است دوشيزه ها موهاى زائد را از بين نمى برند (مانند اصلاح ابرو و صورت) بهتر است مراعات عرف و عادت را بكنند.
سؤال 97.حكم برداشتن ابرو در دختران از نظر شرعى و عرفى چه حكمى دارد؟
جواب:شرعاً اشكالى ندارد، ولى اگر در عرف محل كار خلافى محسوب مىشود بهتر اجتناب از آن است.
سؤال 98.آيا دخترى كه ازدواج نكرده و قصد دارد ازدواج كند مىتواند كمى آرايش داشته باشد و خود را آراسته كند؟
جواب:آرايش براى اينگونه دختران سزاوار نيست.
سؤال 99.آيا اصلاح كردن در ماه محرم و صفر براى خانمها از نظر اسلام و فقه اشكال دارد؟
جواب:اشكالى ندارد.
سؤال 100.آيا بلند بودن ناخن براى خانمها زينت است و اشكال دارد؟
جواب:اشكالى ندارد، ولى بايد آن را براى وضو و غسل تميز نگه دارند.
سؤال 101.حكم چيدن و برداشتن قسمتى از موهاى ابروى خانمها و خالكوبى چيست؟
جواب:اشكال ندارد.
2. زينت و آرايش آقايان
سؤال 102.استفاده از عينكى كه دسته آن مخلوط به طلا، يا طلاى آن ظاهر است، براى مردان چه حكمى دارد؟
جواب:اگر مخلوط به طلا باشد، اشكالى ندارد؛ امّا اگر قسمت طلا به صورت روكش باشد، جايز نيست.
سؤال 103.آيا دندان پزشك مجاز به نصب دندان طلا براى مردان مىباشد؟
جواب:جز در موارد ضرورت و يا در جايى از دهان كه در موقع سخن گفتن نمايان نمىشود مجاز نيست.
سؤال 104.آيا بلند نگاه داشتن مو جزء سيره پيامبر يا امامان آمده است؟ من شنيدهام كه پيامبر زمانى كه در شعب ابوطالب بودند مويشان به شانههاى مباركشان مىرسيد. آيا اين صحت دارد؟
جواب:بلند بودن موى پيامبر يا ائمه هدى عليهم السلام بعيد نيست؛ زيرا در آن زمان معمول بوده است.
سؤال 105.اخيراً در ميان برخى از جوانان مدل مو و لباسهايى (مانند رپ و غيره) رسم شده كه از كشورهاى اروپايى و بلاد بيگانه اخذ مىگردد نظر به اينكه پوشيدن اين لباسها و انجام اينگونه آرايش ها عرفاً از مصاديق تشبه به كفّار است چه حكمى دارد؟
جواب:با توجّه به اين كه اين امور بخشى از فرهنگ منحطّ بيگانگان است، مسلمانان بايد از آن پرهيز كرده، و فرهنگ خود را زنده كنند.
سؤال 106.تراشيدن ريش چه حكمى دارد؟
جواب:احتياط در ترك آن است، ولى چنانچه قسمت چانه باقى بماند، كه گاه به آن ريش پروفسورى گفته مىشود، كافى است. و جوانانى كه محاسن آنها به صورت نامنظم روئيده مىتوانند آن را بتراشند تا به صورت كامل درآيد.
سؤال 107.عدّهاى از جوانان كه از نظر علمى نيز در حدّ بالايى هستند به طرز خاصّى لباس مىپوشند و بيش از اندازه محاسن مىگذارند، داشتن محاسن به حدّى كه مايه تمسخر شود، چه حكمى دارد؟
جواب:از پوشيدن لباس، يا گذاردن محاسن بيش از اندازه كه موجب تمسخر و توهين به شخص باشد بايد اجتناب كرد و شخص مؤمن هميشه بايد عزّت
خود را حفظ كند.
سؤال 108.آرايش و اصلاح زنانه براى مردان چه حكمى دارد؟
جواب:جايز نيست مردان خود را شبيه زنان كنند، ولى اصلاح جزيى و مرتّب كردن بعضى از قسمتها كه منظره خوشايندى ندارد، اشكالى ندارد.
سؤال 109.بسيارى از خانوادهها براساس يك سنّت غلط به داماد خود انگشترى يا ساعت يا گردنبند يا حلقه طلا هديه مىدهند و آنها نيز از آن استفاده مىكنند و در نتيجه زشتى اين كار از بين مىرود. نظر مبارك در مورد استفاده مردها از انگشتر و ديگر زيورآلات و همچنين هديه دادن آن به دامادها و جوانان و همچنين ساختن و خريد و فروش آن كه مقدّمه و زمينهساز اين منكر است، چه مىباشد؟
جواب:زينت طلا براى مردان مطلقاً حرام است و مسلمانان و پيروان مكتب اهلبيت عليهم السلام بايد به پيروى از دستورات آن بزرگواران از اين امر اجتناب ورزند و فرقى ميان هديه و غير هديه و داماد و غير داماد نيست. ساختن و خريد و فروش آنها نيز اگر استفادهاش مخصوص مردان باشد اشكال دارد و اگر زينت طلا به صورت صليب باشد پوشيدن و ساختن و خريد و فروش آن گناه مضاعف دارد.
3. جرّاحى زيبايى
سؤال 110.عملهاى جراحى كه براى زيبايى است مانند عمل بينى چه حكمى دارد؟
جواب:اشكالى ندارد، ولى بايد از طريق هم جنس بوده باشد مگر اين كه لمس صورت نگيرد.
سؤال 111.نظر شما در مورد عمل جرّاحى زيبايى كه بعضى انجام مىدهند
چيست؟ قابل توجّه اين كه اين عمليات گاه براى از بين بردن زشتى مادرزادى است و گاه براى از بين بردن زشتى غير مادرزادى است مثل زخمها و جراحاتى كه بعداً عارض مىشود و گاه براى از بين بردن زشتى نيست، بلكه براى زيباتر شدن است؟
جواب:در صورتى كه آميخته با حرام ديگرى نباشد در هيچ صورت اشكال ندارد؛ و در صورتى كه مستلزم حرامى باشد (مانند نظر و لمس نامحرم) تنها در صورت ضرورت، جايز است.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
4
احكام لمس
1. لمس و بوسيدن همجنس
سؤال 112.بوسيدن و لمس كردن همجنس (مثل اين كه زنى، زن ديگرى را ببوسد) اگر موجب لذّت شود، يا مصداق ريبه باشد، چه حكمى دارد؟
جواب:جايز نيست.
2. لمس در اماكن عمومى
سؤال 113.تماس زن با مرد نامحرم در موقع پول دادن، يا مبادله شىء، و يا تماس بدنى در معابر، يا نشستن كنار مرد نامحرم در وسيله نقليه، چه حكمى دارد؟
جواب:اگر دستها در موقع پول دادن و مبادله اشياء، با هم تماس پيدا كند حرام است؛ ولى تماس بدنها از روى لباس در وسايل نقليه يا مكانهاى پر ازدحام اشكالى ندارد؛ مگر اين كه مفسده خاصّى بر آن مترتّب شود.
3. لمس بيمار توسط پزشك و پرستار
سؤال 114.افعال و مشاغلى براى زن و مرد هست كه مستلزم نظر و لمس بدن ديگرى است مثل دندان پزشكى، زايمان، جراحى و ... در اينگونه موارد تكليف
چيست؟ و آيا فرقى بين حال ضرورت و غير آن هست و ملاك ضرورت چيست؟
جواب:اينگونه امور فقط در صورت ضرورت جايز است و معيار ضرورت تشخيص عرف عام و صالح است.
سؤال 115.آمپول زدن زن توسط مرد نامحرم چگونه است؟
جواب:در غير ضرورت جايز نيست.
سؤال 116.آيا مىتوان بيمارى كه امكان طهارت عورتين توسّط خودش وجود ندارد، را تطهير نمود؟
جواب:چنانچه مستلزم نگاه و لمس نباشد، يا اين كه به وسيله همسر انجام شود، اشكالى ندارد؛ در غير اين صورت تنها در موارد ضرورت مىتوان انجام داد.
سؤال 117.لمس عورت و بدن بيمار توسط پرستار و طبيب چه حكمى دارد؟
جواب:هرگاه پرستار يا طبيب ناچار باشد به عورت بيمار دست بزند بايد دستكش يا مانند آن در دست داشته باشد، همچنين اگر طبيب و پرستار مرد ناچار باشد دست به بدن زن بزند يا طبيب و پرستار زن دست به بدن مرد بزند، ولى در صورت ضرورت و ناچارى اشكالى ندارد.
4. لمس جهت آموزش
سؤال 118.لمس و تماس دست دانشجوى پسر با دست زن موقع گرفتن نبض و معاينه و معالجه در مقام آموزش علمى كه از نظر استاد الزامى است در صورت ضرورت و غير ضرورت چه حكمى دارد؟
جواب:تنها در مورد ضرورت جايز است و اگر امكان داشته باشد كه از روى لباس بگيرد مقدّم است.
سؤال 119.آيا معاينه و لمس افراد غير بيمار در مقام آموزش پزشكى جهت كنترل سلامتى واستخدام و سربازى و ... درصورتى كه همجنس نباشند جايز است؟
جواب:در امورى كه براى جامعه ضرورت دارد جايز است.
5. لمس غير مسلمان
سؤال 120.آيا در حكم تماس بدن مرد و زن نامحرم، فرقى بين مسلمان و غير مسلمان مىباشد؟
جواب:فرقى نيست، هر دو حرام است.
سؤال 121.دست دادن با غير مسلمان چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتى كه جنس مخالف نباشد اشكالى ندارد، و اگر رطوبت سرايت كنندهاى در دست باشد، احتياطاً بعداً دستها را بشويد؛ ولى با جنس مخالف جايز نيست.
6. دست دادن با نامحرم
سؤال 122.دست دادن زن با مرد نامحرم با دستكش چه حكمى دارد؟
جواب:بهتر ترك اين كار است؛ مگر در موارد ضرورت.
سؤال 123.آيا دست دادن با نامحرم از روى لباس اشكال دارد؟
جواب:تماس از روى لباس بدون قصد تلذّذ و ريبه اشكالى ندارد.
سؤال 124.در منطقه ما رسم بر اين است كه گاه زن عمو دست پسر برادر شوهر خود را مىگيرد و او را مىبوسد، يا زن برادر و خواهر زن نيز خود را با برادر شوهر و شوهر خواهر محرم حساب مىكنند، و يا دست دادن، خصوصاً بوسيدن سر و دست به هنگام بازگشت از سفر و ايام عيد شديداً رايج و مرسوم