5
احكام صداى نامحرم
سؤال 126.شنيدن صداى زن نامحرم چه حكمى دارد؟
جواب:شنيدن صداى زن نامحرم در صورتى كه به قصد لذّت نباشد و سبب افتادن در گناه نشود اشكالى ندارد، ولى زن نبايد لحن صداى خود را طورى كند كه هوس انگيز باشد.
سؤال 127.گوش دادن به آواز زن نامحرم براى مرد در صورتى كه اشعار مذهبى بخواند و موجب مفسده هم نباشد چه حكمى دارد؟
جواب:اشكال دارد.
سؤال 128.شغل بعضى از خانمها ذكر توسّل به اهل بيت عليهم السلام در مجالس زنانه است، گاهى از اوقات هنگامى كه مشغول روضهخوانى هستند مرد و يا بچههايى كه خوب و بد را مىفهمند وارد حياط آن خانه مىشوند و صداى اين خانم را مىشنوند، حكم اين قبيل روضه خوانىها چيست؟
جواب:در اين مورد كه نوشتهايد، صداى خود را آهستهتر كند و يا بدون تكيه به صوت بخواند.
سؤال 129.اگر زن با صوت قرآن بخواند، آيا مرد مىتواند به آن گوش بدهد؟
آيا تفاوتى بين نوار و غير آن هست؟
جواب:در صورتى كه زن به طور ساده قرآن بخواند مانعى ندارد، ولى اگر با
آهنگ يا صداى زيبا بخواند گوش دادن مرد اجنبى جايز نيست و نوار و غير نوار فرقى نمىكند.
سؤال 130.هنگامى كه در مراسم صبحگاهى مدرسه يكى از خواهران قرآن را با صوت تلاوت مىكند دبيران مرد صداى وى را مىشنوند، آيا به طور كلّى تلاوت قرآن در صورت شنيدن نامحرم توسط خواهران گناه است؟
جواب:اگر با آهنگ باشد اشكال دارد و اگر به طور ساده باشد مانعى ندارد.
سؤال 131.گوش دادن به خنده زن نامحرم اگر موجب مفسده نباشد چه حكمى دارد و در صورتى كه مفسده داشته باشد چه حكمى دارد؟
جواب:در مواردى كه مفاسد خاصّى بر آن مترتب نشود مانعى ندارد.
6
احكام مراوده و معاشرت با نامحرم
1. خلوت با نامحرم
سؤال 132.خلوت با نامحرم چه حكمى دارد؟
جواب:احتياط واجب آن است كه مرد و زن نامحرم در محلّ خلوتى كه كسى در آنجا نيست و ديگرى هم نمىتواند وارد شود، نمانند؛ حتّى اگر در آنجا نماز بخوانند نماز آنها اشكال دارد.
سؤال 133.محدوده خلوت با اجنبيه چيست؟ اگر شخصى مطمئن باشد كه در خلوت با اجنبيه به گناه نمىافتد، باز هم اين كار اشكال دارد؟
جواب:اگر در مكانى هستند كه معمولًا هيچ كس رفت و آمد نمىكند، خلوت با اجنبيه محسوب مىشود. و خلوت با اجنبيه، حتّى اگر فكر مىكنند به حرام نمىافتند، اشكال دارد.
سؤال 134.آيا خلوت با زن نامحرم اگر چه مطمئن باشد مرتكب حرام نمىشود جايز است؟ محدوده خلوت اجنبيه چيست؟
جواب:اگر در مكانى هستند كه معمولًا هيچ كس رفت و آمد نمىكند، خلوت با زن نامحرم محسوب مىشود و خلوت با اجنبيه اشكال دارد حتّى اگر فكر مىكنند به حرام نمىافتند.
2. مراجعه به پزشك نامحرم
سؤال 135.مراجعه زن به دكتر مرد اگر دكتر حاذق زن نباشد چه حكمى دارد؟
جواب:در مورد ضرورت مانعى ندارد.
سؤال 136.آيا مراجعه زن به پزشك مرد در صورتى كه بتواند پزشك زن در آن رشته بيابد جايز است؟
جواب:در صورتى كه مستلزم نگاه به غير وجه و كفّين يا مستلزم لمس كردن باشد فقط در صورت ضرورت جايز است و با وجود پزشك زن جايز نيست.
3. گفتگو و مواجهه با نامحرم
سؤال 137.آيا بطور كلّى گفتگو با زن نامحرم جايز است؟
جواب:در صورتى كه بطور عادى باشد مانعى ندارد.
سؤال 138.گفتگو با مردان نامحرم با چه شرائطى جايز است؟
جواب:در حدود سخنان عادى، مشروط به اين كه منشأ فسادى نباشد، جايز است.
سؤال 139.آيا سلام كردن مرد بر زن نامحرم كراهت دارد؟
جواب:كراهت ندارد؛ ولى از بعضى از اخبار استفاده مىشود كه سلام كردن به زن جوان مكروه است.
سؤال 140.گفتگو با همكاران نامحرم چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتى كه جهات شرعيه مراعات شود، و به جز آن دو نفر شخص ثالثى نيز وجود داشته باشد، يا امكان ورود ديگرى بدون اجازه آنها باشد، و سخنان عادى و معمولى باشد، اشكال ندارد.
سؤال 141.چت كردن با نامحرم چه حكمى دارد؟
جواب:اين كار با جنس مخالف اشكال دارد، و غالباً پيامدهاى منفى به همراه
دارد، مگر اين كه مقدّمه ازدواج باشد. كه در اين صورت به مقدارى كه جهت ازدواج لازم است، اشكالى ندارد.
سؤال 142.دوختن لباس زنانه توسط خياط مرد، چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتى كه مستلزم تماس بدنى و محرّمات ديگرى نشود اشكالى ندارد.
سؤال 143.جوان مجرّدى در برخورد با نامحرم دچار مشكل است. اين برخوردها و نگاههاى غير مستقيم و گاه مستقيم (كه بنا به ضرورت و از روى ناچارى انجام مىشود)، و حتّى در برخى موارد شنيدن صداى نامحرم و صداى پاى او، برايش نوعى لذّت به همراه دارد. لازم به ذكر است محدود كردن خود و خانهنشينى براى فرار از مشكل مطرح شده، تنها براى مدّتى او را از اين صحنهها دور مىكند، امّا در برخوردهاى بعدى، كه به ناچار هر انسانى ناگزير از آن است، اوّلًا: اين حالتها در او تشديد مىشود، به طورى كه گاه حتّى در برخورد با محارم نيز مشكل مطرح شده، بروز مىكند، ثانياً: در دراز مدّت به علّت قطع ارتباط با ديگران، و بيرون نرفتن از منزل، و حتّى ترك درس و تحصيل در دانشگاه، و چشم پوشيدن از تلويزيون و تصاوير و عكسها، و در يك كلام به انزوا نشستن، باعث بروز ناراحتىهاى مختلف جسمى و روحى از جمله افسردگى و ناراحتىهاى عصبى او خواهد شد. وظيفه شرعى چنين شخصى چيست؟
جواب:به هيچ وجه لازم نيست با مردم قطع رابطه كند، و خانه نشين شود.
همين اندازه كه عمداً نگاه نكند مشكلى ندارد، حتّى اگر قهراً و بدون اختيار براى او لذّتى حاصل شود.
4. دوستى با نامحرم
سؤال 144.متأسّفانه روابط بين پسر و دختر در جامعه ما بسيار بد جا افتاده،
و پدر و مادرها از آن به عنوان يك كار زشت ياد مىكنند. من به عنوان يك پسر جوان موارد زيادى از اين روابط را ديدهام. اگر پسر و دختر در روابط خود، حدود را رعايت كنند، و بدون اطّلاع پدر و مادرشان رابطهاى برقرار نمايند، و بين خود دوستى پايدارى را برنامهريزى كرده باشند، كه به احتمال قريب به يقين به ازدواج آنها منتهى شود، آيا شرعاً مشكلى دارد؟
جواب:تجربههاى مكرّر در مكرّر نشان داده كه رابطههاى دختران و پسران دامهاى شيطان است، و منجر به خلاف شرع مىشود. بنابراين تنها در صورتى كه قصد ازدواج داشته باشند، آن هم به مقدارى كه براى شناخت يكديگر لازم است، مىتوانند تماس بگيرند.
سؤال 145.لطفاً به سؤالات زير پاسخ فرماييد:
الف) آيا ارتباط نوشتارى و نامهنگارى دختر و پسر بالغ نامحرم از طريق كامپيوتر و شبكه اينترنت جايز است؟
ب) پس از آشنايى طرفين از طريق بالا، آيا ملاقات عمومى تعدادى دختر و پسر بالغ و نامحرم، در مكان عمومى جايز است؟
ج) آيا مصاحبه و نگاه به چشمها و صورت همديگر جايز است؟
د) اگر موارد بالا جايز باشد، در چه مرحلهاى اجازه پدر براى ادامه ارتباط دختر يا پسر بالغ و نامحرم، حضورى يا نوشتارى، واجب است؟
جواب:با توجّه به اين كه اينگونه ارتباطها غالباً منشأ مفاسدى مىشود، جايز نيست.
سؤال 146.مكالمه تلفنى پسر و دختر و مراوده طرفين جهت دوستى چه حكمى دارد؟
جواب:جايز نيست.
7
احكام اختلاط زن و مرد
1. اختلاط در مجالس خانوادگى
سؤال 147.مقدار و نوع پوشش زن در ميهمانىهاى خانوادگى چه ميزان است؟
جواب:زن بايد در مقابل نامحرم بدن خود را جز صورت و دستها تا مچ بپوشاند؛ و تفاوتى ميان ميهمانى خانوادگى و غير آن نيست.
سؤال 148.آيا عرف در نوع پوشش زنان در ميهمانىهاى خانوادگى مؤثر است؟
جواب:اگر منظور اين است كه تمام بدن به غير از گردى صورت و دستها تا مچ پوشيده باشد تفاوت عرفها تاثيرى ندارد، و در مقابل نامحرم در مجالس خانوادگى يا غير آن بايد پوشش اسلامى رعايت شود.
سؤال 149.بوسيدن سر و دست زنان و مردان سالخورده فاميل كه نامحرم هستند به جهت احترام چه حكمى دارد؟
جواب:اشكال دارد.
سؤال 150.شوخى و صحبت با اقوام نامحرم در مجالس چه حكمى دارد؟
جواب:صحبتهاى عادى مانعى ندارد ولى شوخى اشكال دارد.
سؤال 151.در برخى مناطق اقوام نامحرم نزديك را جزء محارم مىدانند
و حجاب را در مقابل آنها رعايت نكرده و گاه با آنها دست مىدهند و امثال آن، حكم اين امور چيست؟
جواب:بايد تمام اين امور كه خلاف شرع است ترك شود و آنان را با زبان خوب امر به معروف و نهى از منكر نمود.
سؤال 152.نشستن افراد نامحرم فاميل بر سر يك سفره چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتى كه جهات شرعى را رعايت كنند مانعى ندارد.
2. اختلاط در محيطهاى آموزشى
سؤال 153.نظر حضر تعالى در مورد مدارس مختلط پسر و دختر، كه در برخى مناطق بخاطر كمبود محلّ درس ناچار از آن هستند، چيست؟
جواب:در موارد ضرورت، با رعايت حجاب اسلامى و موازين شرعى مانعى ندارد؛ ولى كوشش براى جدا سازى اين مدارس بايد ادامه يابد.
سؤال 154.خانمى مىخواهد به تحصيل خود ادامه دهد، تا در آينده شغل مناسب و مشروعى انتخاب كند، ولى ادامه تحصيل مستلزم اين است كه با نامحرمان روبه رو شود؛ مثل اين كه نزد نامحرم درس بخواند، يا با دانشجويان پسر در يك كلاس بنشيند، آيا ادامه تحصيل در چنين شرايطى جايز است؟
جواب:هرگاه توأم با امر حرامى- مانندِ خلوت با اجنبيه يا مفاسد ديگر- نگردد، مانعى ندارد.
سؤال 155.گاه دانشجوى پسرى در بين عدّهاى دانشجوى دختر، و يا بالعكس درس مىخواند، با توجّه با اين كه اگر با اين شرايط تحصيل را ادامه ندهد متضرّر مىشود، آيا درس خواندن در فرض مسأله جايز است؟
جواب:اگر موجب كار حرامى نمىشود اشكالى ندارد؛ ولى سزاوار است مسؤولين كشورهاى اسلامى برنامهاى براى جدا ساختن مراكز تحصيلى پسران