4
شيربها
سؤال 202.شيربها چيست؟ چه حكمى دارد؟ متعلق به كيست؟
جواب:شيربها معمولًا مبلغى است كه در ضمن عقد شرط مىشود، كه به پدر يا مادر عروس بدهند؛ و به اين صورت اشكالى ندارد.
سؤال 203.آيا مادر دختر مىتواند شيربها بگيرد؟
جواب:مادر در صورتى مىتواند شيربها بگيرد كه به صورت شرط ضمنالعقد به هنگام خواندن عقد نكاح قيد شود.
سؤال 204.در بين مردم و شيعيان افغانستان مرسوم است كه در ازدواج علاوه بر مهريه، پدر دختر مبلغى پول از داماد مىگيرد آيا اين پول حلال است و اگر سال بر آن بگذرد خمس دارد؟
جواب:اگر پول مزبور را به صورت شرط ضمن عقد جهت پدر قرار دهند حلال است و با گذشتن سال، خمس آن واجب مىشود.
سؤال 205.آيا در ازدواج، اخذ پول گزاف اضافه بر مهريه از داماد جايز است؟
به گونهاى كه اگر تهيه نشود عروسى معطّل مىماند، در حالى كه افراد پولدارى كه كفو دختر نيستند بدون در نظر گرفتن رضايت دختر، با پدر و مادر او سازش كرده، پول مىدهند و دختر را مىگيرند؛ امّا جوان بىپول، هر چند كفو و مناسب دختر باشد، محروم مىماند. آيا در چنين مواردى اخذ پول جايز است؟
جواب:در ازدواج تنها پرداختن مهريه و آنچه در عقد شرط شده لازم است و در همه حال رضايت دختر شرط است، و مهريه و شرايط، منوط به رضايت زوج و زوجه است و زايد بر آن مشروع نيست. و سزاوار است مسلمانان در تمام اين موارد از سختگيرى و هزينههاى گزاف پرهيز نمايند.
5
مهريّه
سؤال 206.شايستگى زنان مسلمان را به چه مهريّهاى مىدانيد؟ و براى دختران و پسران جوان و پدر و مادرهاى آنان در اين زمينه چه توصيهاى داريد؟
جواب:اخلاق اسلامى ايجاب مىكند كه مهريّهها سبك باشد، و اصولًا ازدواج با هزينه كم انجام گيرد، كه مايه سعادت زوجين خواهد شد، و سنگين كردن بار ازدواج شرعاً مذموم و عواقب ناگوار و مسؤوليت شديد دارد.
سؤال 207.مرسوم است كه عقد را به انضمام يك جلد كلام اللّه مجيد جارى مىكنند، آيا اين كار به معنى تعليم قرآن به زوجه است، تا بر مرد واجب باشد قرآن را به همسرش تعليم بدهد، يا معناى ديگرى دارد؟
جواب:قرار دادن قرآن جزء مهريه كار خوبى است، و مفهومش تهيه يك جلد كلام اللّه مجيد براى زوجه است، نه آموزش قرآن؛ ولى لازم است قيمت آن در موقع عقد تعيين شود، تا مبهم نباشد.
سؤال 208.حدّ و ميزان مهريّه چقدر است؟ حدّاقلّ و حدّاكثر آن را بيان كنيد.
جواب:مهر حدّ ثابتى ندارد، ولى شايسته است از مهريّه هاى سنگين پرهيز شود، طبق برخى از روايات[1]زنانى كه مهريّه سنگين دارند شوم هستند.
سؤال 209.اگر مردى مهريّه همسرش را به قدرى سنگين كرده باشد كه معادل
[1]. احاديثى به اين مضمون در كتاب وسائل الشيعه، ج 15، ابواب مهور، باب 5 آمده از جمله حديث 8
حقوق ماهيانه تمام عمرش هم كفاف آن را نكند، چنين مهريّه و عقدى چه حكمى دارد؟
جواب:كار خوبى نكرده، ولى عقد و مهر باطل نيست؛ مگر اين كه در حدّى باشد كه آن مهريه را سفيهانه بدانند.
سؤال 210.با توجّه به اين كه مورّخين مهريه بزرگ بانوى اسلام، حضرت فاطمه زهرا عليها السلام را مختلف نقل كردهاند:
الف) برخى آن را يك زره جنگى به مبلغ 480 درهم، به اضافه يك دست لباس كتان و يك قطعه پوست گوسفند گفتهاند.
ب) بعضى آن را چهارصد درهم شمردهاند.
ج) و برخى ديگر چهارصد مثقال نقره بيان كردهاند.
و از طرف ديگر در روايتى مهريه آن حضرت «شفاعت گنهكاران از امّت پدرش»[1]آمده است، آيا صرف تعيين مهريه حضرت زهرا عليها السلام (مهرالسّنه) براى عروسان، بدون تعيين ارزش فعلى آن، صحيح است؟
جواب:معروف است كه مهرالسّنه معادل پانصد درهم مىباشد[2]هر گاه در محيط زوجين اين شهرت وجود داشته باشد كافى است، و الّا بايد تعيين كنند.
سؤال 211.اگر مرد از اوّل قصدش اين باشد كه مهر زن را نپردازد عقد صحيح است؟
جواب:آرى عقد صحيح است و پرداختن مهر بر او واجب است.
سؤال 212.آيا زوج مىتواند مهريه همسر خود را آموزش تلاوت قرآن قرار دهد؟ در صورت مثبت بودن، اگر مرد تلاش خود را انجام دهد، ولى زن به جهت كند ذهن بودن نتواند ياد بگيرد، وظيفه زوج چيست؟
[1]. احقاق الحق، ج 10، ص 367
[2]. مهرالسنه در تيرماه 1388 حدوداً معادل پانصد و بيست و نه هزار تومان بوده است
جواب:آموزش قرآن مىتواند مهريه بوده باشد و مرد بايد وظيفه خود را انجام دهد، اگر زوجه استعداد نداشت و مرد كوشش لازم را كرد، دَين خود را ادا كرده است.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
6
آزمايش
سؤال 213.اگر از باب احتياط، عروس براى بررسى بكارت به دكتر همجنس و در صورت نبودن همجنس به دكتر مرد مراجعه كند با توجّه به لزوم لمس، آيا اين كار جايز است؟
جواب:هرگاه ترك اين كار مظّنه مفاسد و اختلافات مهمّى بوده باشد جايز است. و در اين صورت بايد حتّى الامكان از طبيب زن اگر ممكن است از غير طريق رؤيت مثلًا بااستفاده از لمس غيرمستقيم به وسيله دستكش و مانند آن انجام گيرد.
سؤال 214.آيا شرعاً لازم است قبل از خواندن صيغه عقد دائم دختر و پسر آزمايش خون بدهند؟
جواب:واجب نيست ولى احتياط ترك نشود.
سؤال 215.جوانى جهت ازدواج براى آزمايش به پزشك مراجعه مىكند.
پزشك وى را دچار بيمارى مسرى مىيابد، و يا متوجّه مىشود كه معتاد است.
در اينجا، اگر واقعيت را براى ديگران، كه منتظر نتيجه آزمايش هستند بگويد، پرده از روى راز پنهان بيمار برداشته مىشود، كه قطعاً براى بيمار تبعات سويى به دنبال خواهد داشت. و اگر نگويد همسر آينده وى دچار بيمارى مسرى شده، و گرفتارىهايى پيدا مىكند، و ممكن است براى طبيب هم مشكل ساز شود.
تكليف طبيب چيست؟
جواب:با توجّه به اينكه اينگونه آزمايشها نوعى مشورت با طبيب است، كتمان كردن واقعيت، خيانت در مشورت محسوب مىشود، و بايد واقعيت را بگويد.