بعنوان هديه و يا مساعدت به آنها، اموالى را به پدر مىدهند و از اين كمكها مقدارى جمع مىشود. آيا تخميس آن لازم است. با توجه به اينكه پدر قادر به تكلّم نمىباشد؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه پدر و مادر از عقل كافى برخوردارند، واجب است خمس اموالى را كه از مصرف سال آنها بيشتر مىشود بدهند، والله العالم.
جهاد
(مسئله) جهاد بر شخص عاجز و مريض بنابر اظهر واجب نمىباشد، چه به شكل عينى و چه كفايى، زيرا وجوب تجهيز غير محتاج به دليل بوده و در اينجا دليلى وجود ندارد، بله شبههاى نيست كه اين كار مستحب بوده و يكى از مصاديق فى سبيل الله محسوب مىگردد. اين در صورتى است كه جهاد متوقف بر اين نباشد كه شخص ديگرى بجاى او براى جهاد مهيا شود و در غير اين صورت واجب است شخص ديگرى را براى جهاد تجهيز و آماده سازد.
بعضى از شروط وجوب جهاد
قدرت
جهاد بر شخص كور و فلج و زمينگير و پيرمرد ناتوان و پيرمردى كه زمينگير بوده و يا بر شخص مريض و شخص فقيرى كه قادر بر تهيهى مقدمات جهاد؛ مثل نفقه و خرج راه و نفقهى زن و بچه را ندارد و مثل اينها واجب نمىباشد و دليل اين حكم آيهى شريفه (ليس على الاعمى حرج ولا على الاعرج حرج) و آيهى شريفه (ليس على الضعفاء ولا على المرضى ولا على الذين لايجدون ماينفقون حَرَجٌ) مىباشد (بر شخص كور و شخص فلج تكليفى نمىباشد و همچنين بر ضعفا، ناتوانان و بر مريضان و بر كسانى كه نفقه ندارند، تكليفى نمىباشد).
* خاتمه
اول: معناى نفى جرح
سؤال (170) معناى نفى حَرَج در دين چيست؟
(بسمه تعالى): تكاليف و احكامى كه در شرع مقدس ثابت شده، اگر به مرتبهى حرج و دشوارى شديد برسد، به شكلى كه انجام آنها براى شخص مكلف دشوار باشد، اين تكاليف رفع؛ و برداشته شده است. مانند مريضى كه نماز خواندن به شكل ايستاده براى او دشوار است. اين وجوب قيام از او رفع شده و بايد نشسته نماز بخواند، والله العالم.
دوم: عبادت كسى كه فراموشى دارد
سؤال (171) شخصى كه داراى عقل و تشخيص بوده، ولى به مريضى فراموشى به شكل موقت يا دايم مبتلا بوده و در بعضى از موارد احتمال داده مىشود كه او از روزه دار بودن خود غافل بوده و يا اينكه در هنگام نماز غفلت كرده و اعمال منافى با روزه و نماز بجا مىآورد. چنانچه قادر به حفظ ركعات نماز هم نمىباشد، وظيفهى اين شخص چيست؟
خوئى (قدس سرّه): حكم اين شخص و تشخيص حال او موكول به نظر عرف است. و چه بسا خود او هم در بعضى اوقات بفهمد كه آيا غافل است يا ملتفت. و در صورتى كه شك كند، غافل محسوب شده يا ملتفت، بايد طبق آنچه كه عادت داشته و انجام مىداده است، اعمالش را انجام دهد، والله العالم.
تبريزى (قدس سرّه): در صورتى كه در همهى وقت نمازها و روزهها همين حالت را دارد، چيزى بر او واجب نبوده و در غير اين صورت بايد در زمانى كه اين حالت را ندارد، نماز بخواند.
قسمت دوم: معاملات
احكام نكاح
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
* مقدمه: حكم آزمايشات پزشكى قبل از ازدواج
سؤال (172) مريضى كم خونى، يكى از مريضىهاى شايع و معروف در زمان ماست. و در صورتى كه مرد و يا زن مبتلا به اين مرض باشند، باعث عواقب خطرناك و وخيمى در فرزندان آنها شده، و آنها هم مبتلا به مريضىهاى خطرناك مىشوند؟
آيا از جهت شرعى آزمايشات قبل از ازدواج براى اينكه زوجين بدانند، مبتلا به كم خونى نمىباشند، مستحب است؟
(بسمه تعالى): آزمايشات ذكر شده اشكالى ندارد. بله اين آزمايشات چون احتياط در احراز صحت و سلامت خود شخص مىباشد، مستحب مىباشد و احتياط در هر حال مستحب است. ولى عقدى كه واقع مىشود، هر چند بدون آزمايشات ذكر شده باشد و حتى با علم به اينكه يكى از زوجين مبتلا به كم خونى است، صحيح مىباشد، والله العالم.
سؤال (173) امروزه مريضى خطرناكى شايع شده كه باعث مبتلا شدن مريض به دردهاى مزمن و خطرناك در انسان شده و اين مرض به اسم (اينميا) نام برده مىشود، ولى ممكن است از اين مرض با آزمايشاتى كه
قبل از ازدواج از زن و شوهر گرفته مىشود، در فرزندان جلوگيرى نمود و در صورتى كه زوجين مبتلا به اين مرض نباشند. ازدواج سر گرفته و در غير اين صورت طرفين اقدام به آن ازدواج نمىكنند، هم اكنون سؤالى مطرح است.
آيا شخصى كه قصد ازدواج دارد، واجب است، اين آزمايشات طبى را انجام دهد يا خير و آيا در حكم مذكور بين زن و مرد فرقى وجود دارد؟
خوئى (قدس سرّه): انجام اين آزمايشات براى زن و مرد واجب نمىباشد و مىتوانند آن را ترك كنند.
سؤال (174) بعضى از امراض وراثتى بوده و نمىتوان از آن جلوگيرى نمود، مگر با انجام آزمايشات قبل از ازدواج كه يكى از اين امراض خطرناك كم خونى و تالاسمى مىباشد و از شايعترين و خطرناكترين مريضىهاى زنان محسوب مىگردد. اين مريضى عبارت است از تغييرى كه در تركيب خون به وجود آمده به طورى كه به شكل هلالى در مىآيد. و تالاسمى مرضى است كه به سبب آن، بدن قدرت خونسازى نداشته و بچهاى كه مبتلا به اين دو بيمارى مىشود، مبتلا به دردهاى مختلف در اعضاى بدن مىشود و بايد هر ماه خونش را عوض كنند. نظر مبارك را راجع به وجوب انجام آزمايشات ذكر شده، قبل از ازدواج بيان فرماييد. با توجه به اينكه زندگى سالم زوجين مبتنى بر وجود بچههاى سالم و صحيح مىباشد؟
(بسمه تعالى): سزاوار است كه زن و مرد قبل از اقدام به ازدواج آزمايشات ذكر شده را انجام دهند تا از بدنيا آمدن بچهى مريض جلوگيرى شود. پدر مىتواند قبل از ازدواج دخترش اجازهى خود را مشروط به انجام آزمايشات ذكر شده نمايد، والله العالم.
سؤال (175) نظر مبارك حضرتعالى دربارهى دستورات و سفارشاتى كه پزشكان قبل از ازدواج به زن و مرد مىكنند، چيست؟ با توجه به اينكه پزشكان انجام آزمايشات قبل از ازدواج را براى كم شدن تولد بچههاى ناقص و يا مريض لازم مىدانند، آيا اين سفارشات قبل از ازدواج وجوبى براى مرد و زن مىآورد؟
(بسمه تعالى): احتياط كردن به انجام آزمايشات پزشكى مانعى ندارد، خصوصاً با زياد شدن مريضىهاى پنهان در اين زمان، والله العالم.
سؤال (176) در صورتى كه قوانين حكومتى آزمايشات پزشكى قبل از ازدواج را لازم دانسته و براى جلوگيرى از شيوع بيمارى ايدز، زن و مرد را مجبور به آن آزمايشات نمايد با توجه به اينكه اين آزمايشات متوقف برگرفتن منى مرد و زن بوده و در بعضى از موارد منجر به استمناء مىگردد، آيا بيرون آوردن مايع از رحم زن جايز است يا خير؟
تبريزى (قدس سرّه): در صورتى كه ازدواج به شكل ديگرى ممكن نبوده و شخص نياز به آن داشته، به شكلى كه ازدواج نكردن براى او