نبندند. پيامبر صلى الله عليه و آله به على عليه السلام مىفرمايد: «با همسرت نزديكى مكن مگر آن كه تو دستمالى داشته باشى واو دستمالى، وخود را با يك دستمال تميز نكنيد تا مبادا شهوت بر شهوت قرار گيرد، كه اين كار دشمنى ميان شما دو را در پى دارد.»[1]
15- از حديثى چنين پيداست كه به هنگام حصر- يعنى نيازى كه آدمى را به شتاب اندازد- جماع كراهت دارد. امام صادق عليه السلام فرمود:
«انسانى كه خضاب كرده جماع نمىكند» راوى عرض كرد: فدايت گردم چرا انسانِ خضاب كرده جماع نمىكند؟ فرمود: «زيرا در حصر است.»[2]
16- نيز بلافاصله پس از خوردن غذا با شكم پر نبايد همبستر شد.
از امام صادق عليه السلام روايت است كه فرمود: «سه چيز بدن را ويران مىكند وچه بسا آدمى را بكشد: با شكم پر به حمام رفتن، با شكم پر با همسر آميزش كردن وازدواج با پير زنان.»[3]
17- شايستهاست در اين اوقات كه در حديث امام باقر ذكر شده از مباشرت خوددارى كرد. ظاهراً آنچه همه اينها را گرد مىآورد حالت اضطراب وخوف است كه بر كودك حتى زن وشوهر اثر مىنهد. از امام عليه السلام پرسيدند: آيا وقتى هست كه جماع حلال در آن مكروه باشد؟ حضرت عليه السلام فرمود: «آرى، بين طلوع فجر وطلوع آفتاب، واز غروب آفتاب تا غروب شفق (يعنى سرخى آسمان)، ودر شب وروز
[1]- وسائل الشيعه، ج 14، ص 188، باب 150، حديث 1.
[2]- همان، ص 87، باب 61، حديث 1.
[3]- همان، ص 191، باب 152، حديث 1.
خسوف وكسوف، ودر شب وروزى كه باد سياه يا سرخ يا زرد بوزد، وشب وروزى كه در آن زمين لرزه پيش آيد.»
امام عليه السلام سپس فرمود: «به خدا سوگند هيچ كس در اين اوقات كه پيامبر جماع در آن را نهى كرده وخبر اين روايت به او رسيده، همبسترى نكرد مگر آن كه خداوند كودكى بدو دهد كه آنچه در كودكش مىبيند وى را خوش آيد.»[1]
وممكن است هر گونه حالت اضطراب زايى همين حكم را داشته باشد، همچون آميزش هنگام ترس از سلطان ستمگر يا در وضعيتهاى جنگى ونظاير آن.
پيامبر صلى الله عليه و آله نهى فرموده از اين كه در شب اول ماههاى قمرى همبسترى كنند، وبه على عليه السلام مىفرمايد: «اى على! در شب اول ماه ونيمه ماه وآخر ماه همبسترى مكن، كه هر كس چنين كند بيم آن مىرود كودكش كودن از كار در آيد.»[2]
18- از نظر اسلام كراهت دارد مردى پس از بازگشت از سفر شبانگاه بر خانوادهاش وارد شود، وبهتر است تا صبح شكيبايى كند.
در حديثى از امام صادق عليه السلام روايت است كه فرمود: «كراهت دارد مردى كه شبانگاه از سفر رسيده بر خانوادهاش وارد شود، بلكه بايد تا صبح صبر كند.»[3]
19- نيز كراهت دارد مردى در شب مسافرت كه غالباً با اضطراب
[1]- وسائل الشيعه، ج 14، ص 89، باب 62، حديث 1.
[2]- همان، ص 90، باب 64، حديث 1.
[3]- همان، ص 93، باب 65، حديث 1.
همراه است واحتمال ضعف مىرود، با همسرش همبستر شود. از پيامبر صلى الله عليه و آله رسيده است كه حضرت صلى الله عليه و آله كراهت داشت مرد در شبى مباشرت كند كه آهنگ سفر دارد.[1]
چنين است هنگام سفرهاى كوتاه. در حديثى از پيامبر رسيده است كه فرمود:
«اى على! هنگامى كه براى سفرهاى كوتاه به مدت سه شبانه روز از خانه خارج مىشوى با همسرت در نياميز كه اگر فرزندى از شما پديد آيد يار ستمگر خواهد شد.»[2]
20- اسلام دستور مىدهد همبستر شدن در پنهان صورت پذيرد نه در حضور هوو ويا فرزندى كه صداى آنها را مىشنود وپيكرشان را مىبيند. از امام صادق عليه السلام روايت شده است كه فرمود: پيامبر صلى الله عليه و آله فرموده است: «سوگند به خدايى كه جان من در يد قدرت اوست، اگر مردى با زنش در آميزد در حالى كه كودكى بيدار آن دو را مىبيند وصدايشان را مىشنود وصداى نفسهاى زن وشوهر به گوش او مىرسد اين كودك روى رستگارى را نخواهد ديد، اگر پسر باشد زنا كار خواهد شد، واگر دختر باشد زانيه خواهد شد.»
حديث مىافزايد: «هرگاه على بن الحسين عليه السلام آهنگ همسر شدن داشت، در را مىبست وپردهها را مىانداخت وخدمتگزاران را بيرون مىكرد.»[3]
[1]- همان، ص 189، باب 150، حديث 2.
[2]- همان، ج 14، ص 189، باب 150، حديث 1.
[3]- همان، ص 94، باب 67، حديث 2.
21- اسلام كراهت دارد كسى زير آسمان[1]يا روى بام ساختمان[2]يا در برابر خورشيد[3]يا زير درختان ميوه دار[4]جماع كند.
22- احاديث حاكى از كراهت همبستر شدن رو و يا پشت به قبله، يا در حال برهنگى كامل، يا در كشتى يا بر سر راه. امام صادق عليه السلام به نقل از پدرانش فرموده است: «پيامبر نهى مىكرد از اين كه مردى رو به قبله، يا بر سر راهى آباد با زنش در آميزد وهركه چنين كند لعنت خدا وفرشتگان وهمه مردم بر او باد.»[5]
23- اسلام كراهت دارد كه مردى ايستاده مباشرت كند وآن را كار دراز گوشها مىداند. در حديثى نبوى آمده است: «اى على! ايستاده با زنت جماع نكن كه اين كار دراز گوشهاست.»[6]
24- نيز مباشرت پس از احتلام كراهت دارد. پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمايد: «كراهت دارد مردى پس از احتلام با زنش در آميزد، مگر آن كه از احتلام غسل كند، پس اگر بعد از احتلام وبدون غسل با زنش در آميخت وفرزندى ديوانه از او پديد آمد هيچ كس جز خود را نكوهش نكند.»[7]
25- اسلام دستور مىدهد هنگام مباشرت به خداى توجه كرد واز
[1]- همان، ص 188، باب 149، حديث 2.
[2]- همان، ص 189، باب 150، حديث 1.
[3]- همان، ص 187، باب 149، حديث 1.
[4]- همان.
[5]- همان، ج 14، ص 98، باب 69، حديث 3.
[6]- همان، ص 189، باب 150، حديث 1.
[7]- همان، ص 99، باب 70، حديث 1.
شر شيطان بدو پناه برد. امير المؤمنين عليه السلام مىفرمايد: «هرگاه كسى از شما مباشرت كرد بايد بگويد: بسم اللَّه وباللَّه اللهم جَنِّبْنِي الشيطانَ وَجَنِّبِ الشيطان ما رزقتني.» وسپس فرمود: «پس اگر خداوند كودكى به آن دو داد هرگز شيطان زيانى بدو نرساند.»[1]
26- اسلام توصيه مىكند پيش از مباشرت با زن حامله وضو گرفته شود. پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمايد: «اى على! هرگاه زنت باردار شد، با او نزديكى مكن مگر آن كه وضو داشته باشى.»[2]
27- اسلام از اينكه مرد براى مدتى با همسرش آميزش جنسى نداشته باشد، نهى كرده است، چه بسا اين كار موجب فساد وتباهى زن گردد.
امام صادق عليه السلام مىفرمايد «هركه چند زن داشته باشد، وبا آنها نزديكى نكند، ويكى از آنها زنا كند گناهش به گردن او خواهد بود.»[3]
28- اسلام نهى كرده از اين كه از پشت زنان با ايشان نزديكى كرد.
پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمايد: «پشت زنان امت من بر مردان امت من حرام است.»[4]
29- اسلام مردان را به غيرت دستور مىدهد، وزنان را از غيرت نسبت به مردان خود باز مىدارد، وبه شكيبايى بر غيرت (وناموس پرستى) مردان دستورشان مىدهد. امام صادق عليه السلام مىفرمايد:
«خداوند غيور است وهر غيورى را دوست دارد واز غيرت اوست كه
[1]- همان، ص 96، باب 68، حديث 3.
[2]- همان، ج 14، ص 189، باب 150، حديث 1.
[3]- همان، ص 100، باب 71، حديث 2.
[4]- همان، ص 101، باب 72، حديث 5.
بدكاريها را- چه پيدا وچه پنهان- حرام كرده است.»[1]
امام عليه السلام در حديث ديگرى مىفرمايد: «خداوند جهاد را بر مردان وزنان واجب كرد. جهاد مرد آن است كه مال وخونش را بدهد ودر راه خدا كشته شود، وجهاد زن آن است كه بر آزار همسرش وغيرت او صبر كند.»[2]
امير المؤمنين عليه السلام مىفرمايد: «غيرت زن كفر است وغيرت مرد ايمان»[3]
30- شرع براى مرد حقوق بسيارى را بر عهده زن نهاده است، تا او را از كامجويى ولذتطلبى در جاى ديگر مصون بدارد.
در حديثى از امام صادق عليه السلام آمده است كه فرمود: «زنى نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد وعرض كرد: يا رسول اللَّه! حق شوهر بر همسر چيست؟ فرمود: بيش از آن است كه تصور مىكنيد.
آن زن عرض كرد: بخشى از آن را به من بگوييد.
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: زن حق ندارد جز با اجازه شوهرش روزه مستحبى بگيرد، يا از خانه بيرون رود. زن بايد بهترين عطر خود را بزند، وبهترين جامه خويش را بر تن كند وزيباترين آرايش خود را به كار برد وبام وشام، خويش را به شوهرش عرضه كند وحقوق مرد بر زن بيش از اينهاست.»[4]
در حديثى از پيامبر صلى الله عليه و آله آمده است كه: «حلال نيست زنى بخوابد
[1]- همان، ص 107، باب 77، حديث 2.
[2]- همان، ص 111، باب 78، حديث 6.
[3]- همان، ج 14، ص 111، باب 78، حديث 8.
[4]- همان، ص 112، باب 79، حديث 2.
پيش از آن كه خود را بر شوهرش عرضه كند، جامه خود را از تن برگيرد، وزير روانداز مرد رود، وپوست خود را به پوست او بچسباند واگر چنين كند خود را به شوهرش عرضه داشته است.»[1]
31- حقوق ووظايف زن وشوهر طرفينى است، وهر كدام از آنها ديگرى را به خشم آورد عذاب خداوندى از آن او خواهد بود. در حديثى از پيامبر صلى الله عليه و آله بتفصيل، آداب رفتار زن وشوهر بيان شده است: «اگر زنى شوهرش را بيازارد نماز وحسنهاش پذيرفته نيست، مگر آن كه شوهر خود را راضى كند، واگر چنين نكند حتى در صورتى كه عمرش را روزه بگيرد وشب زنده دارى كند وبردهها آزاد نمايد واموالش را در راه خدا انفاق كند باز نخستين كسى خواهد بود كه به آتش در مىآيد. سپس حضرت رسول صلى الله عليه و آله فرمود: مرد نيز همين كيفر را خواهد داشت اگر زنش را بيازارد وبدو ستم كند، وهر كس بر بد اخلاقى زنش شكيبايى كند وآن را به روز جزا واگذارد، خداوند براى هر بار صبر پاداشى بدو دهد كه به هنگام سربلندى در آزمون بدو مىدهد.»[2]
حتى شايسته نيست طولانى شدن نماز زن، توجيه كننده خود دارى زن از اهميت دادن به شوهر وپاسخ به تمايلات او باشد.
پيامبر صلى الله عليه و آله به زنان مؤمن چنين تعليم مىدهد: «نماز خود را طولانى نكنيد تا شوهرانتان را بازداريد.»[3]
[1]- همان، ص 126، باب 91، حديث 5.
[2]- همان، ج 14، ص 116، باب 82، حديث 1، حديث مفصل است وما تنها قسمتى از آن را آوردهايم.
[3]- همان، ص 117، باب 83، حديث 1.
پيامبر صلى الله عليه و آله بسيار مردان را به زنان توصيه مىكرد ومى فرمود:
«بيشتر اهل بهشت زنان مستضعف هستند كه خداوند ضعف آنها را دانسته وبر آنها رحم گرفته است.»[1]
نيز پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمايد: «بهترين شما بهترين شماست براى خانوادهاش، ومن بهترين شما هستم نسبت به خانوادهام.»[2]در جاى ديگرى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد:
«نفرين باد ونفرين بر كسى كه نانخور خود را تباه سازد.»[3]
امير المؤمنين عليه السلام در نامهاى به پسرش امام حسن عليه السلام مىفرمايد:
«كارى را به زن نه سپار كه از مسائل شخصى او فزون باشد، كه اين براى وضع او بهتر، وبراى خيال او خشنود كنندهتر، وبراى زيبايى او ماندنىتر است، وزن گل است نه پيشكار.»[4]
پيامبر صلى الله عليه و آله كارها را ميان صديقه كبرى فاطمة زهرا سلام اللَّه عليها وهمسرش امام على عليه السلام تقسيم مىكرد وكارهاى داخل خانه را به فاطمه مىسپرد وكارهاى بيرون خانه را به على.[5]
[1]- همان، ص 119، باب 86، حديث 4.
[2]- همان، ج 14، ص 122، باب 88، حديث 8.
[3]- همان، حديث 6.
[4]- همان، ص 120، باب 87، حديث 1، حديث مفصلتر از اين است.
[5]- همان، ص 123، باب 89، حديث 1.آية الله العظمى السيد محمد تقي المدرسي(دام ظله)، احكام خانواده و آداب ازدواج - قم، چاپ: پنجم، 1388.