فصل بيستم : خون و فرآورده هاي آن
طهارت و نجاست
(340)خون انسان و هرحيواني كه خون جهنده داشته باشد نجس است و به هرچيزي سرايت نمايد آن را نجس خواهد كرد; ولي بخار مايعي كه از خون نجس متصاعد شده، پاك ميباشد.(341)خوني كه به سبب دارو يا مواد شيميايي رنگ آن تغيير ميكند، نجس است .(342)سرمهايي كه از فراورده هاي خوني تهيه ميشود نجس است ; مگر اينكه استحاله شود و ديگر به آن خون نگويند.
انتقال خون
(343)نقل خون از بدن انسان به بدن شخص ديگر - با مراعات شرايط پزشكي - جايز است .(344) سؤال :تزريق خون بين زن و مرد يا بين مسلمان و غيرمسلمان، چه حكمي دارد؟جواب :اشكالي ندارد.
اهداء خون
(345)اگر خون دادن براي صاحب آن ضرر داشته باشد نبايد اقدام به آن نمايد، مگر در صورتي كه مصلحت اقوي و اهم در بين باشد.(346)خون گرفتن در حال روزه اگر موجب شود كه روزه دار نتواند به روزه
خود ادامه دهد و ضرورتي نيز در بين نباشد جايز نيست ; ولي اگر فقط موجب ضعف و سستي روزه دار شود مكروه است .(347) سؤال :آيا اهداي خون به بيمارستانهاي كشورهاي غيراسلامي جايز است ؟جواب :در صورت عدم نياز مسلمانان اشكال ندارد.
خريد و فروش خون
(348)خريد و فروش خون براي منافع حلال - مانند تزريق به بيمار - جايز است ; هرچند در صورتي كه اندازه پيمانه اي كه با آن معمولا خون را داد و ستد ميكنند معلوم نباشد بهتر است مصالحه نمايند.
ضمانت در خون گرفتن
(349)اگر خون گيرنده بيش از حد معمولي كه اجازه داشته خون بگيرد و ضرري متوجه دهنده خون شود ضامن است ; ولي اگر تعدي نكرده و ضرر مستند به خون گيرنده نباشد ضامن نيست .(350) سؤال :اگر گرفتن خون براي صاحب آن ضرر داشته باشد ولي وي نسبت به آن اصرار نمايد، آيا پزشك ميتواند اقدام نمايد؟جواب :اگر خطر جاني يا ضرر قابل توجه نداشته باشد اشكال ندارد; و در صورتي كه موجب نجات جان فرد ديگري ميشود، نه تنها اشكال ندارد بلكه گاه واجب است .
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
فصل بيست و يكم : دارو
معالجه با مواد حرام
(351)معالجه با چيزهاي حرام - مثل خوردن شراب و الكل - جايز نيست ; مگر اينكه معالجه منحصر به آنها باشد، كه در اين صورت بايد به مقدار ضرورت اكتفا شود.(352)معالجه با چيزهايي كه خوردن آنها براي بدن ضرر دارد - مانند داروهايي كه موجب سقط جنين ميشود، يا چيزهايي كه مزاج را منحرف ميكند و يا چيزهايي كه قواي بدن را مختل مينمايد - حكم معالجه با چيزهاي حرام را دارد.(353)ملاك در اينكه چيزي مضر به بدن است، علم يا گمان و يا احتمال عقلايي است .
استفاده از الكل
(354)الكل صنعتي و شيميايي تا زماني كه يقين به نجاست آنها پيدا نكرده ايم، پاك ميباشند.(355) سؤال :نجاست و حرمت استفاده از الكل اتيليك (اعم از منابع تخميري، شيميايي، صناعي) در طب و داروسازي به صورت موضعي، خشك كننده، ضدعفوني كننده و خوراكي اعم از اينكه خوردن آن جنبه دارويي داشته باشد مثل سم زدايي متانول و يا به صورت جزئي و فرعي در يك فراورده دارويي مايع به عنوان حلال يا محافظ وارد شده باشد، را تعيين فرماييد. لازم به توضيح است كه در تهيه مواد اوليه نيز در بسياري موارد، الكل مصرف ميشود; يعني تماس با الكل وجود دارد.
جواب :اگر مسكر نباشد و از مسكر مايع بالاصالة هم گرفته نشده باشد نجس نيست ; و در غير موارد ضرر، حرام هم نمي باشد و تشخيص آن با اهل خبره است .(356) سؤال :آيا الكل صنعتي كه در انواع ادكلن ها و عطرها و برخي رنگها و داروها به كار ميرود پاك است يا خير؟جواب :اگر كسي بداند مسكر است يا از مسكر مايع بالاصالة گرفته شده يا اينكه بالعرض متنجس شده است بايد اجتناب نمايد; و هركسي شك داشته باشد براي او اشكال ندارد; ولي اگر همان الكل مسكر است و براي مصارف غيرخوردني به آن سمي اضافه كرده باشند نجس است .(357)داروهاي خارجي اعم از مايعات (مثل شربت) و جامدات (مثل قرص) و نيز عطرها و صابونها و پودرهايي كه احتمال داده ميشود در آنها از الكل مست كننده يا نجاسات استفاده شده است، تا يقين به وجود اين گونه مواد در آنها حاصل نشود محكوم به طهارت و حليت هستند.
ماءالشعير
(358)ماءالشعير پاك است، ولي فقاع (آب جو) كه مست كننده است حرام و نجس ميباشد.
داروهاي وارداتي
(359) سؤال :با توجه به اينكه برخي از داروهاي ضروري و حياتي از منابع حرام يا نجس تهيه ميگردند و اصولا اين گونه داروها از كشورهاي خارج و غيرمسلمان وارد ميشوند، حكم شرعي مصرف اين گونه داروها براي انسان و نيز معامله بر روي آنها چيست ؟ همچنين ژلاتين وارداتي كپسولها كه معمولا از روده خوك يا گوسفندي كه ذبح غير شرعي شده تهيه ميشود، حكم آنها را بيان فرماييد.جواب :در صورتي كه به نجاست آنها يقين داشته باشيد، استفاده از آنها جايز نيست ; مگر در مواردي كه مداوا منحصر به آنها و نيز معالجه آن بيماري لازم باشد; و
در هر صورت خريد و فروش آنها به منظور استفاده حلال اشكال ندارد.(360) سؤال :آيا داروهايي كه ساخته دست كفار است، پاك ميباشند و استفاده از آنها اشكال ندارد؟جواب :به نظر اينجانب كفار اهل كتاب پاك هستند; و بر فرض عدم طهارت آنان نيز چنانچه يقين نداشته باشيد كه مصنوعات آنان به واسطه آنان نجس شده است، محكوم به طهارت ميباشد.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة