حالت عصبانيت سه طلاق كرده است، علماى اهل سنّت گفتهاند: «طلاق بائن واقع شده و زوجهاش بر او حرام شده است و بايد محلّل بگيرد». اگر آن مرد سنّى شيعه شود چه حكمى دارد؟
جواب:احتياط واجب آن است كه نسبت به آنچه در گذشته واقع شده معامله مذهب سابق را كند، يعنى احتياطاً محلّل بگيرد.
بخش بيست و چهارم:
احكام متفرّقه طلاق
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
احكام متفرّقه طلاق
سؤال 1035.آيا زن مىتواند در موقع عقد شرط كند كه هرگاه شوهر مثلًا مسافرت نمايد، يا معتاد به مواد مخدر گردد، يا خرجى او را ندهد اختيار طلاق با او باشد؟
جواب:اين شرط باطل است، ولى هرگاه شرط كند كه او از طرف شوهرش وكيل باشد كه هرگاه اين كارها را انجام دهد خود را مطلّقه كند اين وكالت صحيح است و در چنين صورتى حق دارد خود را طلاق دهد.
سؤال 1036.پدر و جدّ پدرى ديوانه مىتوانند زن او را طلاق دهند؟
جواب:در صورت مصلحت مىتوانند او را طلاق دهند.
سؤال 1037.ولىّ صغير اگر همسر دائمى براى او عقد كرده، مىتوانند زن او را طلاق دهند؟
جواب:بنابر احتياط واجب نمىتواند او را طلاق دهد، امّا اگر همسر موقّت براى او عقد كرده مىتواند باقيمانده مدّت را در صورت مصلحت ببخشد.
سؤال 1038.بيش از ده سال است كه به دلايل زير قصد طلاق زوجهام رادارم:
الف) عدم تمكين. ب) خروج بدون اذن از منزل و حتّى از شهر در موارد غير ضرورى. ج) اقدام به آبرويزى و هتك حرمت بنده در جامعه. د) تهمتهاى ناروا. ه) تهديد به مسموم نمودن. و) نامشروع قلمداد كردن صيغه ازدواج.
و قانون نيز توجّهى به من نكرده آيا مىتوانم خود صيغه طلاق را بخوانم و آيا گرفتن حكم طلاق در مقابل پرداخت پول امكانپذيراست و چنين حكمى اعتبار شرعى دارد؟
جواب:عدم تمكين به تنهايى مىتواند دليلى بر اقدام به طلاق باشد، ولى تا مىتوانيد از طلاق بپرهيزيد مگر اين كه ناچار شويد.
سؤال 1039.آيا براى تبديل ازدواج دائم به موقّت غير از طلاق و انجام عقد موقّت راهى وجود دارد؟ و اگر ندارد آيا عدّه نگهداشتن لازم است يا شوهر سابق در عدّه مىتواند زن را متعه كند؟
جواب:راه آن فقط طلاق است و در عدّه مىتواند با او ازدواج نمايد به شرط اين كه طلاق رجعى نباشد و اگر طلاق رجعى است بايد بعد از تمام شدن عدّه او را به عقد موقّت درآورد.
سؤال 1040.اين جانب مدّت 24 سال است كه با خانمم زندگى مىكنم و داراى شش فرزند مىباشيم، در اين مدّت با دخالت مستقيم پدر و مادر و برادر خانمم روبهرو بودهام و زندگى تلخى را گذراندهام تا اين كه مدّتى قبل ديگر كارد به استخوانم رسيد و تصميم به جدايى از همسرم گرفتم و چون در تصميم خود جدّى بودم در چند جلسه (البتّه به فارسى) گفتم: همسرم مانند خواهر و مادرم براى من مىباشد، حال همسرم از گذشته خود پشيمان شده و تعهّد داده كه ديگر مثل گذشته به تحريكات بستگان خود گوش نكند و من هم مىخواهم مدّتى ديگر به ايشان فرصت بدهم و با ايشان زندگى كنم با توجّه به گفته بالا آيا مىتوانم با ايشان به عنوان زن و شوهر زندگى كنم؟
جواب:چنانچه اين سخن را در حالى گفتهايد كه دو شاهد عادل حضور داشتهاند و آن زن هم در حال عادت نبوده بعد از پاك شدن با او نزديكى نكرده باشيد بايد كفّاره بدهيد و كفّاره آن دوماه روزه است كه بايد سى و يك روز آن
پشت سر هم باشد و اگر توانايى روزه نداشته باشيد 60 مسكين را طعام دهيد امّا اگر دو شاهد عادل حضور نداشته، كفّارهاى هم ندارد و اين سخن بىاثر است، در ضمن توجّه داشته باشيد در آن جا كه كفّاره لازم باشد تا كفّاره ندهيد حلال نمىشود.
سؤال 1041.خانم شوهردارى با افرادى حدود دو سال رابطه داشته است و حتّى مدّت 20 روز بدون اجازه شوهرش معلوم نيست كه در كجا به سر برده است آيا لازم است اين خانم مشهور به فساد را طلاق داد؟
جواب:طلاق دادن او واجب نيست ولى لازم است او را از كار خلاف بازدارد.
سؤال 1042.لطفاً در مورد اجرتالمثل زحمات زن در منزل شوهر به سؤالات زير پاسخ دهيد:
الف) اگر طلاق به درخواست زوجه باشد، آيا استحقاق دريافت حقّالزّحمه كارهايى كه شرعاً به عهده وى نبوده و قصد تبرّع هم نداشته، دارد؟
جواب:زوجه در صورتى مىتواند اجرت كارهاى خود را مطالبه كند كه بگويد قصد تبرّع ندارد و زوج اين كارها را از او بخواهد.
ب) اگر طلاق به درخواست زوجه نباشد، آيا استحقاق دريافت حقّالزّحمه كارهايى كه شرعاً به عهده وى نبوده و قصد تبرّع هم نداشته، دارد؟
جواب:مسأله طلاق چه از طرف زوج باشد و چه به خواست زوجه، هيچ ارتباطى با مسأله فوق ندارد؛ حتّى بدون طلاق نيز در فرضى كه ذكر شد مىتواند مطالبه اجرت كند.
سؤال 1043.يكى از شروطى كه بر اساس تصويب شوراى عالى قضايى در سند عقد ازدواج گنجانده شده اين است كه زوج بعد از عقد ازدواج در كلّيه دارايى خود با زوجه شريك خواهد بود و در صورت قبول زوج، زوجه حق خواهد
داشت در صورت طلاق نصف اموال شوهر را دريافت نمايد، آيا زوجه با گرفتن نصف اموال باز هم استحقاق دريافت حقّالزّحمه كارهايى را كه بدون قصد تبرّع در خانه شوهر انجام داده و شرعاً به عهده وى نبوده دارد؟
جواب:ظاهر اين شرط اين است كه جبران خدمات دوران ازدواج باشد؛ ولى شرط مزبور چون آميخته به ابهام فراوان است، شرعاً اشكال دارد.
سؤال 1044.زوجه از خانواده مذهبى بوده و تا قبل از ازدواج چادرى و با حجاب كامل بوده است، زوج بعد از ازدواج وى را وادار كرده كه با مانتو و روسرى، حجاب خود را حفظ كند و از چادر استفاده نكند و زوجه اين موضوع را مغاير با شئونات خانوادگى خود دانسته و به اين علّت تقاضاى طلاق نموده است و به هيچ وجه حاضر نيست كه چادر را كنار بگذارد. آيا تقاضاى وى براى طلاق به اين جهت براى دادگاه قابل قبول مىباشد؟ چنانچه پاسخ منفى باشد، آيا زوجه موظّف به اجراى دستور زوج در اين مورد مىباشد؟
جواب:اين امر مجوّز تقاضاى طلاق نيست؛ ولى زوجه مىتواند نظر زوج را در اين مورد رعايت نكند، و زوج حقّ اجبار او را ندارد.
سؤال 1045.زوجه به علّت اين كه شوهرش وى را مجبور مىنمايد كه حجاب اسلامى را رعايت ننمايد و بعضاً در جلوى مهمانان نامحرم، بدون حجاب حاضر شود و يا در خارج از منزل با آرايش و بدون رعايت كامل حجاب اسلامى بيرون رود، از دادگاه تقاضاى طلاق نموده است. آيا عسر و حرج زوجه در اين مورد قابل قبول است؟
جواب:اگر اين كار از طرف شوهر به صورت وسيع تكرار شود و زوجه را در تنگناى شديد روحى قرار دهد، عسر و حرج ثابت است و حاكم شرع مىتواند او را طلاق دهد.
سؤال 1046.من همسر دوم شوهرم مىباشم. پس از اين كه زن اوّل ايشان فوت
كرد من با ايشان ازدواج كردم، ايشان از زن اوّل چهار پسر و دو دختر و از من يك پسر دارد، من از داشتن شش بچّه ايشان باخبر بودم. لذا تمام اقوام با ازدواج ما مخالف بودند و مرا تحقير مىكردند. الان هفت سال است كه من از شوهرم دور هستم و با اجازه او در يك بيمارستان عربستان سعودى مشغول پرستارى هستم.
در طول هفت سال كه من زحمت كشيدم و پول به دست آوردهام شوهرم آن را بدون اجازه من صرف جهيزيه دخترش كرد. اين بار كه به هندوستان رفته بودم بر سر قضيه پول دعوا شد و من مطالبه طلاق كردم، ولى ايشان طلاق نمىدهد در حالى كه سنّ من با ايشان تفاوت زياد دارد و من نمىتوانم با ايشان زندگى كنم.
آيا من حقّ طلاق يك جانبه را دارم؟
جواب:هرگاه شوهر حاضر باشد به وظايف خود طبق عقدنامهاى كه با شما داشته عمل كند حقّ طلاق يك جانبه را نداريد، ولى اموالى را كه از شما بدون اجازه برده بايد بطور كامل برگرداند.
سؤال 1047.پسرى، دخترى را به عقد نكاح دائم خويش درمىآورد، بعد از يك ماه با همديگر اختلاف پيدا مىكنند و در نتيجه اختلاف، مدّت 6 سال در حال عقد مىمانند و پس از آن پسر با دختر ديگرى ازدواج مىكند. در ضمن جلسهاى در حضور ريشسفيدان و با تصويب آنها پسر علاوه بر اخذ مهر حاضر، با گرفتن مبلغ 000/ 300 تومان (كه مجموعاً 000/ 700 تومان مىشود) راضى به طلاق مىشود، امّا در برگه صورت جلسه طلاق اين شرط قيد مىشود كه دختر مزبور پس از طلاق نمىتواند با فلان شخص ازدواج كند و دختر كه صورت جلسه را امضا كرده است در آن زمان به اين شرط توجّه نداشته است. اين شرط از نظر شرعى چگونه است؟
جواب:شرط مزبور باطل است و دختر مىتواند بعد از طلاق و مراسم آن، با هر كس كه مىخواهد ازدواج كند.