این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
فصل هشتم : آموزش پزشكي
مسائل آموزشي
(128)نگاه كردن به تصاوير عريان كتابهاي آموزش پزشكي، يا فيلمهايي كه بدين منظور به نمايش گذاشته ميشود، در صورتي كه صاحبان تصاوير ناشناخته باشند و مفسده اي هم بر آن مترتب نشود اشكال ندارد.(129)حضور مختلط دانشجويان دختر و پسر براي تشريح، يا پزشك زن و مرد در اتاق عمل و صحبت كردن آنها با يكديگر با رعايت مسايل حجاب و عفاف اشكال ندارد.(130)آموزش مسائل مربوط به زنان و زايمان كه دانشجويان پزشكي مجبور به گذراندن آن در طول دوره تحصيلي ميباشند اشكال ندارد; زيرا هر پزشكي مسئول حفظ جان مسلمانان است و اين مسئوليت ايجاب ميكند كه پزشكان با تمام مسائل پزشكي مربوط به رشته خود كه حفظ جان مسلمانان هرچند در آينده و در بعضي موارد متوقف بر آن است آشنايي داشته باشند تا در وقت لازم از آن استفاده كنند; البته لازم است به مقدار ضرورت اكتفا نمايند.(131)هنگام تشريح، نگاه دانشجويان و استاد به عورتين و بدن نامحرم به مقدار لازم و ضرورت اشكال ندارد.
معاينه بيماران
(132)معاينات پزشكي كه توسط دانشجويان براي آموزش انجام ميگيرد بايد با رضايت بيمار باشد; ولي اگر حفظ جان او يا بيماران ديگر وابسته به معاينه دانشجويان است، رضايت شرط نيست .(133) سؤال :براي آموزش باليني دانشجويان و انترنها و رزيدنتها آيا ميتوان
اسرار بيماران را در جمع پزشكان مطرح نمود؟جواب :در مواردي كه سلامتي و مداواي بيماران - هر چند در آينده - متوقف بر آن باشد و راه ديگري نباشد، اشكالي ندارد.(134) سؤال :تبعيت از دستور استادي كه به دستورات شرعي مقيد نيست و با وجود دانشجويان دختر به دانشجويان پسر دستور معاينه زنان را ميدهد چه حكمي دارد؟جواب :در مواردي كه تحصيل و به دست آوردن تخصص شرعا لازم باشد و راه ديگري هم نباشد، اشكال ندارد.(135) سؤال :با توجه به اينكه هر پزشكي در طول دوران دانشجويي خود بايد - هر چند مختصر - از انواع و اقسام اختلالات و بيماريها چه در مورد آقايان و چه خانمها آگاهي يافته و آموزش ببيند (اعم از انجام معاينات كامل، آگاهي از بيماريهاي زنان و چگونگي انجام زايمان سالم و...) و با توجه به اينكه اين گونه معاينات بيشتر آموزشي است نه درماني، يعني نجات جان بيمار در هر زمان موقوف به آن نيست اما نقش آن در مراحل آينده ميباشد و از اين رو هر دانشجويي ملزم به گذراندن واحدهاي درسي در تمامي بخشهاي بيمارستان اعم از زنان و مردان ميباشد تا بتواند در امتحان نهايي موفق باشد، حال آيا ميتواند به خاطر رعايت مسائل شرعي از فراگيري كامل بسياري مسائل بگذرد و قهرا در نهايت ناموفق باشد؟ و يا در هر شرايطي و با هر وسيله اي بايد به فراگيري صحيح كارش بپردازد؟ و به طور كلي چگونه ميتوان بين وظيفه پزشكي و دانشجويي و وظيفه شرعي و اسلامي جمع كرد؟جواب :فراگيري مسائل پزشكي به طوري كه مستلزم امور ذكر شده در سؤال ميباشد در حدي كه حفظ سلامتي و مداواي بيماران هر چند در آينده متوقف بر آنها باشد جايز است ; ولي نبايد از حد ضرورت تجاوز نمايد; و در اين جهت بين دختر و پسر و زن و مرد فرقي نيست .(136) سؤال :در صورتي كه دانشجويان براي فراگيري و آموزش ناچارند عورت مريض را معاينه كنند حكمش چيست ؟
جواب :در حدي كه حفظ سلامت بيماران در آينده توقف بر آن دارد اشكال ندارد، ولي تجاوز از حد ضرورت جايز نيست .(137) سؤال :در بيمارستانها و مراكز آموزشي، دانشجويان پسر و دختر جهت يادگيري و آموزش مبادرت به انجام زايمان، كورتاژ و... مينمايند، نظر مبارك در اين خصوص چيست ؟جواب :اگر زن به اندازه لازم براي تربيت وجود نداشته باشد و يا داوطلب نمي شوند، استفاده از مرد در حد ضرورت اشكال ندارد.
ضمانت در دوران دانشجويي
(138) سؤال :در مراكز آموزشي كه براي آينده پزشك متخصص تربيت مينمايند و به دليل كمي مهارت دستياران و دانشجويان عوارض و خطراتي متوجه جان بيمار ميگردد در صورت نقص عضو و فوت بيمار چه كسي ضامن است ؟ پزشك اصلي، دستيار يا...؟جواب :مباشر عمل ضامن است .(139) سؤال :در كليه درمانهاي دندانپزشكي كه توسط دانشجو انجام ميشود (وظايف آموزشي)، چون كار عملي است گاهي باعث خسارت و بعضي اوقات موجب از دست دادن دندان يا عوارض ديگر ميشود; در اين صورت چه كسي ضامن است ؟ دولت، پزشك مسئول، دانشجو يا...؟جواب :مباشر ضامن است .(140) سؤال :مشاهده شده كه برخي از دانشجويان و اساتيد پزشكي از امكانات دولتي و بيت المال مثل فرمهاي بيمارستاني و كاغذهاي مكاتبه اي استفاده شخصي ميكنند در حالي كه هزينه اين وسايل يا از بيت المال تأمين ميشود يا به هزينه بيماران اضافه شده و از آنان اخذ ميشود، آيا اين كار جايز است ؟جواب :جايز نيست و ضامن هستند.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة