این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
2
موارد مجاز عقد موقّت
سؤال 591.آيا مرد مسلمانى كه همسر مسلمان دارد مىتواند زن ذمّى رابه عقد موقّت خود درآورد؟
جواب:متعه ذمّى بر مسلمان بدون اجازه همسر مسلمانش كراهت دارد.
سؤال 592.مردى زنى را به عقد موقّت خود در مىآورد در بين مباشرت با آن زن شك مىكند كه آيا او از زنانى است كه زياد صيغه مىشود وعدّه نگه نمىدارد يا نه، آيا تحقيق واجب است؟
جواب:سؤال و تحقيق از زن واجب نيست.
سؤال 593.آيا متعه اهل كتاب و كافر جايز است؟
جواب:متعه اهل كتاب جايز است.
سؤال 594.شخص مؤمن و متدينى براى تجارت به كشورهاى مختلف سفر مىكند، لكن بعضى از افرادى كه با او همسفر هستند مىخواهند از همه امكانات هتل استفاده كنند. در حالى كه بعضى از آن نسوان شرايط ازدواج (مثل رعايت عدّه) را ندارند. لطفاً بفرماييد:
الف) آيا به مجرّد اين كه آنها بگويند خاليه هستند، مىتوان با آنها ازدواج كرد؟
ب) اگر فحص از عدّه نشود، اشكال ندارد؟
ج) در صورتى كه بگويند عدّه را رعايت كردهايم، آيا قول آنها قبول است؟
(در حالى كه ظنّ قوى بر عدم وجود عدّه است.)
د) اگر اهل كتاب نباشند، آيا ازدواج موقّت با آنها صحيح است؟
ه) در ضمن سنّ اكثر يا تمام اين زنان، سنّ مَنْ تحيض مىباشد، لكن با وسايل بهداشتى جديد از حاملگى جلوگيرى مىكنند. آيا شرايط ازدواج را در اين سنين با فرض بر عدم عدّه دارا هستند؟
جواب:با توجّه به اين كه در سنّ «مَنْ تحيض» هستند، عدّه به هر حال بر آنها واجب است، و ادّعاى آنها در صورتى پذيرفته مىشود كه متّهمه نباشند. و ازدواج موقّت با غير كتابيه جايز نيست.
3
احكام عقد موقّت
سؤال 595.پرداخت نفقه به زنى كه در عقد موقّت مىباشد واجب است؟
جواب:همسر ازدواج موقّت حقّ خرجى ندارد، هرچند باردار شود.
سؤال 596.آيا مرد و زنى كه ازدواج موقّت كرده اند از يكديگر ارث مىبرند؟
جواب:از يكديگر ارث نمى برند.
سؤال 597.زن حق همخوابى در ازدواج موقت دارد؟
جواب:زن حقّ واجب همخوابى ندارد.
سؤال 598.مرد مىتواند از نزديكى با زنى كه در ازدواج موقّت او مىباشد امتناع كند؟
جواب:احتياط واجب آن است كه شوهر بيش از چهار ماه نزديكى با همسر خود را در ازدواج موقّت نيز ترك نكند.
سؤال 599.همسر موقّت براى خروج از منزل بايد از شوهر اجازه بگيرد؟
جواب:همسر موقّت مىتواند بدون اجازه شوهر از خانه بيرون رود يا كارى در خارج خانه براى خود انتخاب كند، مگر اينكه به خاطر بيرون رفتنش حقّ شوهر از بين برود.
سؤال 600.مرد حق دارد به ازدواج موقّت پايان دهد؟ در اين صورت آيا بايد مهريه را بپردازد؟
جواب:مرد مىتواند مدّت ازدواج موقّت را ببخشد و به آن پايان دهد، در اين صورت اگر با آن زن نزديكى كرده بايد تمام مهر و اگر نزديكى نكرده بايد نصف آن را بدهد.
سؤال 601.مرد ميتواند زنى كه در عقد موقت او مىباشد را به عقد دائم خود در آورد؟
جواب:مرد مىتواند زنى را كه صيغه اوست به عقد دائمى درآورد، ولى بايد نخست باقيمانده مدّت را ببخشد، سپس او را عقد كند.
سؤال 602.آيا ازدواج موقّت عده دارد؟
جواب:ازدواج موقّت بعد از تمام شدن مدّت آن، عدّه دارد، به شرحى كه در بخش مربوط به عده خواهدآمد.
سؤال 603.اگر در ازدواج موقّت فرزندى متولّد شود از پدر و مادر و بستگان خود ارث مىبرند؟
جواب:فرزندانى كه از آن متولد مىشوند تمام حقوق فرزندى را دارند و از پدر و مادر و بستگان خود ارث مىبرند هر چند آن زن و شوهر از هم ارث نمىبرند.
سؤال 604.زنى به عقد موقّت مردى در آمده و بعد از دخول، شوهرش را ترك كرده است، آيا بر مرد واجب است كه تمام مهريه او را بپردازد؟
جواب:تنها آن مقدار از زمان كه زن تمكين كرده مهريهاش لازم است.
سؤال 605.به مدّت ده سال به عقد موقّت مردى درآمدهام، ولى اكنون سه سال است كه مرا رها كرده و هيچ خبرى از او ندارم، به دادگاه مدنى مراجعه كردم ولى نتيجهاى نگرفتم، من شرايط ازدواج موقّت را نمىدانستم و منبع درآمدى هم ندارم و در وضعيت سختى بسر مىبرم، تكليف من چيست؟
جواب:هر گاه شما به تشخيص حاكم شرع، در عسر و حرج شديد باشيد
و راه حلّى نداشته باشيد، و دسترسى به شوهرتان نيز نباشد، حاكم شرع مىتواند باقيمانده مدّت را به شما ببخشد، و مىتوانيد پس از عدّه (در صورت آميزش) شوهر كنيد.
سؤال 606.آيا در ازدواج موقّت عسر و حرج براى زوجه متصوّر است؟ در صورت اثبات، آيا مىتوان زوج را به بذل مدّت اجبار نمود؟
جواب:در صورتى كه به تشخيص حاكم شرع واقعاً عسر و حرج حاصل شود تفاوتى بين عقد انقطاعى و دائم نيست، و حاكم شرع زوج را ملزم به بذل باقيمانده مدّت مىكند و اگر قبول نكند، حاكم شرع به عنوان وليّ ممتنع، باقيمانده مدّت را مىبخشد. و زوجه مىتواند بعد از سپرى شدن عدّه شوهر كند.
سؤال 607.شخصى زن جوانى را متعه كرده وبا اقرار خود مواقعه نيزانجام شده و زن مزبور پس از آن، وضع حملكرده و طفل را به مرد متمتّع نسبت مىدهد ولى مرد منكر الحاق ولد به خود مىباشد آيا در اين مورد قسم به نفى ولد از طرف مرد مشروعيت دارد؟
جواب:چنانچه مرد اقرار به مواقعه دارد ولد به او ملحق است و با قسم از او نفى نمىشود.
سؤال 608.زنى در عقد موقت مردى مىباشد آيا آن مرد مىتواند او را به عقد دائم خود درآورد؟
جواب:هرگاه باقيمانده عقد موقت را ببخشد مىتواند او را به عقد دائم خود درآورده و احتياجى به عده نيست.
سؤال 609.زوج در حال عصبانيت و ناراحتى و اختلاف با زوجه موقّت خود، ابراى مدّت و زمان عقد مىنمايد ولى بلافاصله نادم و پشيمان مىگردد آيا زوجه با اين ابرا مىتواند با ديگرى ازدواج نمايد و يا ابرا صحيح نيست و زوجيت باقى است؟
جواب:اگر در حال عصبانيت عقل و شعور خود را از دست داده ابراى مدّت صحيح نبوده امّا اگر اين كار را از روى شعور و عقل كرده هرچند عصبانى بوده ابرا صحيح بوده است.
سؤال 610.دخترى با مردى برخورد و تماس داشته است، مثلًا در يك مكان با يكديگر كار مىكردهاند و يا تحصيل مىنمودهاند، آن مرد اين دختر را جهت محرميت و عدم وقوع در گناه، بدون اذن پدرش به عقد موقّت خود درآورده هر چند به صرف محرميت اكتفا نشده و تقبيل و لمس انجام دادهاند با توجّه به اين مقدّمه به دو سؤال زير پاسخ دهيد:
الف) آيا اين دو گناهكارند و مرتكب معصيت گرديدهاند؟
جواب:چنين عقدى خالى از اشكال نيست و به صورت نامحرم با يكديگر رفتار كنند و براى رعايت احتياط مرد باقيمانده مدّت را ببخشد.
ب) آيا مادر دختر به اين مرد محرم شده است؟
جواب:در مورد مادر هم بايد احتياط كند.
سؤال 611.آيا در عقد موقّت اطاعت از شوهر بر زوجه، همچون همسر دائمى، لازم است؟ در مورد مسافرت و خروج از منزل و كار در بيرون منزل چطور؟
جواب:واجب نيست؛ مگر در جايى كه مزاحم حقّ شوهر باشد.
سؤال 612.هنوز يك سال از مدّت عقد موقّت باقى مانده است، آيا جايز است براى چند سال ديگر عقد جارى گردد؟ يا بايد مدّت مذكور تمام شود و سپس عقد مجدّد خوانده شود؟
جواب:بايد باقيمانده مدّت از طرف مرد بخشيده شود و سپس عقد را براى مدّت مورد نظر تجديد كنند و يا مهلت دهند آن يك سال بگذرد و بعد تجديد عقد كنند، در عقد دائم بعد از عقد موقّت نيز حكم چنين است.
سؤال 613.قبل از عقد موقّت مرد به زن نگاه و با او صحبت مىكند، تا زمينه را
براى ازدواج موقّت آماده سازد، آيا اين عمل جايز است؟
جواب:اين مقدار اشكال ندارد.
سؤال 614.زن و مردى صيغه عقد غير دائمى (موقّت) جارى مىكنند؛ ولى مقدار، زمان و مهر را معين نمىكنند. بعد از آميزش و نزديكى مىفهمند كه اين كار مشروع نبوده است. آيا اين كار در حكم زناست و آنها گناهكار شناخته مىشوند و بچّه به دنيا آمده نامشروع است؟ آيا جايز است كه پس از عقد وقت و مهر را تعيين كنند، يا اين كه بايد دوباره صيغه را به صورت صحيح جارى كنند؟
جواب:آنچه در حال ندانستن مسأله انجام دادهاند، زنا نبوده و بچّه حلالزاده است؛ ولى احتياطاً صيغه طلاق را جارى كنند و سپس مىتوانند عقد موقّت نمايند، و گذشتن زمان عدّه در اين جا شرط نيست.
سؤال 615.زنى متعه شده، و مدّت عقد و عدّه وى سپرى شده است، ولى از همان مرد حامله شده، و فرزندى در شكم دارد. آيا همان شخص تا قبل از وضع حمل، مىتواند دوباره او را صيغه نمايد؟
جواب:شوهر اوّل مىتواند مجدّداً او را متعه كند، ولى شخص ديگرى حقّ ندارد با او ازدواج كند تا وضع حمل كند.