کتاب احکام پزشکی

فصل چهاردهم : ازدواج و تغيير جنسيت

بكارت

(244)معاينه عروس براي بررسي بكارت يا موارد ديگر كه مربوط به زناشويي است (مثل عيوبي كه موجب فسخ عقد مي‌شود) در صورتي كه ضرورت داشته باشد توسط پزشك زن و در صورت نبودن، توسط پزشك مرد جايز است .(245) سؤال :آيا ترميم پرده بكارت كه در اثر وطي به شبهه يا به حرام يا به حلال و يا در اثر پريدن زايل شده، براي كسي كه پرده اش زايل شده و نيز براي پزشك ترميم كننده جايز است يا نه ؟ و در صورتي كه آبرو و حيثيت خانوادگي و اجتماعي زن منوط به ترميم باشد چطور؟جواب :ترميم بكارت اگر مستلزم حرامي از قبيل لمس و نظر اجنبي نباشد مانعي ندارد; و در صورت ضرورت و توقف حفظ آبرو و حيثيت بر آن، مطلقا مانعي ندارد; به شرط اينكه رعايت احتياط از هر جهت را بنمايند; ولي به هر حال نبايد در امر ازدواج تدليس كنند.

بيماريهاي ازدواج

(246) سؤال :آيا بيماري برص يا خوره مجوز فسخ عقد مي‌باشند؟جواب :بيماري برص يا خوره در زن مجوز فسخ عقد است ; ولي بيماريهاي ديگر كه شبيه برص باشد مثل بيماريهاي پوستي و عفوني حكم برص را ندارند و مجوز فسخ عقد نيستند.(247) سؤال :بيماري سيفليس نوعي بيماري مسري است كه در اثر مقاربت به طرف مقابل منتقل مي‌شود و از ماه پنجم بارداري به جنين منتقل مي‌شود و در نتيجه سيفليس مادرزادي ايجاد مي‌كند. آيا عقد ازدواج براي مبتلايان به سيفليس صحيح است ؟

جواب :اگر عقد با رعايت شرايط كامل اجرا شود صحيح است، و اين بيماري موجب بطلان آن يا مجوز فسخ آن نمي شود، ولي فرد مبتلا بايد خود را معالجه نمايد و عملي را كه موجب سرايت است انجام ندهد.(248) سؤال :اگر پس از ازدواج يكي از طرفين و بخصوص مرد دچار سيفليس شود آيا مي‌توانند عقد را فسخ نمايند؟جواب :عقد را نمي توانند فسخ كنند، ولي مي‌توانند به قاضي شرع مراجعه كنند تا قاضي، مبتلا به سيفليس را وادار به معالجه كند.(249) سؤال :اگر مادري سيفليس داشته باشد و در اثر نزديكي با شوهر آبستن شود و به علت ترس يا غيره به پزشك مراجعه نكند و معالجه ننمايد و جنين او مبتلا شود، مسئوليت ابتلاي جنين با كيست و شوهر چه مي‌تواند بكند؟جواب :اگر مادر طفل با توجه به مسري بودن مرض اقدام به معالجه نكرده باشد گناهكار است و پدر طفل بايد اقدام به معالجه طفل نمايد و حق دارد هزينه معالجه را از مادر طفل طلب كند.(250) سؤال :آيا مردي كه دچار سيفليس شده است نزديكي و مقاربت براي او جايز است ؟جواب :اگر به نحوي انجام شود كه به زوجه يا جنين ضرري وارد شود يا بيماري منتقل شود جايز نيست .(251) سؤال :نزديكي و مقاربت براي كسي كه مبتلا به ايدز است چه حكمي دارد؟ وظيفه شرعي و قانوني پزشك چيست ؟جواب :مبتلايان به اين بيماري و وظيفه پزشك در قبال آنها شرعا حكم بيماري سيفليس را دارد - كه حكم آن در پاسخ به سؤال قبل بيان شد - و از حيث قانون بايد به مسئولين مربوطه مراجعه شود.(252) سؤال :اين افراد كه ماهيتا مرد هستند (xy) مانند سندروم سوئير ولي اندام تناسلي زنانه و رحم دارند، آيا مي‌توانند به عنوان زن به همسري مرد ديگري درآيند؟جواب :با فرض اينكه در ظاهر زن هستند ازدواج آنها با مرد مادامي كه تغيير جنسيت نداده اند مانع ندارد.

(253) سؤال :هم جنس گرايان دو نوع هستند يكي آگوديستانيك و ديگري اگوسينتانيك ; هم جنس گرايي و يا ازدواج دو هم جنس گرا (از هر نوعي كه باشند) با هم چه حكمي دارد؟جواب :به هيچ وجه جايز نيست و تجويز پزشك و يا توصيه روانپزشك، مجوز اين عمل خلاف شرع نمي باشد.

تغيير جنسيت

(254)تغيير جنسيت گاهي ضرورت پيدا مي‌كند، مثلا گاهي افراد دوجنسي دچار بيماريها و اختلالات رواني و خانوادگي شديدي مي‌شوند به طوري كه پزشك متخصص تنها راه معالجه را در تغيير جنسيت مي‌داند; و علاوه بر اين براي دو جنسي هاي حقيقي ضرورت ديگري نيز وجود دارد و آن اينكه دوجنسي هاي حقيقي نسبت به احكام و انجام وظايف شرعيه مشكلات بسياري دارند مثل احكام محرميت، ازدواج، ارث، نماز، ديات و... و تنها راه خروج از اين تنگناها تغييردادن جنسيت آنهاست تا اينكه يا به مردان ملحق شوند يا به زنان .(255)تغيير جنسيت به خودي خود منع شرعي ندارد، بنابراين كساني كه زن هستند و تمايلات شديد مردانه دارند يا بر عكس، مي‌توانند تغيير جنسيت دهند; ولي اگر عمل جراحي براي تغيير جنسيت يا هر گونه اعمال ديگر مستلزم حرام (از قبيل لمس و نگاه به عورت و...) باشد تغيير جايز نيست، مگر در موارد ضرورت .(256) سؤال :دوجنسي ها به طور كلي به دو دسته تقسيم مي‌شوند: دوجنسي هاي كاذب (خنثاي غير مشكل) دوجنسي هاي حقيقي (خنثاي مشكل) دوجنسي هاي كاذب خود دو دسته هستند:1- دوجنسي هاي كاذب مؤنث :كساني هستند كه وضعيت كروموزومي آنها مؤنث است (طبيعت زنانه دارند) ولي ظاهري كاملا مردانه دارند.2- دوجنسي هاي كاذب مذكر:كساني هستند كه وضعيت كروموزومي آنها مذكر است (طبيعت مردانه دارند) ولي ظاهري كاملا زنانه دارند.

الف :ازدواج دوجنسي هاي كاذب (چه مذكر و چه مؤنث) و مسايل محرميت و غيره نسبت به آنها چگونه است ؟جواب :ازدواج آنها و تمام احكام ديگري كه مربوط به آنها مي‌شود بر طبق ظاهر آنهاست ; بنابراين اگر ظاهري مردانه دارند مي‌توانند با زن ازدواج كنند و بقيه احكام نيز همين طور است ; يا اگر ظاهري زنانه دارند مي‌توانند با يك مرد ازدواج كنند و بايد خود را از مردان نامحرم بپوشانند (گرچه طبيعت و ماهيت او مردانه باشد); و همچنين است نسبت به بقيه احكام .ب :دوجنسي هاي كاذب مؤنث كه داراي وضعيت كروموزومي مؤنث مي‌باشند ولي ظاهري كاملا مردانه دارند; اقدام پزشكي و جراحي براي تغيير ظاهر مردانه در صورت تمايل فرد چه حكمي دارد؟ مسايل محرميت و ازدواج او چگونه است ؟ همچنين دوجنسي هاي كاذب مذكر كه داراي وضعيت كروموزومي مردانه هستند ولي ظاهري كاملا زنانه دارند آيا عمل جراحي براي تغيير ظاهر زنانه آنها جايز است ؟ مسايل محرميت و ازدواج آنها و... چگونه است ؟جواب :در صورت ضرورت معالجه، اقدام به عمل جراحي مانع ندارد; و در صورت تغيير جنسيت تمام احكام بعد از تغيير از حيث محرميت و ازدواج و غير آنها جاري مي‌شود.ج :دوجنسي هاي حقيقي (خنثاي مشكل) از نظر كروموزوم هردو گوناد را دارا مي‌باشند (تخمدان و بيضه). تبديل وضعيت فرد چه حكمي دارد؟ آيا شرعا پزشك يا جامعه مسئول مشخص نمودن ماهيت جنس بيمار مي‌باشند؟ آيا خواست بيماران صرفا مي‌تواند ملاك تبديل وضعيت توسط پزشك معالج باشد؟جواب :دوجنسي حقيقي كه آن را خنثاي مشكل مي‌نامند اگر امكان داشته باشد با عمل جراحي از دوجنسي بودن خارج شود اقدام به عمل جراحي اشكال ندارد; زيرا ضرورت معالجه درباره او محقق و ثابت است .(257) سؤال :اگر كسي در خود تمايلات يا برخي از آثار جنس مخالف را مشاهده كند، آيا تغيير جنسيت براي او واجب مي‌شود؟جواب :واجب نيست ; مگر اينكه عدم تغيير جنسيت او باعث ارتكاب حرام

شرعي يا قبيح عرفي گردد.(258) سؤال :دختري از كودكي لباس مردانه مي‌پوشيده و حالا كه بزرگ شده خود را مرد مي‌داند و با استفاده از داروهاي شيميايي حالت مردانه در او ايجاد شده و با مراجعه به پزشك درخواست تغيير جنسيت خود را نموده است ; آيا پزشك مجاز به تغيير جنسيت مي‌باشد؟ همچنين مردي كه در اثر پوشيدن لباس زنانه از بچگي و مسائل ديگر تمايلات زنانه پيدا كرده آيا مي‌تواند تغيير جنسيت دهد؟جواب :اگر زن تمايلات مردانه دارد مي‌تواند تغيير جنسيت دهد; همچنين است مرد اگر تمايلات زنانه داشته باشد.(259) سؤال :با توجه به اينكه تغيير جنسيت در غير خنثي از نظر طبي (به تعبير اطبا) تنقيص جنسيت محسوب مي‌شود بعضي از پزشكان با مواردي مواجهند كه شخص از نظر ظاهري بدون هيچ شبهه اي يا مرد است يا زن ولي داراي تمايلات، احساسات و عواطف جنس مخالف است . بسياري از اين افراد مي‌گويند اگر اين تغيير ولو به طور صوري و ظاهري صورت نگيرد انتحار خواهيم كرد (تا به حال دوبار اين مسأله پيش آمده) و با توجه به اينكه آمارهاي علمي نشان مي‌دهد اين گونه افراد شش الي شانزده ماه بعد از وضعيت جديد پشيمان خواهند شد آيا اطبا در اين گونه موارد كه با تهديد انتحار مواجهند مي‌توانند از باب اينكه حفظ نفس مقدم بر حفظ عضو است، اين عمل را انجام دهند؟جواب :در فرض سؤال اشكال ندارد.

روابط پس از تغيير

(260) سؤال :آيا با تغيير جنس يكي از زوجين يا هر دو عقد آنها باقي است ؟ و در صورت بطلان عقد حكم مهريه و ساير احكام چگونه است ؟جواب :اگر هر كدام از زن و شوهر پس از ازدواج تغيير جنسيت دهند عقد باطل مي‌شود; و در صورت دخول، مهر مستقر است و در صورت عدم دخول احوط تصالح است .(261) سؤال :آيا اگر برادر و خواهر يا دو برادر يا دو خواهر يا عمو و دايي و...

تغيير جنسيت دهند نسبت آنها بعد از تغيير چگونه خواهد بود؟جواب :اگر هر يك از برادر و خواهر و يا دو برادر و دو خواهر و... تغيير جنسيت دهند، نسبت قطع نمي شود ولي عنوان عوض مي‌شود، مثلا برادر خواهر مي‌شود و... .(262) سؤال :در صورتي كه پدر و مادر يا يكي از بستگان تغيير جنس دهند، حكم ارث آيا تابع بعد از تغيير است يا قبل از آن ؟جواب :در غير پدر و مادر عنوان حال فوت لحاظ مي‌شود، و در خصوص پدر و مادر احتياط شود; يعني پدر را پدر حساب كنند گرچه تغيير جنسيت داده و زن شده باشد، و همچنين است مادر.(263) سؤال :كساني كه از راه عوض كردن هورمون خون تغيير جنسيت مي‌دهند، مثلا به زن هورمون مردانه تزريق مي‌كنند، آيا حكم آنها نيز عوض مي‌شود يا خير؟ و حكم آنها در مورد ارث و غيره چگونه است ؟جواب :حكم دائر مدار ظاهر است ; بنابراين اگر به هر علت جنس زن يا مرد عوض شده و واقعا زن مرد يا مرد زن شود حكم نيز عوض مي‌شود.

آشكار كردن جنس واقعي

(264)اگر انجام تكليف و وظايف شرعي بدون آشكار كردن جنس واقعي ممكن نيست واجب است جنس واقعي را آشكار كنند; ولي اگر انجام تكليف بدون آن ممكن باشد، واجب نيست بلكه جايز است .(265) سؤال :اگر عمل جراحي كشف از واقعيت پنهان باشد، مثلا كسي كه در اثر عمل جراحي مرد شده، معلوم شود از اول مرد بوده ; در اين صورت آيا احكام تغيير جنسيت بر آن جاري است ؟جواب :ظاهرا در فرض سؤال تغيير جنسيت صادق نيست و بايد آثار كشف خلاف مترتب شود.

این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة

این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة