(بسمه تعالى): سزاوار است كه زن و مرد قبل از اقدام به ازدواج آزمايشات ذكر شده را انجام دهند تا از بدنيا آمدن بچهى مريض جلوگيرى شود. پدر مىتواند قبل از ازدواج دخترش اجازهى خود را مشروط به انجام آزمايشات ذكر شده نمايد، والله العالم.
سؤال (175) نظر مبارك حضرتعالى دربارهى دستورات و سفارشاتى كه پزشكان قبل از ازدواج به زن و مرد مىكنند، چيست؟ با توجه به اينكه پزشكان انجام آزمايشات قبل از ازدواج را براى كم شدن تولد بچههاى ناقص و يا مريض لازم مىدانند، آيا اين سفارشات قبل از ازدواج وجوبى براى مرد و زن مىآورد؟
(بسمه تعالى): احتياط كردن به انجام آزمايشات پزشكى مانعى ندارد، خصوصاً با زياد شدن مريضىهاى پنهان در اين زمان، والله العالم.
سؤال (176) در صورتى كه قوانين حكومتى آزمايشات پزشكى قبل از ازدواج را لازم دانسته و براى جلوگيرى از شيوع بيمارى ايدز، زن و مرد را مجبور به آن آزمايشات نمايد با توجه به اينكه اين آزمايشات متوقف برگرفتن منى مرد و زن بوده و در بعضى از موارد منجر به استمناء مىگردد، آيا بيرون آوردن مايع از رحم زن جايز است يا خير؟
تبريزى (قدس سرّه): در صورتى كه ازدواج به شكل ديگرى ممكن نبوده و شخص نياز به آن داشته، به شكلى كه ازدواج نكردن براى او
حرجى و دشوار باشد. آنچه در مسئله ذكر شده، براى زن و مرد اشكالى ندارد، والله العالم.
مقصد اول: عقد دائم
* فصل اول: بعضى از احكام عقد دائم
مبحث اول: ساقط شدن وجوب تمكين
سؤال (177) مردى كه مبتلا به مرض التهاب كبد به شكل وبايى آن بوده و اين مرض يك بيمارى كشنده و در بعضى موارد مسرى هم مىباشد و باعث مىشود كه شخص مبتلا به اين بيمارى نتواند با همسر خود عمل مقاربت انجام دهد، مگر با وسايلى كه جلوگيرى از تماس بدن او با بدن زن مىكند. اين مرد اقدام به ازدواج موقت نموده و حقيقت مريضى خود را براى زن ذكر نكرده و در اثناء ازدواج موقت براى زن مريضى خود را ابراز كرده و گفته است كه اكنون آن مريضى بهبود پيدا كرده، مرد مذكور دايماً مريض بوده و زن از ترس اينكه مبتلا به مرض مذكور شود، نمىتواند به عمل جنسى تن بدهد. آيا اين زن مىتواند اعمال خيار تدليس كند به جهت اينكه مرد مذكور بيمارى خود را مخفى كرده و زن را در ازدواج دائم فريب داده است و آيا مىتواند مهر خود را با توجه به اينكه مرد با او مقاربت كرده، طلب نمايد؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه به طريقى معتبر مثل گفتهى پزشكان خبره كه مورد وثوق هستند، ثابت شود كه مريضى ذكر شده مسرى مىباشد، زن حق دارد از نزديكى مرد جلوگيرى كند، مگر در صورتى كه مرد از وسايلى استفاده كند كه از سرايت مرض جلوگيرى كند و اين زن حق فسخ نداشته، ولى مىتواند زوج و همسر خود را به هر نحوى كه ممكن است راضى به طلاق نمايد، هرچند به بخشيدن مهر خود باشد، چنانچه در سؤال فرض دخول شده كه موجب ثبوت مهر گرديده است، والله العالم.
سؤال (178) مردى كه با زنهاى آفريقايى ارتباط جنسى دارد، به شكلى كه احتمال ابتلاى او به بيمارى ايدز زياد است، آيا همسر اين مرد مىتواند از نزديكى اين مرد و ساير استمتائات ديگر براى حفظ خود از بيمارى ايدز جلوگيرى نمايد؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه به واسطهى گفتهى پزشك حاذق و مورد وثوق اين احتمال را مىدهد، مىتواند از نزديكى مرد جلوگيرى كرده و تمكين نكند، والله العالم.
سؤال (179) در صورتى كه زن يقين به ابتلاى همسرش به ايدز داشته باشد، وظيفهاش چيست؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه اطمينان به بيمارى شوهر دارد، مىتواند از نزديكى شوهر جلوگيرى نموده و استحقاق نفقه را هم از مرد داشته و مىتواند آن را طلب نمايد، والله العالم.
مبحث دوم: احكام استمتائات
سؤال (180) در صورتى كه مرد احتمال دهد، مبتلا به ايدز گرديده و يا يقين به ابتلا داشته باشد، آيا مىتواند با همسرش نزديكى كند؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه بداند به بيمارى مذكور مبتلا شده، هرچند به گفتهى پزشك حاذق باشد، جايز نمىباشد با همسرش نزديكى كند، والله العالم.
سؤال (181) در صورتى كه زن باردار بوده و در اواسط مدت باردارى است و پزشك شوهر را از نزديكى با اين زن منع نموده است. آيا شوهرش مىتواند از عقب با اين زن نزديكى كند و در صورتى كه زن از اين عمل جلوگيرى كند. آيا ناشزه محسوب مىگردد؟
(بسمه تعالى): نزديكى از عقب بنابر احتياط واجب مطلقاً جايز نمىباشد و شوهر مىتواند شهوت خود را با ساير اعضاى زوجه و همسرش ارضاء نمايد، والله العالم.
مبحث سوم: احكام تعدد زوجات
سؤال (182) من مردى هستم كه ازدواج نموده و همسرم مبتلا به سرطان سينه مىباشد. او هزينههاى بيمارى خويش را پرداخت نموده و در زندگى هم همكار و كمككار من بوده است، ولى من اكنون به زن ديگرى علاقه پيدا كرده و مىخواهم با او ازدواج كنم. آيا مىتوانم ازدواج مجدد كنم در حالى كه اگر همسر مريضم بفهمد، امكان دارد به خاطر ناراحتى و فشار عصبى، بيمارى او دوباره عودت كند؟
(بسمه تعالى): ازدواج شما با زن ديگر حرمتى ندارد، ولى اين كار خلاف احسان و نيكى به همسر اول مىباشد، خداوند مىفرمايد جواب احسان هميشه احسان است و گاهى اوقات ازدواج مجدد باعث مىشود كه خداوند شما را مواخذه نموده و بركتى در ازدواج مجدّد قرار ندهد، خداوند به شما در اين ابتلا صبر عنايت فرموده و شما را موفق به شكرگزارى فرمايد.
مبحث چهارم: بعضى از احكام نفقه
سؤال (183) در مورد لباس و خرج مداوا: آيا بر پدر واجب است كه مقدارى پول براى مخارج زندگى فرزند و هزينهى معالجهى او كنار گذاشته و به او بپردازد. آيا مىتواند مبلغ مذكور را خود پدر براى فرزندش لباس تهيه نموده و هزينهى معالجهى او را خودش پرداخت كند؟
(بسمه تعالى): براى پدر جايز است كه خودش لباس و چيزهاى ديگرى كه بعنوان نفقه بر او واجب شده، براى فرزند تهيه نمايد، والله العالم.
سؤال (184) آيا هزينهى معالجه كه بر پدر واجب مىشود، شامل بيمارىهاى پرهزينه و خطرناك هم مىشود و در صورتى كه مبلغ كافى براى معالجه ندارد، ولى مىتواند قرض نموده و با سختى آن را پرداخت كند، هزينهى معالجه به عنوان نفقهى واجب است؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه مرض قابل معالجه بوده و اميد بهبودى آن مىرود، بر پدر واجب است به اندازهاى كه توانايى داشته و برايش ممكن است، نسبت به آن اقدام نمايد، والله العالم.
سؤال (185) در صورتى كه غذاى همسر به خاطر مريضى غذاى مخصوص بوده، به شكلى كه همسر براى تهيهى آن نياز به كار و فعاليت بيشترى دارد، آيا تهيهى اين غذا بر شوهر واجب است؟
خوئى (قدس سرّه): در صورتى كه براى شوهر امكان تهيهى آن موجود باشد، واجب است.
مبحث پنجم: كارهاى همسر در خانه
سؤال (186) آيا خدمت به شوهر و وظايف خانهدارى، مثل پخت غذا و امور ديگر در صورتى كه شوهر كاملًا سالم بوده و توانايى انجام آنها را
دارد، واجب است. و در صورتى كه مرد مريض و زمين گير شده باشد، خدمات ذكر شده، وجوبى دارد؟
(بسمه تعالى): متعارف اين است كه كارهاى داخل منزل به عهدهى زن مىباشد و خدمت نمودن به شوهر در حال مريضى او احسان و لطف به او محسوب مىشود و داخل در عنوان حسن معاشرت با شوهر است كه در روايات به آن اشاره شده است، والله العالم.
مبحث ششم: حكم ازدواج با دو خواهر به هم چسبيده
سؤال (187) آيا ازدواج با دو خواهر به هم چسبيده، جايز است؟
(بسمه تعالى): ازدواج با دو خواهر هر چند به شكلى كه در مسئله گفته شده است، جايز نمىباشد، والله العالم.
* فصل دوم: عيبهايى كه موجب خيار فسخ عقد در ازدواج مىشود
(مسئله) عيوبى كه در مرد موجب خيار فسخ عقد براى همسر او مىشود، چهار عيب مىباشد.
(1) جنون و ديوانگى زوج، هر چند اين عيب بعد از عقد و نزديكى با زوجه باشد.
(2) ناتوان بودن مرد از نزديكى، هر چند بعد از عقد پديد آيد، ولى اگر بعد از عقد و نزديكى، هر چند اولين نزديكى پديد آيد، موجب حق فسخ براى زوجه نمىباشد.
(3) خصاء: يعنى بيضههاى مرد را در آورده باشند؛ در صورتى كه قبل از عقد وجود داشته و زوج آن را مخفى كرده و زوجه از آن مطلع نبوده است.
(4) بريده شدن مقدارى از آلت است كه مرد با آن اصلًا قادر بر نزديكى نبوده، در صورتى كه قبل از عقد وجود داشته و يا آنكه قبل از نزديكى باشد و اگر اين عارضه بعد از عقد و اولين نزديكى پديد آيد، بنابر اقوى موجب خيار نمىشود.
(مسئله) عيوبى كه اگر در زن باشد، مرد خيار فسخ عقد ازدواج را دارد؛ هفت عيب مىباشد: 1- ديوانگى، 2- جذام، 3- برص. 4- در صورتى كه، در فرج گوشت و يا استخوانى باشد كه مانع از نزديكى باشد 5- افضاء: يعنى راه ادرار و حيض و يا حيض و مدفوعش يكى شده باشد. 6- در صورتى كه زن كور باشد. 7- زمينگير بودن زن يا شل بودن او كه ظاهر و آشكار باشد. در اين موارد خيار فسخ عقد براى زوج ثابت است، در صورتى كه عيوب ذكر شده، قبل از عقد باشد و در صورت تحقق آن بعد از عقد و قبل از نزديكى اشكال است و بنابر اقرب ثابت است، هر چند سزوار است كه احتياط ترك نگردد.