3
احكام شير دادن
سؤال 815.هرگاه زنى بچّه شيرخوارى را با رعايت شرايط شير دهد؛ آيا محدوديتى در ازدواج پدر آن بچه با اقوام زن ايجاد مىشود؟
جواب:آرى، پدر آن بچّه نمىتواند با دخترهايى كه از آن زن به دنيا آمدهاند ازدواج كند و نيز بنابر احتياط واجب نمىتواند دختر شوهرى را كه شير مربوط به اوست به ازدواج خود درآورد، بلكه احتياط واجب آن است كه با دخترهاى رضاعى او نيز ازدواج نكند، ولى ازدواج با دخترهاى رضاعى آن زن از شوهر ديگر مانعى ندارد.
سؤال 816.هرگاه زنى بچّهاى را با رعايت شرايط شير دهد شوهر آن زن كه شير مربوط به اوست به خواهرهاى آن بچّه محرم مىشود؟
جواب:شوهر آن زن كه شير مربوط به اوست به خواهرهاى آن بچّه محرم نمىشود، ولى احتياط مستحب آن است كه با آنان ازدواج نكند.
سؤال 817.هرگاه زنى بچّهاى را با رعايت شرايط شير دهد، خويشان شوهر با خواهر و برادر آن بچّه محرم مىشوند؟
جواب:خير، محرم نمىشوند.
سؤال 818.هرگاه زنى كودكى را شير دهد به برادرهاى آن بچّه محرم مىشود؟
جواب:هرگاه زنى كودكى را شير دهد به برادرهاى آن بچّه محرم نمىشود.
سؤال 819.هرگاه زنى كودكى را شير دهد خويشان آن زن به برادر و خواهرهاى بچّهاى كه شير خورده محرم مىشوند؟
جواب:خير، محرم نمىشوند.
سؤال 820.پسر مىتواند با دخترى كه مادر يا مادر بزرگ او آن دختر را شير كامل داده ازدواج كند؟
جواب:نمىتواند ازدواج كند.
سؤال 821.اگر زن پدر انسان از شير مربوط به پدر او دخترى را شير داده باشد پسر مىتواند با آن دختر ازدواج نمايد؟
جواب:نمىتواند با آن دختر ازدواج نمايد.
سؤال 822.زن مىتواند بچّه دختر خود را شير دهد؟
جواب:احتياط مستحب آن است كه به او شير كامل ندهد.
سؤال 823.زن مىتواند بچّهاى را كه شوهر دخترش از زن ديگر دارد شير دهد؟
جواب:احتياط مستحب آن است كه به او شير كامل ندهد.
سؤال 824.مانعى دارد كه زن نوه پسرى خود را شير دهد؟
جواب:مانعى ندارد.
سؤال 825.اگر خانمى دختر برادر شوهر خود را شير دهد آيا غير از آن دختر، فرزندان ديگر دو برادر مىتوانند با هم ازدواج كنند؟
جواب:آن دخترى كه شير زن برادر را خورده نسبت به تمام فرزندان آن زن محرم است ولى ساير فرزندان آن دو برادر مىتوانند با هم ازدواج كنند.
سؤال 826.زن و شوهرى به مسافرت رفته، و فرزند شيرخوار خود را به مادر آن زن مىسپارند. او از شير خود يك ماه تمام به آن بچّه شير مىدهد. با توجّه به اين كه تمام شرايط نشر حرمت حاصل شده، طبق فتاواى موجود، دامادش بر
دخترش، نامحرم است، و بايد از يكديگر جدا شوند. لطفاً بفرماييد:
اوّلًا: اگر مادر زن به كلّى نسبت به اين حكم جاهل بوده، چه صورتى دارد؟
ثانياً: در فرض ايجاد حرمت، اگر دختر با شوهرش همبستر شود و فرزندى منعقد گردد، چه حكمى دارد؟
جواب:طبق فتواى اخير ما اين زن به شوهرش حرام نمىشود؛ هر چند خالى از كراهت نيست.
سؤال 827.دختر بچه شيرخوارى، شير خاله خود را مىنوشد؛ ولى نه به اندازهاى كه باعث حرمت شود. آيا مىتواند با پسر خاله اش ازدواج كند؟
جواب:اگر به اندازهاى كه باعث تحريم مىشود، نخورده است، ازدواج آنها مانعى ندارد.
سؤال 828.مرد مىتواند بدون اذن همسر خود با خواهرزاده يا برادرزاده رضاعى زن خود ازدواج كند؟
جواب:خير، نمىتواند.
سؤال 829.اگر شخصى با پسرى (العياذ باللّه) لواط كرده مىتواند با دختر و خواهر مادر رضاعى آن پسر ازدواج كند؟
جواب:احتياط واجب آن است كه ازدواج نكند.
سؤال 830.مرد مىتواند با دو خواهر اگرچه رضاعى باشند ازدواج كند؟
جواب:نمىتواند ازدواج كند.
سؤال 831.اگر دو زن را عقد كند بعد بفهمد خواهر بودهاند، اين عقدها چه حكمى دارد؟
جواب:عقد اوّلى صحيح و دومى باطل است و اگر عقد در يك وقت بوده هر دو باطل است.
سؤال 832.اگر زن از شير مربوط به شوهر خود كسانى را كه در زير گفته
مىشود شير دهد شوهرش بر او حرام مىشود؟
الف) برادر و خواهر خودش را.
ب) عمو و عمّه و دايى و خاله خودش را.
ج) عمو زاده و دايى زاده خود را.
د) برادر زاده خود را.
ه) برادر شوهر يا خواهر شوهر خود را.
و) خواهر زاده خود، يا خواهر زاده شوهرش را.
ز) عمو و عمّه و دايى و خاله شوهرش را.
ح) نوه زن ديگر شوهر را.
جواب:شوهرش بر او حرام نمىشود، ولى بهتر است اين كار را نكند.
4
آداب شير دادن
سؤال 833.بهترين فرد براى شير دادن به كودك كيست؟
جواب:هيچ كس براى شير دادن فرزند بهتر از مادر و سزاوارتر از او نيست.
سؤال 834.مادر مىتواند براى شير دادن به كودك خود از شوهرش مزد بگيرد؟
جواب:بهتر است مزدى از شوهر خود نگيرد، ولى حق دارد بگيرد.
سؤال 835.اگر مادر بخواهد بيشتر از دايه مزد بگيرد شوهر مىتواند بچّه را از او گرفته به دايه دهد؟
جواب:مىتواند بچّه را از او گرفته به دايه دهد.
سؤال 836.آيا دايه بايد شرايط خاصّى داشته باشد؟
جواب:در روايات آمده است دايهاى را بايد براى طفل انتخاب كرد كه داراى عقل و ايمان و عفّت و صورت نيكو باشد و از گرفتن دايه كمعقل يا غيرمؤمنه يا بدصورت و كج خلق يا زنازاده خوددارى شود و همچنين از انتخاب دايهاى كه بچّه او از زنا به دنيا آمده و شيرش شير زنازاده است پرهيز شود.
سؤال 837.آيا در مورد مدّت شير دادن به كودك دستورى وجود دارد؟
جواب:مستحبّ است درصورتيكه ممكن باشدبچّه رادوسال تمامشير بدهند.
سؤال 838.با توجّه به اين كه هر طفل بايد دو سال كامل از شير مادر استفاده نمايد، آيا شير دادن بعد از دو سال شرعاً اشكال دارد؟
جواب:حرام نيست.
5
مسائل متفرّقه شير دادن
سؤال 839.آيا اشكالى دارد زنها هر بچّهاى را شير دهند؟
جواب:خوب است از اين كار بپرهيزند، زيرا ممكن است فراموش كنند به چه كسانى شير دادهاند و بعداً دو نفر محرم با يكديگر ازدواج كنند، مخصوصاً در اين ايام كه با وجود امكان استفاده از شير خشك و امثال آن، كمتر ضرورتى براى شير دادن به بچّههاى ديگر وجود دارد.
سؤال 840.آيا كسانى كه به واسطه شير خوردن با يكديگر خويشاوند مىشوند نسبت به يكديگر از حقوقى برخوردار مىشوند؟
جواب:مستحبّ است يكديگر را احترام كنند، ولى حقوق خويشاوندى ندارند.
سؤال 841.آيا كسانى كه به واسطه شير خوردن با يكديگر خويشاوند مىشوند از يكديگر ارث مىبرند؟
جواب:خير، از يكديگر ارث نمىبرند.
سؤال 842.زن مىتواند بدون اجازه شوهر بچّه ديگرى را شير دهد؟
جواب:آرى مىتواند، به شرط آنكه حقّ شوهر از بين نرود، ولى جايز نيست بچّهاى را شير دهد كه به واسطه شير دادن آن بچّه نسبت به شوهر خود حرام شود.
سؤال 843.در مسأله 2132 توضيحالمسائل حضرتعالى آمده است: «هرگاه
مردى بخواهد زن برادرش به او محرم شود مىتواند دختر شيرخوارى را با اجازه ولىّ او به عقد موقّت خود درآورد و در همان حال زن برادرش آن دختر را شير كامل دهد، بعد از آن كه شير دادن تمام شد مىتواند مدّت عقد موقّت را به او ببخشد» به نظر مىرسد احتياجى به قسمت اخير مسأله نباشد؛ زيرا معقوده به عقد موقّت با خوردن شير كامل بر برادر حرام مىشود و نيازى به بخشيدن مدّت ندارد. آيا اين مطلب درست است؟
جواب:درست است؛ قسمت اخير مسأله زياد است، و در چاپهاى اخير حذف شده است.
سؤال 844.شير دادنى كه علّت محرم شدن است چگونه ثابت مىشود؟
جواب:به دو چيز ثابت مىشود:
اوّل: خبر دادن عدّهاى كه انسان از گفته آنها يقين پيدا كند.
دوم: شهادت دو مرد عادل يا چهار زن عادل، بلكه احتياط واجب آن است كه به شهادت يك مرد با يك زن هم اكتفا كند، ولى شاهد ها بايد شرايط شير دادن را هم بگويند، مثلًا بگويند ما ديدهايم كه فلان بچّه پانزده بار از پستان فلان زن با شرايطى كه در مسأله 2116 رساله گفته شده شير كامل خورده است و اگر بدانيم همه آنها شرايط را مىدانند و در آن توافق دارند، شرح دادن آن لازم نيست.
سؤال 845.هرگاه ندانند آيا كودك به مقدارى كه سبب محرم شدن است شير خورده يا نهمحرم بودن او چه حكمى پيدا مىكند؟
جواب:اگر ندانند، محرم بودن ثابت نمىشود و براى محرميت بايد يقين حاصل شود.
سؤال 846.خوردن شير همسر توسّط شوهر چه حكمى دارد؟ اگر خوردن شير از روى شهوت باشد حكمش چيست؟
جواب:در هر حال اشكال ندارد.