حقوق ماهيانه تمام عمرش هم كفاف آن را نكند، چنين مهريّه و عقدى چه حكمى دارد؟
جواب:كار خوبى نكرده، ولى عقد و مهر باطل نيست؛ مگر اين كه در حدّى باشد كه آن مهريه را سفيهانه بدانند.
سؤال 210.با توجّه به اين كه مورّخين مهريه بزرگ بانوى اسلام، حضرت فاطمه زهرا عليها السلام را مختلف نقل كردهاند:
الف) برخى آن را يك زره جنگى به مبلغ 480 درهم، به اضافه يك دست لباس كتان و يك قطعه پوست گوسفند گفتهاند.
ب) بعضى آن را چهارصد درهم شمردهاند.
ج) و برخى ديگر چهارصد مثقال نقره بيان كردهاند.
و از طرف ديگر در روايتى مهريه آن حضرت «شفاعت گنهكاران از امّت پدرش»[1]آمده است، آيا صرف تعيين مهريه حضرت زهرا عليها السلام (مهرالسّنه) براى عروسان، بدون تعيين ارزش فعلى آن، صحيح است؟
جواب:معروف است كه مهرالسّنه معادل پانصد درهم مىباشد[2]هر گاه در محيط زوجين اين شهرت وجود داشته باشد كافى است، و الّا بايد تعيين كنند.
سؤال 211.اگر مرد از اوّل قصدش اين باشد كه مهر زن را نپردازد عقد صحيح است؟
جواب:آرى عقد صحيح است و پرداختن مهر بر او واجب است.
سؤال 212.آيا زوج مىتواند مهريه همسر خود را آموزش تلاوت قرآن قرار دهد؟ در صورت مثبت بودن، اگر مرد تلاش خود را انجام دهد، ولى زن به جهت كند ذهن بودن نتواند ياد بگيرد، وظيفه زوج چيست؟
[1]. احقاق الحق، ج 10، ص 367
[2]. مهرالسنه در تيرماه 1388 حدوداً معادل پانصد و بيست و نه هزار تومان بوده است
جواب:آموزش قرآن مىتواند مهريه بوده باشد و مرد بايد وظيفه خود را انجام دهد، اگر زوجه استعداد نداشت و مرد كوشش لازم را كرد، دَين خود را ادا كرده است.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
6
آزمايش
سؤال 213.اگر از باب احتياط، عروس براى بررسى بكارت به دكتر همجنس و در صورت نبودن همجنس به دكتر مرد مراجعه كند با توجّه به لزوم لمس، آيا اين كار جايز است؟
جواب:هرگاه ترك اين كار مظّنه مفاسد و اختلافات مهمّى بوده باشد جايز است. و در اين صورت بايد حتّى الامكان از طبيب زن اگر ممكن است از غير طريق رؤيت مثلًا بااستفاده از لمس غيرمستقيم به وسيله دستكش و مانند آن انجام گيرد.
سؤال 214.آيا شرعاً لازم است قبل از خواندن صيغه عقد دائم دختر و پسر آزمايش خون بدهند؟
جواب:واجب نيست ولى احتياط ترك نشود.
سؤال 215.جوانى جهت ازدواج براى آزمايش به پزشك مراجعه مىكند.
پزشك وى را دچار بيمارى مسرى مىيابد، و يا متوجّه مىشود كه معتاد است.
در اينجا، اگر واقعيت را براى ديگران، كه منتظر نتيجه آزمايش هستند بگويد، پرده از روى راز پنهان بيمار برداشته مىشود، كه قطعاً براى بيمار تبعات سويى به دنبال خواهد داشت. و اگر نگويد همسر آينده وى دچار بيمارى مسرى شده، و گرفتارىهايى پيدا مىكند، و ممكن است براى طبيب هم مشكل ساز شود.
تكليف طبيب چيست؟
جواب:با توجّه به اينكه اينگونه آزمايشها نوعى مشورت با طبيب است، كتمان كردن واقعيت، خيانت در مشورت محسوب مىشود، و بايد واقعيت را بگويد.
7
دوران عقد
سؤال 216.اگر كسى دخترى را عقد نمايد، آيا پدر و مادر دختر مجاز هستند زن و شوهر قانونى را از هم دور نگه دارند و نگذارند آن دو با هم به تفريح رفته و در كنار هم باشند؟
جواب:در صورتى كه بر اساس عرف و عادت محل عقد انجام شده و مردم در آن محل براى فرستادن دختر همراه شوهر مادام كه عروسى نكردهاند رسوم و عاداتى دارند، بايد طبق آن عمل شود.
سؤال 217.در محلّى رسم است كه از طرف داماد در ايام عيد گوسفندى به عنوان عيدى به منزل عروس مىبرند، اين گوسفند ملك كيست؟ عروس يا پدرش يا برادرانش؟
جواب:اگر قبل از آمدن عروس به خانه شوهر هدايايى ببرند، مال عروس است.
سؤال 218.من در دوران عقد هستم در بعضى مواقع به دليل خجالت كشيدن تا 24 ساعت نمى توانم غسل كنم؛ آيا با تيمم بدل از غسل مىتوانم نماز بخوانم؟
جواب:در صورتى كه اين كار واقعاً براى شما عسر و حرج شديد دارد تيمم صحيح بوده والّا بايد نمازها را قضا كنيد.
سؤال 219.مردى عقد كرده و ما مىدانيم همسر او معتاد است؛ بايد به او اطلاع دهيم؟
جواب:لازم است به او اطلاع دهيد.
سؤال 220.آيا در دوران عقد اطاعت از شوهر بر زن لازم و پرداخت نفقه بر شوهر لازم است؟
جواب:مطابق آنچه در عرف معمول امروز است، تا زمانى كه زن به خانه شوهر نيامده نه نفقه دارد و نه براى خروج از منزل از شوهر اجازه مىگيرد، و اين در واقع نوعى شرط ضمن عقد است.
سؤال 221.بعضى از دختران در دوران عقد حامله مىشوند و براى حفظ آبرو كه اين كار را قبل از عروسى ناپسند مىشمرند اقدام به سقط جنين مىكنند. اين كار چه حكمى دارد؟ راه جبران آن چيست؟
جواب:سقط جنين حتى در اين صورت جايز نيست، و اگر سقط كنند ديه دارد.
سؤال 222.عقدنامه بايد نزد چه كسى باشد؟ خانواده عروس يا نزد خود داماد؟
جواب:چنانچه قرار و شرط خاصّى قبل از عقد درباره عقدنامه نگذاشته باشند بايد آن را به خانواده زن داد و زوج مىتواند در صورت نياز گواهى از دفتر بگيرد.
8
خريد حلقه نامزدى و امثال آن
سؤال 223.شوهرم قصد دارد براى ازدواج حلقه طلا بخرد، ايشان مىگويد «من فقط شب عروسى حلقه را دست مىكنم» اين كار چه حكمى دارد؟
جواب:زينت طلا بر مرد حرام است. و خريد و فروش طلاى مخصوص مردان اشكال دارد. ولى مىتوانيد از پلاتين كه فلز گرانبهايى است استفاده كنيد.
سؤال 224.بسيارى از خانوادهها براساس يك سنّت غلط به داماد خود انگشترى يا ساعت يا گردنبند يا حلقه طلا هديه مىدهند و آنها نيز از آن استفاده مىكنند و در نتيجه زشتى اين كار از بين مىرود. مستدعى است نظر مبارك را در مورد استفاده مردها از انگشتر و ديگر زيور آلات و همچنين هديه دادن آن به دامادها و جوانان و همچنين ساختن و خريد و فروش آن كه مقدّمه و زمينه ساز اين منكر است صريحاً مرقوم فرماييد تا جوانان و ديگر طبقات جامعه وظيفه شرعى خود را بدانند.
جواب:زينت طلا براى مردان مطلقاً حرام است و مسلمانان و پيروان مكتب اهلبيت عليهم السلام بايد به پيروى از دستورات آن بزرگواران از اين امر اجتناب ورزند و فرقى در ميان هديه وغيرهديه و داماد و غيرداماد نيست. ساختنو خريد و فروش آنها نيز اگر استفاده اش مخصوص مردان باشد اشكال دارد و اگر زينت طلا به صورت صليب باشد پوشيدن و ساختن و خريد و فروش آن گناه مضاعف دارد.