بخش سوم:
محارم و گروهى از زنان كهازدواج با آنها حرام است
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
1
محارم
1. محارم نسبى
سؤال 262.آيا عمّه و خاله مادر و پدر و عمّه و خاله پدر بزرگ و مادر بزرگ جزء محارم هستند؟
جواب:عمّه و خاله پدر و عمّه و خاله پدر پدر و عمّه و خاله مادر و عمّه و خاله مادر مادر، هر چه بالا روند به انسان محرمند.
سؤال 263.چه مدركى براى محرميت دايى جز شهرت فتوايى وجود دارد؟
جواب:اين مسأله صريحاً در آيه 23 سوره نساء آمده است، آن جا كه مىفرمايد:«وَ بَنَاتُ الاخِ وَ بَنَاتُ الْاخْتِ»مسلّماً هنگامى كه دختر خواهر به شخصى محرم باشد دايى هم با او محرم مىشود زيرا از يك طرف دختر خواهر است و از يك طرف دايى.
سؤال 264.اگر از نظر طبّى اين امكان فراهم گردد كه همانند ساير اعضا بتوان تخمدان يك زن را به زن ديگر پيوند زده، در اين صورت اگر زن دوم (دريافت كننده پيوند) در اثر ازدواج صاحب فرزند شود، با توجّه به اين كه نطفه، حاصلِ لقاح سلولهاى زاياى مرد (اسپرم) با سلولهاى زاياى موجود در تخمدان (تخمك) زن اوّل است و طبيعتاً از نظر وراثت و خصوصيات فردى و ژنتيكى، پنجاه درصد متعلّق به زن اوّل است. حال از نظر شرعى، مسأله محارم شوهر
و زن اوّل و دوم و محارم فرزند چگونه است؟
جواب:در صورتى كه تخمدان زنى را به ديگرى پيوند بزنند و جزء بدن او شود، يعنى پيوند كاملًا بگيرد، در اين صورت هرچه از آن متولّد شود متعلّق به زن دوم است، و رابطهاى با زن اوّل ندارد.
سؤال 265.آيا زن يا مرد مسلمان، با مرتد شدن به محارم خود نامحرم مىشود؟
جواب:نامحرم نمىشود؛ جز زن و شوهر كه بايد از هم جدا شوند.
سؤال 266.مىگويند زنازاده نه ارث مىبرد، و نه محرميت برايش حاصل مىگردد. آيا اين مطلب صحّت دارد؟
جواب:زنازاده ارث نمىبرد، ولى محرميت و ساير آثار را دارد.
سؤال 267.آيا در بهشت محرم و نامحرم وجود دارد؟ اگر دارد به چه صورت است؟ و اگر ندارد، آيا محارم مىتوانند با هم ازدواج كنند؟
جواب:در بهشت كسى هوس ازدواج با محارم و ساير كارهاى ناپسند را نمىكند.
2. محارم سببى
سؤال 268.پس از ازدواج چه كسانى به مرد محرم مىشوند؟
جواب:هرگاه كسى زنى را براى خود عقد نمايد، هر چند با او نزديكى نكرده باشد، مادر و مادر مادر آن زن و مادر پدر او هر چه بالا روند به آن مرد محرم مىشوند، ولى دختر زن و نوه دخترى و پسرى آن زن در صورتى به آن مرد حرام مىشوند كه با آن زن نزديكى كرده باشد.
سؤال 269.پس از ازدواج چه كسانى به زن محرم مىشوند؟
جواب:پدر شوهر و جدّ او هر چه بالا روند و پسر و نوه پسرى و دخترى شوهر، هرچه پايين آيند به زن او محرمند، چه قبل از عقد متولد شده باشند يا بعد از عقد.
سؤال 270.آيا عروس زوجه انسان (يعنى زوجه فرزندى كه آن زن از شوهر ديگر دارد) بر او محرم است؟
جواب:تنها عروس خود انسان يعنى همسر پسرش بر او محرم است نه عروس همسرش.
سؤال 271.اگر مردى همسرش را طلاق دهد و آن زن بعد از طلاق و عدّه، با فردى ديگر ازدواج كند و از ازدواج دوم دخترى متولّد شود، آيا شوهر اوّل مىتواند بعد از رسيدن آن دختر به سنّ ازدواج با او ازدواج كند؟
جواب:دختر زن انسان از شوهر ديگر با او محرم است (به شرط دخول با آن زن) و فرقى ميان دخترانى كه قبل از نكاح و بعد از طلاق متولّد شدهاند نيست.
سؤال 272.مردى زنى را براى مدّت كوتاهى صيغه كرده، بعد از انقضاى مدّت، محرميت بين مرد با دختر زنى كه صيغه شده باقى است چه زن زنده باشد يا فوت كرده باشد آيا نسبت به دختر دختر اين زن و همچنين هر چه پايين رود، نيز محرميت باقى است؟
جواب:چنانچه با آن زن نزديكى كرده باشد دختران آن زن مطلقاً براو حرامند.
سؤال 273.اگر زنى كه شوهر او مرده است و از او پسران و دخترانى دارد با مرد دوّمى ازدواج كند آيا شوهر دوم به دختران اين خانم محرم است؟
جواب:شوهر دوم پس از عروسى با آن زن نسبت به دختران آن زن از شوهر اوّل محرم است.
سؤال 274.شخصى با همسر شهيدى كه داراى يك دختر است، ازدواج كرده، آيا اين دختر بر پدر اين آقا (پدربزرگ) محرم است، اگر نيست راه محرم شدن چيست؟
جواب:نامحرم است، ولى هرگاه آن پدر فرزند ديگرى داشته باشد و صيغه شرعى اين دختر را با آن فرزند بخوانند، حكم عروس او را پيدا مىكند و بر او محرم مىشود.
سؤال 275.مردى داراى دو زن است و از هر دو داراى اولاد است و مىدانيم كه اولاد پسر و اولاد اولاد پسر اين زن با آن زن محرمند، اينك سؤال اين است كه آيا اولاد دخترآن زن (نوه دخترىزن اوّل) نيز به زن ديگر محرمند؟
جواب:نوههاى پسرى و دخترى همه با آن زن محرمند، زيرا زن پدر و زن جد جزء محارمند.
سؤال 276.چون قرار است در آينده نزديك فرزندى را از طريق اداره بهزيستى به عنوان فرزند خوانده (پسر يا دختر) جهت سرپرستى قبول نمايم، لذا خواهشمند است نظرات خود را پيرامون سؤالات ذيل مرقوم فرماييد.
الف) با توجّه به آيه 5 سوره احزاب، نامگذارى فرزند به نام شخصى كه فرزند را جهت سرپرستى قبول مىنمايد چه حكمى دارد؟
جواب:نبايد چيزى بر خلاف واقع بگويد و او را فرزند خود بنامد؛ مگر اين كه ضرورتى ايجاب كند.
ب) از نظر شرعى رابطه مادر و پدر با فرزند خوانده (پسر يا دختر) با توجّه به قضيه محرميت چگونه مىباشد؟ آيا خواندن صيغه محرميت كفايت مىكند؟
جواب:صيغه محرميت در اين جا معنا ندارد؛ مگر آن فرزند مثلًا دختر باشد و او را با اجازه حاكم شرع به عقد موقّت پدر آن مرد درآورند تا نسبت به آن مرد به عنوان زن پدر محرم شود، يا در صورت پسر بودن آن فرزند، شير خواهر يا مادرزن را بخورد.
ج) اگر در آينده به خواست خداوند فرزندى از پدر و مادر متولّد گرديد (پسر يا دختر)، رابطه آنها از نظر محرميت با فرزند خوانده چگونه خواهد بود؟
جواب:اگر طبق مسأله قبل عمل كنند و زن پدر او شود به همه فرزندان او محرم مىشود.
د) از نظر مشروع و نامشروع بودن فرزند، آيا گفته نماينده بهزيستى كفايت مىنمايد؟
جواب:آرى؛ براى مشروعيت كافى است.
سؤال 277.شخصى پس از فوت همسرش دوباره ازدواج كرده و مادرزن اوّل او نيز دوباره ازدواج كرده است، آيا هنوز با مادر زن اوّل محرم است؟ در صورت طلاق چطور؟ اگر پسر كسى بميرد و عروس او شوهر ديگرى كند يا عروسش طلاق بگيرد و با ديگرى ازدواج كند، آيا باز هم به پدر شوهر اوّل محرم است؟
جواب:مادر زن در هر حال محرم است و عروس هم در هر حال به پدر شوهر محرم است.
سؤال 278.مردى داراى دو زن است و از هر زنى چنددختر دارد همه دخترها را شوهر داده، آيا شوهران اين دختران به زن ديگر آن مرد محرمند؟ و آيا فرزندان و نوهها چه از اين دختران و چه از آن دختران، نسبت به زنهاى ديگر آن مرد محرمند؟
جواب:بچهها و نوهها به مرد و زن محرمند ولى داماد يك زن به زن ديگر محرم نيست.
سؤال 279.آيا مادر زن دوم به پسر زن اوّل محرم است؟
جواب:محرم نيست.
سؤال 280.در صورتى كه زن اوّل از شوهر اوّلى خود (غير از شوهر فعلى) پسرى داشته باشد، تكليف اين پسرى كه از شوهر قبل بوده است با زن و مادر زن شوهر دوم چيست؟
جواب:محرم نيستند.
سؤال 281.همسر حقير هفت سال پيش فوت نمود. پس از سر و سامان دادن فرزندانم و سپرى شدن هفت سال از فقدان وى، در مشهد مقدّس تجديد فراش كردم و با خانم مؤمنه و صالحهاى ازدواج نمودم. مستدعى است بفرماييد آيا بنده نسبت به دختران و عروسى كه دارند محرم هستم؟ و فرزندان من نسبت به ايشان چطور؟
جواب:شما نسبت به دختران همسرتان محرم هستيد (البتّه بعد از عروسى و دخول با همسرتان) و امّا نسبت به عروسهاى او محرم نيستيد، فرزندان شما نيز نسبت به همسر جديدتان محرم هستند.
سؤال 282.آيا زن پدر نسبت به فرزندان دختر و پسر شوهر خود كه از زن ديگرى مىباشند محرم است؟
جواب:همه با هم محرمند.
سؤال 283.زن و شوهرى بچه دار نمىشوند، اگر بخواهند بچّهاى از شيرخوارگاه اختيار كنند براى محرم شدن با مرد و زن چه راه شرعى وجود دارد؟
جواب:اگر دختر باشد و پدر مرد در حيات است ميتوان عقد موقّت دختر را با اجازه حاكم شرع، براى پدر خواند و حكم زن پدر را پيدا كند و محرم شود و اگر خواهر، يا مادر، يا زن برادر، يا برادرزاده ها، يا خواهرزاده هاى مرد شير داشته باشند و بچّه شيرخوار باشد و از شير آنها (با شرايط لازم) بخورد، حكم خواهرزاده، يا خواهر يا برادرزاده رضاعى پيدا كرده محرم مىشود. و در صورتى كه پسر باشد راه محرميت آن است كه از شير خواهر، يا مادر، يا زنِ برادر، يا خواهرزادهها، يا برادرزادههاى آن زنِ فاقد فرزند بخورد تا آن زن، خاله يا خواهر و يا عمه رضايى آن پسر شود و محرم گردد. و اگر دوران شيرخوارگى پسربچّه گذشته باشد راهى براى محرميت او نيست.
سؤال 284.شخصى همسر برادرش را به خاطر دين، ايمان، تقوا، حيا، حجاب و عفّتش دوست دارد اگر نگاهش به او مانند خواهرش باشد. لطفاً بفرماييد:
الف) آيا راهى براى محرم شدن با او وجود دارد؟ حكمش چيست؟
جواب:با حسن نيّتى كه آن شخص دارد بايد توجّه داشته باشد كه اينگونه مسائل دام شيطان است و گرفتارى دنيا و آخرت دارد و در انتظار محرم شدن نباشد، و رابطهاش در حدود عادى باشد.