ارواحناه له الفداه تقديم مىگردد. اميد است كه برادران و خواهران ايمانى با مراجعه به اين كتاب گام فراترى در فراگيرى احكام شرعيه برداشته و خداوند ارواح طيبهى همهى علماء و فقهاى شيعه را قرين رحمت واسعهى خويش مقرر فرموده و همهى ما را در راه ترويج احكام نورانى اهل بيت (عليهم السلام) موفق نماييد.
توضيحات
1- جوابهايى كه با كلمهى (بسمه تعالى) و بدون اسم شروع شده، فتاواى مرحوم آيت الله العظمى تبريزى مىباشد.
اما آراء و نظريات مرحوم آية الله العظمى خوئى با نام مبارك ايشان شروع شده و اگر حاشيهاى از مرحوم آية الله العظمى تبريزى در كلام ايشان نباشد، هر دو بزرگوار در آن مسئله هم رأيند.
2- چون مصدر اساسى براى به دست آوردن آراء و فتاواى مرحوم آية الله العظمى خوئى و همچنين مرحوم آية الله العظمى تبريزى رسالهى منهاج الصالحين مىباشد و همچنين بعضى از فتاوا در صراط النجاة بدون مراجعه به منهاج الصالحين درست معلوم نمىشود، لازم ديديم كه در هر بخش ابتداءً مسايل مربوط را از منهاج ذكر نموده و سپس استفتائات صراط النجاة را به مناسبت نقل نماييم.
3- در اين كتاب ترتيب فقهى ما همان ترتيب فقهى معمول در رسالههاى عمليهى رايج مىباشد، مگر در مواردى كه مسايل در رسالهى عمليه به عنوان مستقل مورد بحث قرار نگرفته باشد، يا اينكه در ضمن ابواب ديگر به مناسبت ذكر شده باشد. در اين كتاب همهى مسايل با عنوان مستقل جمعآورى شده و مطرح گرديده است.
4- در اين كتاب در جواب برخى استفتائات اصطلاحات علمى مطرح گرديده كه عيناً در جواب ذكر شده و هيچ گونه تغيير و يا تبديلى در آنها انجام نگرفته تا مقصود سوال كننده و جواب براى خواننده معلوم گرديده و اخلالى به مطالب وارد نگردد.
5- بعضى از مسايل و استفتائات مطرح شده در نظر شما شايد تكرارى بوده و عين هم باشد، ولى با دقت و تامل فرق بين آنها ظاهر گرديده و معلوم مىشود كه يا در سؤال و يا در جواب خصوصيات و قيودى ذكر گرديده كه تكرارى بودن آنها را از بين برده و اين جوابها را با هم متغاير مىسازد، به همين جهت اين استفتائات همگى ذكر گرديده است.
و در آخر از همهى برادرانى كه ما را در تهيه و نشر اين اثر يارى دادند، تشكر نموده و توفيق براى همگان را، از ايزدمنّان خواهانيم. خداوند به همهى ما توفيق نشر و ترويج فقه اهل بيت (عليهم السلام) را عنايت فرمايد.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
قسمت اول: عبادات
احكام طهارت
مقصد پنجم: احكام نجاسات
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
مقصد اول: وضو
(مسئله) اگر خارى داخل دست گردد، خارج نمودن آن هنگام وضو لازم نيست.
(مسئله) اگر مقدارى از گوشت دو دست جدا شود، بايد آنچه را كه بعد از جدا شدن گوشت ظاهر مىگردد، بشويد. و اگر آن گوشت كاملًا از دست جدا نگرديده و بواسطهى پوست رقيقى به بدن متصل است، بايد همراه دست شسته شود و لكن كندن و جدا نمودن آن براى شستن زير آن لازم نمىباشد، ولى اگر آن گوشت جز عضو حساب نشده و در عرف خارج از اعضاى وضو محسوب گردد، بنابر احتياط واجب بايد پوست را قطع نمود تا آب به عضو برسد.
(مسئله) شكافهايى كه بر اثر سرما در كف دست انسان پيدا مىشود، اگر به اندازهاى باشد كه داخل آنها ديده مىشود، بايد بنابر احتياط آب به داخل آنها برسد. و در غير اين صورت رساندن آب به آنها لازم نمىباشد
و در صورتى كه مكلف شك كند كه داخل آنها جزء ظاهر بدن است يا نه، بنابر احتياط مستحب، آب را به آنها برساند.
(مسئله) اثرى كه بعد از خوب شدن زخم بدن بر روى پوست مانده و به آن مىچسبد، در حال وضو كندن آن لازم نمىباشد و فقط شستن ظاهر آن لازم است، اگرچه كندن آن آسان باشد.
* فصل اوّل: شرايط وضو
1- يكى از شرايط وضو آن است كه مكلف مانعى از استعمال آب، مانند مرض يا تشنگى فراوانى كه او و يا انسان محترمى را به خطر اندازد، نداشته باشد.
ولى اگر با ترس از تشنگى آب را به مصرف وضو برساند، خصوصاً اگر آب را از بالاى پيشانى ريخته و از ريختن آب نيت وضو نمايد، وضوى او صحيح است.
2- يكى ديگر از شرايط وضو آن است كه مكلف بايد افعال وضو را خودش انجام دهد و اگر كسى او را در شستن و يا مسح كردن كمك نمايد به شكلى كه شستن و يا مسح را عرفاً به خود مكلف نسبت ندهند، وضو باطل مىگردد. ولى در صورت اضطرار كه شخص ديگرى مكلف را وضو مىدهد، مباشرت لازم نبوده، ولى مكلف بايد خودش نيت وضو داشته باشد و بنابر احتياط وضو دهنده هم نيت وضو بنمايد.
* فصل دوّم: حكم مسلوس و مبطون
كسى كه پيوسته از او باد خارج مىشود كه به آن مبطون گفته مىشود و يا كسى كه پيوسته از او بول و ادرار بيرون مىآيد كه به آن مسلوس گفته مىشود و اشخاصى مانند اينها، مثل كسى كه پيوسته از او مدفوع جدا مىشود در اين اشخاص چهار تصور دارد:
1- صورت اول، موردى است كه اين اشخاص در مقدارى از زمان كه براى وضو و نماز كافى است، داراى اين مرض نبوده و در آن زمان مكلف مىتواند وضو گرفته و نماز بخواند كه در اين صورت بايد صبر نمايد تا زمان مورد نظر رسيده و با وضو نمازش را بخواند.
2- صورت دوم، موردى است كه مكلف در اين مرض هرگز وقت براى نماز و وضو نداشته و يا اينكه وقتش بقدرى است كه براى وضو و نماز كافى نمىباشد؛ يعنى پيوسته از او بول و يا باد خارج شده و براى او مجالى براى وضو و نماز نمىگذارد. در اين صورت بايد وضو گرفته و نماز را بخواند و لازم نيست براى نماز دوباره وضو بگيرد، مگر اينكه حدث ديگرى مانند خواب از او صادر شود كه بايد در اين صورت دوباره وضو بگيرد.
3- صورت سوم، موردى است كه مكلف در اين مرض در اثناء نماز وقت براى وضو و مقدارى از نماز داشته باشد و تجديد وضو ولو چند مرتبه براى او سختى و دشوارى ندارد. اين شخص بايد وضو گرفته و نماز