليد» يعنى آويختن نعلى كه در آن نماز گزارده بر گردن قربانى (خواه شتر، يا گاو يا گوسفند مانند)، و جايز است كه تقليد را با بند، يا با نخ ونظاير آن انجام دهد.
2- كسى كه احرام حجّ قِران بسته نمىتواند به حجّ تمتّع عدول كند.
3- بر شخصى كه حجّ قِران بجاى مىآورد مستحبّ است تلبيه، اشعار و تقليد را با هم انجام دهد.
4- شخصى كه حجّ قِران بجاى مىآورد مىتواند طواف را بر وقوف در عرفات و مشعر الحرام مقدّم دارد.