شدن زوجه، لطفاً به سؤالات زير پاسخ دهيد:
الف) آيا اين كار جايز است و ديه دارد؟
ب) آيا تخمدان را مىتوان فروخت؟
ج) حكم اولاد زوجه چگونه است؟
د) آيا زن اجنبى حقّى مانند مادر بودن پيدا مىكند؟
جواب:چنانچه ضرورتى براى اين كار نباشد از آن صرف نظر شود. و اگر ضرورتى وجود دارد، بعد از پيوند اين عضو جزء بدن آن زن مىشود، و فرزند مال خود اوست. و در فرض فوق ديه ندارد، و خريد و فروش آن جايز است؛ هرچند بهتر است كه پول را در مقابل اجازه برداشتن عضو مزبور بگيرد، نه در مقابل خود آن.
3. استفاده از نطفههاى موجود در بانك نطفه
سؤال 710.بعضى از مؤمنين و مؤمنات، كه از حيث نطفه نقايصى دارند، براى اولاددار شدن به مراكز نابارورى مراجعه مىكنند. آيا مىتوان از نطفه هايى كه در بانك نطفه نگهدارى مىشود، در لقاح مصنوعى با منى خود آنها ممزوج، و شرايط لقاح را فراهم، و با دستگاه در رحم همسرانشان قرار داد؟ در صورتى كه به طور كلّى در منى آنها اسپرم و تخمك وجود نداشته باشد، آيا مىتوانند از اسپرمها و تخمكهاى مجهول الهويه موجود در بانك نطفه استفاده نمايند؟
و چنانچه در دو فرض فوق فرزندى به وجود آيد، متعلّق به چه كسى خواهد بود؟
جواب:استفاده از نطفه بيگانه براى صاحب فرزند شدن جايز نيست، و تولّد فرزند بايد مستند به ازدواج صحيح شرعى باشد. ولى اگر چنين عملى انجام شود، فرزند متعلّق به صاحبان نطفه است، و نسبت به مادرى كه در رحم او كشت شده نيز محرم مىباشد، بى آنكه از او ارث ببرد.
4. تلقيح نطفه اجنبى به اجنبيه
سؤال 711.مردى عقيم، ولى زن او سالم و قدرت بارورى دارد. اگر اسپرم مرد ديگرى در آزمايشگاه با تخمك زن مذكور تركيب، سپس نطفه تركيب يافته در رحم زن نهاده شود، لطفاً بفرماييد:
الف) آيا اين كار جايز است؟
جواب:جايز نيست.
ب) آيا اين امر زنا محسوب مىشود؟
جواب:زنا نيست؛ ولى از جهاتى شبيه زناست.
ج) آيا مشخّص بودن يا ناشناس بودن دهنده اسپرم در حكم مسأله تأثيرى دارد؟
جواب:هيچ تأثيرى ندارد.
د) رابطه شرعى كودك با شوهر زن از لحاظ ارث، محرميت و نكاح چگونه خواهد بود؟
جواب:رابطهاى با او ندارد؛ جز اينكه فرزند طبيعى همسر اوست، و با او محرم مىباشد.
ه) رابطه شرعى كودك با مرد صاحب اسپرم از نظر ارث، محرميت و نكاح چگونه مىباشد؟
جواب:به منزله فرزند نامشروع اوست كه محرم است؛ ولى از يكديگر ارث نمىبرند.
سؤال 712.هشت سال است ازدواج كرده، ولى بچّه دار نمىشوم. مشكل از ناحيه شوهرم است، و هيچ اميدى به بچّه دار شدن من نيست، آيا مىتوان از نطفه مرد ديگرى استفاده كرد؟ به گونهاى كه دو طرف همديگر را نبينند، و اسپرم مرد را در مطب دكتر به زن تزريق كنند. در ضمن شنيدهام كه گفتهاند اين عمل چون
براى جلوگيرى از طلاق است، و دو طرف همديگر را نمىبينند، اشكالى ندارد، و مانند خونى است كه از شخصى گرفته، و به شخص ديگرى تزريق مىكنند، و لهذا از نظر شرعى حلال است. آيا چنين چيزى صحّت دارد؟
جواب:اين كار گناه دارد و جايز نيست؛ مگر اينكه شما از شوهرتان طلاق بگيريد؛ و بعد از گذشتن عدّه به عقد موقّت مثلًا يك روزه مردى درآييد، هرچند او را هرگز نديده و نبينيد، و نطفه آن مرد را در مطب دكتر گرفته و به شما تزريق كنند، و بعد از تولّد فرزند مجدّداً به عقد شوهرتان درآييد. در غير اين صورت جايز نيست.
سؤال 713.آيا مىتوان اسپرم مرد و زن اجنبى را در لوله آزمايش قرار داد؟ اگر فرزندى متولّد شود متعلّق به كيست؟ آيا حكم ولد الزنا را دارد؟
جواب:اين كار جايز نيست و اگر فرزندى متولّد شود در بسيارى از احكام تابع صاحبان نطفه است؛ ولى از آنها ارث نمىبرد.
5. يك راه حلّ مناسب!
سؤال 714.زنى 26 ساله هستم. قبل از ازدواج دردهاى شديد ماهيانه داشتم. دكترها گفتند: مشكلات شما با ازدواج و زايمان حل مىشود. بدين جهت 6 سال پيش ازدواج كردم، و چون درد زيادى متحمّل مىشدم، تصميم گرفتم كه زود بچّهدار شوم، ولى متأسّفانه 9 ماه پس از ازدواج متوجّه شدم شوهرم به طور كامل عقيم است، و اصلًا بچّه دار نمىشود. من كه اين مسأله برايم خيلى مهم بود، بيش از پيش روحيه خود را از دست دادم. اكنون پزشكان مىگويند تنها راه اين است كه: «اسپرم مرد بيگانهاى با سرنگ به شما تزريق شود». من اوّل به اين كار راضى نبودم، چون مقلّد شما هستم، و طبق فتواى شما اين كار حرام است.
ولى اكنون جانم به لب رسيده است. لطفاً بگوييد: چه كنم كه هم بچّهدار شوم،
و هم مرتكب گناهى نگردم؟
جواب:تنها راه مشروع آن است كه شما از شوهرتان (هرچند به صورت مخفيانه و بدون اطّلاع اطرافيان) طلاق بگيريد، و پس از گذشتن عدّه به عقد موقّت صاحب نطفه درآييد (هرچند همديگر را هرگز نبينيد)، سپس نطفه به شما تزريق شود، و پس از پايان عقد موقّت و زايمان دوباره مىتوانيد به عقد شوهر اوّل درآييد. در اين صورت شما مادر آن بچّه، و صاحب نطفه پدرش محسوب مىشود. و به شوهر شما هم محرم است. ولى به اقوام شوهرتان محرم نيست. امّا به اقوام شما محرم است.[1]
[1]. شرح بيشتر را در كتاب «حيلههاى شرعى و چارهجويىهاى صحيح» مطالعه فرماييد
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
3
احكام تلقيح مصنوعى
سؤال 715.برخى از مراجع عظام تلقيح را در صورتى تجويز فرمودهاند كه:
«نطفه شوهر بدون ايجاد مقدّمات حرام، توسّط خود شوهر در رحم زن تزريق گردد». حال اگر به علّت نداشتن تخصّص و آشنايى، اين كار باعث عفونت ثانويه و احياناً مرگ همسرش گردد، آيا شوهر ضامن است، يا ضمان متوجّه افراد متخصّصى بوده كه بدون دادن آگاهىهاى لازم او را نسبت به اين عمل ترغيب كردهاند؟
جواب:در صورتى كه ضرورتى براى اين كار احساس شود مىتوان از افراد متخصّص استفاده كرد، تا خطرى پيش نيايد.
سؤال 716.در جايى كه عمل تلقيح به طور شبهه صورت گرفته (مثل جايى كه زن گمان مىكرده نطفه از شوهرش بوده، و مرد نيز گمان مىكرده زنى كه نطفه وارد رحم او شده، همسر واقعى او مىباشد، در حالى كه اين طور نبوده است). آيا احكام اولاد بر فرزندى كه به دنيا خواهد آمد، جارى مىشود؟
جواب:نسبت به صاحب آن نطفه و آن زن ولد شبهه است. و به شوهر آن زن نيز محرم است.
سؤال 717.آيا مادر جانشين (زن پذيراى جنين) مستحقّ دريافت نفقه يا اجرةالمثل تا زمان تولّد جنين، از صاحب نطفه و پدر جنين مىباشد؟ و آيا اين
كار نوعى اجاره اعضا (اجاره رحم) تلقّى مىگردد؟ يا مشمول عقد ديگرى است؟
جواب:اين موضوع تابع قرار داد است، و اگر قراردادى ندارند، و جنبه رايگان نداشته، حقّ اجرةالمثل دارد. و عمل مزبور نوعى اجاره است، نه اجاره اعضا؛ بلكه اجير شدن براى پرورش جنين.
بخش سيزدهم:
سقط جنين