این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
فصل بيست و چهارم : احكام شرعي بيماران
طهارت و نجاست
(375)زردابه اي كه در حال بهبود زخم در اطراف آن پيدا ميشود، اگر معلوم نباشد با خون آميخته شده پاك است .(376) سؤال :اگر دهانه زخم باز باشد و خون هنوز در بين آن باقي مانده باشد ولي آن خون از بين نمي رود، آبي كه از روي آن خون برمي گردد چه حكمي دارد؟جواب :اگر آب با خون ملاقات ميكند نجس ميشود، و براي وضو و غسل بايد جبيره نمود.(377)اگر ته عصا، پاي مصنوعي و چرخهاي ويلچر و مانند آن نجس شوند، چنانچه عين نجس به وسيله حركت بر زمين برطرف شود و زمين پاك و خشك باشد، پاك ميشوند.
وضو، غسل و تيمم
(378)بيماري كه استعمال آب براي او ضرر دارد يا موجب ميشود بيماري او طول بكشد يا شدت پيدا كند و يا به سختي معالجه شود، بايد به جاي وضو يا غسل تيمم نمايد; و لازم نيست يقين كند كه آب براي او ضرر دارد، بلكه اگر به گونه اي احتمال دهد كه در نظر مردم بجا باشد و از آن احتمال براي او ترس پيدا شود بايد تيمم نمايد.(379)"تيمم" عبارت از زدن دو كف دست بر زمين و كشيدن آنها به صورت و پشت دستها با شرايط زير است :الف :نخست قصد كند به جاي وضو يا غسل تيمم مينمايد.
ب :پس از نيت كف دو دست را با هم - بنابر احتياط - به چيزي كه تيمم به آن صحيح است بزند.ج :آنگاه كف دو دست را بر تمام پيشاني و دو طرف آن از بالا به پايين از جايي كه موي سر روييده تا روي ابروها و بالاي بيني بكشد، به طوري كه تمام كف دو دست بر تمام پيشاني و بنابر احتياط واجب روي ابروها كشيده شود; و بهتر است بر تمام صورت كشيده شود.د:سپس تمام كف دست چپ را بر تمام پشت دست راست از مچ تا سر انگشتان، و بعد تمام كف دست راست را بر تمام پشت دست چپ بكشد; و بنابر احتياط دو بار كف دو دست را به زمين بزند و بر پيشاني و پشت دستها بكشد و باز يك بار كف دو دست را به زمين بزند و بر پشت دستها بكشد. قابل ذكر است كه تيمم بدل از وضو و بدل از غسل از نظر كيفيت و شكل يكي هستند; و تيمم بدل از هر غسلي حكم همان غسل را دارد.(380)اگر در يكي از اعضاي وضو يا غسل و يا تيمم بيمار، جراحت يا شكستگي وجود داشته باشد بايد وضو يا غسل و يا تيمم جبيره اي انجام دهد. پارچه و باندي كه با آن زخم را پانسمان ميكنند و دارويي كه روي زخم و مانند آن ميگذارند و پارچه يا چسب و يا پلاستيكي كه به طور موقت براي جلوگيري از رسيدن آب به زخم روي آن ميبندند، در اصطلاح "جبيره" ناميده ميشود; و وضو يا غسل و يا تيممي كه به هرعلت روي اين باند يا پارچه انجام گرفته وضو يا غسل و يا تيمم جبيره اي ميباشد.(381)اگر زخم يا دمل در صورت يا دستها باشد و روي آن باز است و آب ريختن روي آن ضرر دارد، چنانچه روي زخم باز است و كشيدن دست تر بر آن ضرر ندارد دست تر بر آن بكشد، و بنابر احتياط مستحب پارچه يا پلاستيك پاكي روي آن ببندد و دست تر را روي آن هم بكشد. و اگر دست تر كشيدن بر آن ضرر دارد، بايد اطراف زخم را همان طور كه در وضو گفته شد از بالا به پايين بشويد، و بنابر احتياط مستحب مؤكد پارچه يا پلاستيك پاكي روي آن ببندد و دست تر روي آن بكشد; و اگر بستن پارچه ممكن نيست، بايد اطراف
زخم را بشويد و بنابر احتياط مستحب تيمم هم بنمايد; و اگر به جاي زخم يا دمل، شكستگي در صورت يا دستها باشد، آنچه گفته شد انجام دهد و به احتياط واجب تيمم هم بنمايد. ولي چنانچه روي زخم نجس باشد و نمي تواند آن را آب بكشد، احتياط واجب آن است كه دست تر روي آن بكشد و بعد دست تر را تطهير كند و روي زخم پارچه اي ببندد و روي پارچه هم دست بكشد و تيمم هم بكند; و اگر دست كشيدن روي آن ممكن نيست يا موجب زيادشدن نجاست بدن ميشود، دست تر روي پارچه بكشد و تيمم هم بكند. و در همه فرضهاي بالا در صورت و دستها اگر شستن روي پارچه يا پلاستيك ممكن است بنابر احتياط واجب روي آن را بشويد و دست هم روي آن بكشد.(382)اگر زخم يا دمل و يا شكستگي در جلوي سر يا روي پا باشد و روي آن باز است، چنانچه به هر دليل نتوان روي آن را مسح نمود، بايد پارچه يا پلاستيك پاكي روي آن ببندد و روي آن را با رطوبت آب وضو مسح كند; و اگر گذاشتن يا بستن پارچه روي آن ممكن نباشد مسح لازم نيست ; ولي بنابر احتياط واجب بايد تيمم هم بنمايد.(383)اگر روي دمل يا زخم و يا شكستگي بسته باشد، چنانچه بازكردن ممكن است و زحمت و مشقت هم نداشته باشد و آب هم براي آن ضرر ندارد، بايد روي آن را باز كند و وضو بگيرد; چه زخم و مانند آن در صورت و دستها باشد يا جلوي سر و روي پاها.(384)اگر جبيره تمام اعضاي وضو را گرفته باشد بايد تيمم بنمايد، و بنابر احتياط مستحب وضوي جبيره اي هم بگيرد.(385)اگر در جاي وضو زخم يا جراحت و يا شكستگي نيست ولي به جهت ديگري آب براي تمام دست و صورت ضرر دارد بايد تيمم كند، و احتياط مستحب آن است كه وضوي جبيره اي هم بگيرد; و اگر براي مقداري از دست و صورت ضرر دارد، اطراف آن را بشويد و پارچه اي روي آن ببندد و دست تر بر آن بكشد و به احتياط واجب تيمم هم بكند.
(386)اگر در جاي وضو يا غسل چيزي چسبيده كه برداشتن آن ممكن نباشد يا به اندازه اي دشوار است كه نمي توان تحمل نمود بايد به دستور جبيره عمل نمايد، و بنابر احتياط مستحب تيمم هم انجام دهد.(387)كسي كه وظيفه اش تيمم است اگر در بعضي از جاهاي تيمم او زخم يا دمل و يا شكستگي باشد، بايد مثل وضوي جبيره اي تيمم جبيره اي كند.(388)احكام غسل جبيره اي نيز همانند احكام وضوي جبيره اي است، ولي بايد آن را ترتيبي بجا آورند; و اگر ارتماسي انجام دهند صحت آن محل اشكال است .(389)كسي كه نمي داند وظيفه اش تيمم است يا وضوي جبيره اي، بنابر احتياط واجب بايد هر دو را بجا آورد.(390)كسي كه وظيفه اش وضو يا تيمم و يا غسل جبيره اي است، چنانچه بداند تا پايان وقت عذرش برطرف نمي شود، ميتواند در اول وقت نماز بخواند; ولي اگر اميد دارد تا پايان وقت عذرش برطرف شود احتياط واجب آن است كه صبر كند، و اگر عذر او برطرف نشد در آخر وقت نماز را با وضو يا غسل و يا تيمم جبيره اي بجا آورد.(391) سؤال :اگر بيمار به جهت خوف از ضرر وضوي جبيره اي بگيرد و پس از نماز معلوم شود خوف او بي مورد بوده است، تكليف او چيست ؟جواب :بنابر احتياط واجب نماز را اعاده نمايد و اگر بعد از وقت باشد قضا نمايد.(392) سؤال :اگر در جاي وضو زخمي باشد كه خون بند نمي آيد ولي آب براي آن ضرري ندارد، براي وضو چه بايد كرد؟جواب :روي زخم را چسبي كه مانع نفوذ آب باشد بزند و وضوي جبيره اي بگيرد.(393) سؤال :آيا در انجام عباداتي همچون وضو يا غسل و يا تيمم ميتوان نايب گرفت ؟ و يا كسي ميتواند در انجام اين گونه امور به وي كمك نمايد؟ كيفيت آن را بيان فرماييد.جواب :نايب گرفتن يا كمك گرفتن در آنها جايز نيست مگر در موارد ضرورت به مقدار ضرورت .
(394)رنگ كردن مو و ابرو چنانچه با استفاده از رنگهايي كه جرم ندارند باشد اشكال ندارد و وضو و غسل با آنها جايز است ; ولي اگر رنگ مورد استفاده داراي جرم باشد وضو و غسل با آن صحيح نيست .
نماز بيماران
(395)در سه صورت اگر بدن يا لباس نمازگزار نجس باشد نماز او صحيح است :اول :اگر بدن يا لباس نمازگزار به وسيله زخم، جراحت و يا دملي كه در بدن اوست خون آلود شده، به شرط آنكه آب كشيدن زخم و تعويض پانسمان آن به طور معمول سخت و مشكل باشد.دوم :اگر لباس نمازگزار به خون كمتر از يك درهم،[1]يا بدن او - بنابر احتياط - به خون كمتر از يك نخود آلوده شود; به شرط آنكه رطوبتي به آن نرسد، مگر اينكه رطوبت خشك شود و عين آن برطرف گردد.سوم :اگر نمازگزار در تمام وقت نماز غير از نمازخواندن با لباس نجس راه ديگري نداشته باشد.(396)در دو صورت اگر فقط لباس نمازگزار نجس باشد نماز او صحيح است :اول :اگر لباس كوچك يا هر چيز كوچك ديگري كه همراه نمازگزار است - مانند جوراب، دستمال، چاقو و انگشتر - نجس باشد; به شرط آنكه از مردار و حيوان حرام گوشت براي زن و مرد، و از ابريشم و طلا براي مرد ساخته نشده باشد; و ملاك در كوچكي لباس آن است كه نتوان عورت (جلو و عقب) را با آن پوشاند; بنابراين همراه داشتن دستمال بزرگ و نجس كه ميتوان عورت را با آن پوشاند در نماز محل اشكال است .دوم :اگر لباس مادري كه پرستار كودك است با ادرار پسربچه نجس شده باشد; به شرط آنكه لباس ديگري نداشته و بنابر احتياط توان به دست آوردن آن را نيز نداشته باشد، ولي در هر شبانه روز بايد يك مرتبه آن را بشويد، و بنابر احتياط واجب آن را
[1]مقدار درهم تقريبا به اندازه گودي كف دست ميباشد.نام کتاب :احكام پزشكينویسنده :منتظري، حسينعليجلد :1صفحه :179
««صفحهاول«صفحهقبلیجلد :1صفحهبعدی»صفحهآخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»
فرمت PDF
شناسنامهفهرست