سؤال 292.ازدواج زنان و دختران شيعه، با جوانان و مردان اهل سنّت، چه حكمى دارد؟
جواب:چنانچه خوف انحراف نباشد مانعى ندارد؛ ولى در صورتى كه احتمال انحراف عقيدتى باشد جايز نيست.
سؤال 293.آيا ازدواج مردان شيعه، با زنان اهل سنّت، جايز است؟
جواب:ازدواج مردان شيعه با دختران و زنان اهل سنّت اشكالى ندارد.
سؤال 294.آيا پسر شيعه با دختر اسماعيلى مىتواند ازدواج كند؟
جواب:اگر منكر ضروريات اسلام نباشد مانعى ندارد.
سؤال 295.آيا ازدواج با صوفيه جايز است؟
جواب:صوفيه فرقههاى مختلفى دارند و عقايد آنها مختلف است، بعضى از نظر عقيده منحرفند و بعضى منكر ضروريات دين هستند در حالى كه بعضى ديگر چنين نيستند و فقط انحرافات جزيى دارند. بنابراين، هركدام را جداگانه بايد سؤال كرد تا جواب داده شود.
سؤال 296.آيا ازدواج مرد شيعه با دختر يهودى و نصرانى و ارمنى و ساير اهل كتاب جايز است؟
جواب:تنها ازدواج موقّت جايز است.
سؤال 297.آيا ازدواج موقّت زن مسلمان با غير مسلمان، مخصوصاً اهل كتاب، نيز حرام است؟
جواب:آرى حرام است.
2. ازدواج با محارم
سؤال 298.ازدواج با محارم چه حكمى دارد؟
جواب:ازدواج با زنانى كه با انسان محرم هستند حرام است، مانند مادر، دختر، خواهر، عمّه، خاله، دختر برادر، دختر خواهر، زن پدر، دختر زن و مادر زن.
3. ازدواج با خواهر مفعول
سؤال 299.آيا لواط كننده مىتواند با خواهر مفعول ازدواج كند؟
جواب:«مادر» و «خواهر» و «دختر» پسرى كه لواط داده بر لواط كننده حرام است، خواه لواط دهنده بالغ باشد يا نابالغ، ولى اگر لواط كننده نابالغ باشد حرام نمىشود، همچنين اگر شك داشته باشد كه دخول حاصل شده يا نه.
سؤال 300.اگر (نعوذ باللّه) لواط بعد از ازدواج انجام شود، باعث حرمت خواهر مفعول بر او مىشود؟
جواب:اگر با «مادر» يا «خواهر» يا «دختر» كسى ازدواج نمايد و بعد از ازدواج با آن شخص لواط كند آنها بر او حرام نمىشوند.
سؤال 301.شخصى با پسرى لواط كرده است ولى شك دارد كه در زمان اين عمل بالغ بوده يا نه، آيا ازدواج او با خواهر يا دختر يا مادر آن پسر جايز است؟
جواب:در صورتى كه فاعل، مشكوك البلوغ باشد، خواهر و مادر و دختر آن پسر بر او حرام نمىشود.
سؤال 302.آيا خواهر، مادر و دختر لواط كننده بر لواط دهنده حرام مىباشند؟
در صورت نابالغ بودن طرفين، يا شك در دخول چه حكمى دارد؟
جواب:مادر، خواهر و دختر لواط كننده بر لواط دهنده حرام نيست؛ ولى عكس آن، يعنى مادر، خواهر و دختر لواط دهنده بر لواط كننده حرام است، به شرط آن كه يقين به دخول حاصل شده باشد و لواط كننده بالغ باشد.
4. ازدواج با خواهر زن
سؤال 303.ازدواج با خواهر زن چه حكمى دارد؟
جواب:هرگاه زنى را براى خود عقد كند تا وقتى آن زن در عقد اوست نمىتواند با خواهر آن زن ازدواج كند، خواه عقد دائم باشد يا موقّت، حتّى بعد از
طلاق مادام كه در عدّه است، در صورتى كه عدّه رجعى باشد (كه شرح آن در كتاب طلاق خواهد آمد)، نمىتواند خواهر او را بگيرد و احتياط مستحب آن است كه در عدّه طلاق بائن كه شرح آن خواهد آمد با او ازدواج نكند، همچنين در عدّه متعه، خواه بعد از تمام شدن مدّت باشد و يا بخشيدن مدّت.
سؤال 304.آيا مرد مىتواند با خواهر زن خود ازدواج كند؟ اگر همسرش بيمارى داشته باشد و اجازه اين ازدواج را بدهد چطور؟
جواب:مادام كه آن خواهر در زوجيت اوست ازدواج با خواهر ديگر حرام است؛ خواه اجازه بدهد يا ندهد.
سؤال 305.در قضيه جمع بين اختين در نكاح، در صورت حيات يكى، حرمت عقد و ازدواج با خواهر ديگر روشن است. حال اگر مردى به شكل صورى موقّتاً يكى را طلاق بدهد و در منزل نگهدارد و با خواهرش ازدواج نمايد، آيا اين كار در شرع انور جايز است؟ ضمناً بعد از طلاق سوم در ازدواج كه محلّل لازم است، آيا بين عقد دائم و موقّت تفاوتى هست؟
جواب:اگر جدّاً نيت طلاق كند بعد از عدّه مىتواند با خواهرش ازدواج كند و بعد از طلاق سوم احتياج به محلّل است؛ ولى اگر به صورت عقد موقّت باشد هرچند بار تكرار شود، محلّل لازم نيست.
5. ازدواج با خواهر زاده و برادر زاده همسر
سؤال 306.ازدواج با خواهر زاده و برادر زاده زن چه حكمى دارد؟
جواب:مرد نمىتواند بدون اجازه زن خود، با خواهرزاده يا برادرزاده او ازدواج كند، ولى اگر بدون اجازه آنها را عقد نمايد بعد اجازه دهد عقد صحيح است.
سؤال 307.آيا جايز است خواهرزاده زن مطلقهاى را كه در عدّه طلاق رجعى
است بدون اجازه خاله مطلقهاش صيغه كرد؟
جواب:بدون اذن او جايز نيست، مگر بعد از گذشتن عدّه.
6. ازدواج با دختر خوانده و عروس همسر
سؤال 308.آيا با دختر خوانده مىتوان ازدواج كرد؟
جواب:در صورتى كه رابطه نسبى و سببى نداشته باشد اشكالى ندارد.
سؤال 309.مىتوان بعد از فوت پسر همسر، با عروس همسر ازدواج نمود؟
جواب:اشكالى ندارد.
7. ازدواج با زن شوهردار
سؤال 310.ازدواج با زنى كه شوهر دارد چه حكمى دارد؟
جواب:هرگاه كسى بداند زنى شوهر دارد و او را براى خود عقد كند، بايد از او جدا شود، بعداً هم بنابر احتياط واجب نمىتواند با او ازدواج كند هر چند با او نزديكى نكرده باشد.
سؤال 311.در بين عشاير عرب مرسوم است كه چنانچه مردى با دختر، يا زن شوهردارى، دوست شود و بعد از محل فرار كرده، و رابطه نامشروع برقرار نمايند، زمانى كه به آنها دسترسى پيدا كنند، بعضاً آن زن يا دختر را به زانى مىدهند. اين مسأله چه حكمى دارد؟
جواب:در مورد دختر هرگاه طرفين راضى باشند اشكالى ندارد. و در مورد زن شوهردار اگر با مرد بيگانه آميزش جنسى كرده باشد، و بعد شوهرش او را طلاق دهد، ازدواج او با زانى پس از عده جايز است، هر چند احتياط در ترك آن است.
سؤال 312.دخترى در ايام عقد با يك نفر زنا كرده است، شوهرش كه فعلًا
صورت عقدش معلوم نيست، او را طلاق داده و بعد از طلاق، زانى اين دختر را عقد كرده است آيا اين عقد شرعاً درست است؟
جواب:در صورتى كه عقد قبلى با رضايت انجام شده و صحيح بوده و زنا با زن شوهردار واقع شده، آن دختر بر زانى حرام ابدى است (بنابر احتياط واجب).
8. ازدواج در عدّه
سؤال 313.عقد كردن زنى كه در عدّه ديگرى است چه حكمى دارد؟
جواب:هرگاه زنى را كه در عدّه ديگرى است براى خود عقد كند چنانچه مرد و زن يا يكى از آنان بداند زن در عدّه است و نيز بداند عقد كردن زن در عدّه حرام است آن زن بر او حرام ابدى مىشود، خواه با او نزديكى كرده باشد يا نه، ولى اگر هيچ كدام نمىدانستهاند زن در عدّه است، يا نمىدانستهاند عقد كردن زن در عدّه حرام است، اگر باهم نزديكى كرده باشند زن بر او حرام مىشود و اگر نزديكى نكرده باشند حرام نمىشود.
سؤال 314.اگر مردى با زنى كه در عدّه است از روى جهل به مسأله، عقد دائم يا موقّت بخواند، آيا اين زن بر او حرام ابدى مىشود؟ حكم صورت عمد چيست؟
جواب:در دو صورت حرام ابدى مىشود يكى آنكه ازدواج و دخول كند هرچند از روى جهل باشد دوم آنكه آگاهانه ازدواج كند، هر چند دخول ننمايد.
9. ازدواج با زانيه
سؤال 315.اگر مرد با زنى كه در عدّه ديگرى است زنا كند، بعداً مىتواند با او ازدواج كند؟
جواب:اگر با زنى كه در عدّه ديگرى است زنا كند آن زن بر او حرام مىشود،
خواه طلاق رجعى باشد يا غير رجعى بنابر احتياط واجب.
سؤال 316.اگر مرد با زن شوهردارى (نعوذ باللّه) زنا كند، بعداً مىتواند با او ازدواج كند؟
جواب:اگر با زن شوهردارى (نعوذ باللّه) زنا كند آن زن براى هميشه بر او حرام مىشود، يعنى اگر از شوهرش طلاق بگيرد نمىتواند با او ازدواج نمايد (بنابر احتياط).
سؤال 317.اگر با زن بىشوهرى كه در عدّه نيست زنا كند، بعداً مىتواند با او ازدواج نمايد؟
جواب:اگر با زن بىشوهرى كه در عدّه نيست زنا كند بعداً مىتواند با او ازدواج نمايد، ولى احتياط مستحب آن است كه صبر كند تا آن زن حيض ببيند بعد او را به عقد خود درآورد.
سؤال 318.ازدواج كردن با زنانى كه اشتهار به زنا دارند، حرام است يا مكروه؟
اگر حرام نيست، آيا اينگونه زنان مرتد هستند؟ آيا واجب است قبل از ازدواج از اعتقادات آنها تحقيق شود؟
جواب:اينگونه زنان مرتد نيستند؛ بلكه مسلمان معصيتكارند و پرسش از اعتقادات قبل از ازدواج لازم نيست و امّا ازدواج با زنان مشهوره به زنا، احتياط لازم در ترك است؛ مگر اينكه واقعاً توبه كنند و راه سابق را ترك نمايند.
10. ازدواج كودك
سؤال 319.آيا براى نزديكى با زن سن خاصى شرط است؟
جواب:هرگاه كسى دختر نابالغى را با اجازه وليّ او براى خود عقد كند پيش از آنكه نه سال دختر تمام شود نزديكى كردن با او حرام است و بعد از نه سال نيز اگر استعداد جسمانى ندارد اشكال دارد، ولى در هر حال اگر نزديكى كند و او را
افضا نمايد آن زن بر او حرام نمىشود مخصوصاً اگر از طريق جراحى يا درمان خوب شود و به حال اصلى بازگردد، بنابراين در مسأله نزديكى با زن علاوه بر تمام شدن سنّ نه سال، لازم است رشد جسمانى براى نزديكى نيز داشته باشد و اگر بيم افضا و ناقص شدن زن باشد نزديكى با او اشكال دارد هرچند به سنّ بلوغ رسيده باشد.
سؤال 320.با توجّه به اين كه طبق مادّه 16 بند 3 كنوانسيون محو اشكال تبعيض عليه زنان، ازدواج كودك غير قانونى اعلام شده، و كودك در عرف بين المللى به كمتر از 18 سال اطلاق مىشود، ازدواج دختران كمتر از 18 سال چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتى كه بالغ شرعى باشند و نيز رشد جسمانى، و رشد كافى عقلى براى تصميمگيرى در امر ازدواج داشته باشند، مانعى ندارد.
11. ازدواج در حال احرام
سؤال 321.ازدواج در حال احرام چه حكمى دارد؟
جواب:هرگاه كسى در حال احرام كه يكى از اعمال «حج» يا «عمره» است با زنى ازدواج نمايد عقد او باطل است و چنانچه مىدانسته زن گرفتن در اين حال حرام است ديگر نمىتواند آن زن را عقد كند خواه نزديكى كرده باشد يا نه.
12. ازدواج بعد از سه طلاق
سؤال 322.اگر زوجين سه بار طلاق بگيرند، به يكديگر حرام مىشوند؟
جواب:زنى را كه سه مرتبه طلاق دادهاند بر شوهرش حرام مىشود، ولى اگر با شرايطى كه در بخش بيستوششم (احكام محلّل) آمده با مرد ديگرى (محلّل) ازدواج كند و سپس طلاق بگيرد مىتواند با شوهر اوّل دوباره ازدواج كند.
13. ازدواج با سادات
سؤال 323.با توجّه به اين كه در ازدواج كفو بودن شرط است و بعضى معتقدند مرد غير سيّد كفو و مناسب زن سيّد نيست، ازدواج آنها چه حكمى دارد؟ اگر احتمال درگيرى باشد حكم چيست؟
جواب:ازدواج آنان جايز مىباشد و در زمان ائمّه معصومين عليهم السلام فراوان بوده است ولى اگر خطر درگيرى باشد از آن صرف نظر كنيد.
سؤال 324.حضرتعالى در استفتائات جديد جلد اوّل، سؤال 706 فرمودهايد كه عقد هاشميه با غير هاشمى در صدر اسلام و در زمان ائمّه طاهرين عليهم السلام فراوان بوده است. لطفاً چند مورد آن را با ذكر مدرك مورد قبول مرقوم فرماييد.
جواب:يك نمونه روشن آن ازدواج زينب دختر عمّه پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله با زيد بن حارثه مىباشد، كه در قرآن مجيد صريحاً آمده است. نمونه ديگر، ازدواج ضباعه نوه عبدالمطلب با مقداد است كه در روايات آمده است. مخصوصاً در ذيل روايت تصريح شده كه پيامبر فرمود: «من اين كار را كردم تا مسأله ازدواج در ميان مردم توسعه يابد، و قيد و بندها بر چيده شود.» بسيارى از مراجع عصر ما مانند آيت اللَّه خويى و آيت اللَّه گلپايگانى كه از سادات بنىالزهرا هستند، نيز دختران خود را به غير سادات دادهاند.
سؤال 325.سادات در كشور پاكستان از احترام فوقالعاده برخوردارند؛ حتّى سادات ناصالح؛ چون بزرگان سادات بودهاند كه غير سادات را با اسلام آشنا نمودند. لهذا غير سادات به خود اجازه نمىدهند دختران سادات را به عقد خود در آورند، و سادات هم بر اين باورند كه اين عمل اهانت به خانواده پيامبر صلوات اللَّه عليهم مىباشد، و اين مطلب در نزد آنها به قدرى مهم است كه اگر كسى از آن تخلّف كند، بعضى جوانان، حتّى بزرگان، احساساتى شده و در چنين مواردى شوهر آن دختر را به قتل مىرسانند! همانطور كه چند ماه قبل، اين اقدام