3
فرزند خوانده
سؤال 759.اگر فرزند خوانده دختر باشد چگونه ميتوان به او محرم شد؟
جواب:اگر فرزند خوانده دختر باشد و پدر مرد در حيات است مىتوان عقد موقّت دختر را با اجازه حاكم شرع، براى پدر خواند و حكم زن پدر را پيدا كند و محرم شود و اگر خواهر، يا مادر، يا زن برادر، يا برادرزادهها، يا خواهرزادههاى مرد شير داشته باشند و بچّه شيرخوار باشد و از شير آنها (با شرايط لازم) بخورد، حكم خواهرزاده، يا خواهر يا برادرزاده رضاعى پيدا كرده محرم مىشود.
سؤال 760.اگر فرزند خوانده پسر باشد چگونه ميتوان به او محرم شد؟
جواب:اگر فرزند خوانده پسر باشد راه محرميت آن است كه از شير خواهر، يا مادر، يا زنِ برادر، يا خواهرزاده ها، يا برادرزاده هاى آن زنِ فاقد فرزند بخورد تا آن زن، خاله يا خواهر و يا عمه رضايى آن پسر شود و محرم گردد. و اگر دوران شيرخوارگى پسربچّه گذشته باشد راهى براى محرميت او نيست.
سؤال 761.آيا مىتوان به خانوادههايى كه فرزند ندارند، فرزندان بى سرپرست (مانند كودكان سر راهى) را تحويل داد، و در مقابل پولى از آنها گرفت؟ اگر مبلغ اخذ شده بر اساس جنس طفل، يا ويژگىهاى ظاهرى او، متفاوت باشد، چه حكمى دارد؟
جواب:فروختن فرزند به هيچ عنوان جايز نيست.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
4
ختنه
سؤال 762.چرا كودكان را بعد از زمان پيامبر صلى الله عليه و آله ختنه كردند؟ آيا در عصر پيامبران قبلى هم ختنه مىكرده اند؟ مگر در چيزى كه خداوند آفريده ايرادى هست كه ختنه مىكنند؟
جواب:اولًا در شرايع سابق نيز ختنه بوده است و ثانياً خداوند اين عضو را آفريده كه در دوران جنينى آن قسمت از جنين را حفظ كند و پس از تولد عضو زايدى محسوب مىشود مانند بند ناف بچه كه پس از تولد بريده مىشود.
سؤال 763.آيا ختنه كردن مردان فى نفسه واجب است؟
جواب:آرى واجب است.
سؤال 764.عباداتى مانند نماز، روزه، حج و امثال آن كه مرد ختنه نكرده انجام مىدهد چه حكمى دارد؟
جواب:عبادات او غير از طواف صحيح است.
سؤال 765.غير مسلمانى كه مسلمان مىشود و يا كودكى كه بالغ مىشود اگر ختنه نكرده باشد، چه زمانى بايد ختنه كند؟
جواب:هنگام بلوغ بايد ختنه شده باشد و اگر قبل از آن باشد بهتر است.
سؤال 766.اگر كسى ختنه كند ولى غلاف از حشفه كاملًا جدا نشود تكليف چيست؟
جواب:بايد مجدداً بهطور كامل ختنه كند و در زمان ما كار مشكلى نيست.
سؤال 767.حكم اسلام در مورد ختنه دختران چيست؟ و مراد از ختنه دختران چه مىباشد؟
جواب:آنچه از منابع فقه و حديث شيعه و اهل سنّت در مورد ختنه دختران و زنان استفاده مىشود، اين امور است:
الف) ختنه كردن دختران و زنان نزد علماى شيعه به اجماع و اتّفاق واجب نيست؛ ولى حكم به استحباب آن كردهاند.[1]
ب) مشهور نزد علماى اهل سنّت نيز عدم وجوب است، و «ابن قدامه» در «مغنى» تصريح كرده كه نظر اكثر اهل علم عدم وجوب است.[2]
ج) در روايات شيعه تصريح به عدم وجوب شده است، مرحوم صاحب وسائل احاديث متعدّدى در اين زمينه دارد؛ از جمله در حديث ابوبصير از امام باقر عليه السلام نقل شده كه فرمود:
«امّا السنة فالختان على الرجال و ليس على النساء»
و در همان باب روايات ديگرى نيز نقل مىكند[3]؛ در كتب حديث عامّه، در مُسند احمد حنبل، نيز عدم وجوب آن در مورد زنان، از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده است.[4]
د) در مورد طريقه آن در روايات تصريح شده كه آن عضو مخصوص از ريشه برداشته نشود؛ بلكه تنها قسمت بالاى آن برداشته شود؛ توضيح اين كه در بالاى فرج قطعه گوشت كوچكى وجود دارد كه ختنه مربوط به آن است.
[1]. جواهرالكلام، ج 31، ص 262
[2]. مغنى ابن قدامه، ج 1، ص 100 و 101
[3]. وسائل الشيعة، ج 15، ابواب الاولاد، باب 56، ص 166
[4]. مسند احمد، ج 5، ص 75
5
عقيقه
سؤال 768.منظور از عقيقه چيست؟ آيا عقيقه واجب است؟
جواب:عقيقه براى فرزند، بر كسى كه قادر بر آن باشد، سنّت مؤكد است.
و منظور از آن قربانى كردن گوسفند و مانند آن براى فرزند مىباشد.
سؤال 769.زمان عقيقه چه وقت است؟
جواب:بهتر آن است كه در روز هفتم واقع شود، و اگر تأخير افتاد، تا زمان بلوغ فرزند، بر پدر سنّت است؛ ولى بعد از بلوغ تا آخر عمر بر خودش سنّت است كه عقيقه اش را انجام دهد.
سؤال 770.آيا عقيقه دعاى خاصى دارد؟
جواب:مرحوم «علّامه مجلسى» دعايى به شرح زير براى عقيقه نقل كرده است: «از امام صادق عليه السلام فرمود: كه در وقت كشتن گوسفند عقيقه اين دعا را بخوان»:
بِسْمِ اللَّهِ وَبِاللَّهِ، اللّهُمَّ عَقيقَه عَنْ فُلان لَحْمُها بِلَحْمِهِ، وَدَمُها بِدَمِهِ، وَ عَظْمُها بِعَظْمِهِ، اللّهُمَّ اجْعَلْها وِقاءً لِالِ مُحَمَّد عَلَيهِ وَ آلِهِ السَّلامُ.[1]
[1]. حلية المتقين، ص 153 و 154: «به نام خدا و به يارى خدا، خدايا اين عقيقه از طرف فلانى است (نام آن فرزند را بگويد) گوشتش به جاى گوشت او و خونش به خون او و استخوانش به استخوان او. خدايا قرارش ده نگهدار آل محمد عليهم السلام»
و در حديث ديگرى فرمود كه اين دعا را بخواند:
يا قَوْمِ انّى بَرىٌ مِمّاتُشْرِكونَ، انّى وَجَّهْتُ وَجْهِىَ لِلَّذى فَطَرَ السَّمواتِ وَالْارْضَ، حَنيفاً مُسْلِماً وَما انَا مِنَ الْمُشْرِكينَ، انَّ صَلاتى وَنُسُكى وَمَحْياىَ وَمَماتى للَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ، لا شَريك لَهُ، وَبِذلِك امِرْتُ، وَانَا مِنَ الْمُسْلِمينَ، اللّهُمَّ مِنْكَ وَلَك، بِسْمِ اللَّهِ وَبِاللَّهِ، وَاللَّهُ اكبَرُ، اللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد، وَتَقَبَّلْ مِنْ فُلانِ بْنِ فُلان.[1]
سؤال 771.آيا خواهر و برادر مىتوانند از عقيقه همديگر بخورند؟
جواب:مانعى ندارد.
سؤال 772.لطفاً در مورد نحوه استفاده از گوشت عقيقه به دو سؤال زير پاسخ دهيد:
الف) آيا مىتوان گوشت عقيقه را به صورت خام تقسيم نمود؟
جواب:اشكالى ندارد.
ب) آيا مىتوان گوشت عقيقه را به صورت كباب كوبيده درآورد و بين مردم تقسيم نمود.
جواب:مانعى ندارد هرچند در برخى روايات از آبگوشت نام برده شده است.
سؤال 773.آيا عقيقه براى ميت نيز واجب است؟ آيا بچّه خردسال مىتواند از گوشت عقيقه تناول نمايد؟
جواب:عقيقه مطلقاً واجب نيست، ولى استحباب دارد. و در مورد ميت بايد به قصد رجا انجام شود. و بهتر آن است كه بچه خردسالى كه عقيقه براى او مىشود از آن نخورد.
[1]. حلية المتقين، ص 153 و 154: «اى مردم من بيزارم از آنچه شما شريك خدا سازيد من رو كنم به سوى كسى كه آفريد آسمانها و زمين را يك دل در حال تسليم و نيستم من از مشركان همانا نماز و عبادتم و زندگى و مرگم از آن خدا پروردگار جهانيان است كه شريك ندارد و به همين دستور دارم و از مسلمانانم خدايا از تو و براى توست به نام خدا و به يارى خدا و خدا بزرگتر است خدايا درود فرست بر محمّد و آل محمّد و بپذير از فلانى پسر فلانى و به جاى فلان بن فلان نام فرزند و پدرش را ببرد، آنگاه آن را ذبح كند»
سؤال 774.آيا استخوانهاى عقيقه را نبايد شكست و به آن نبايد دندان زد و آن را نبايد دفن كرد؟! و آيا پدر و مادر مىتوانند از گوشت آن استفاده كنند؟
جواب:بهتر است پدر و مادر از گوشت آن نخورند و امّا دفن استخوانها دليل روشنى ندارد.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة