(بسمه تعالى): تعيين اجرت براى شخص حجام مانعى ندارد، ولى بهتر آن است كه حجام شرط اجرت ننمايد، والله العالم.
* فصل سوم: ضمان شخص حجام
سؤال (472) آيا در صورتى كه از عمل حجامت ضررى به شخص برسد و منشأ آن اشتباه شخص حجام باشد، ضمانت دارد. و در صورتى كه ضرر به خاطر تقصير حجام باشد، چه حكمى دارد؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه شخص حجام كوتاهى نموده و مقصر باشد، ضامن است، والله العالم.
مقصد هفدهم: احكام دخانيات
* فصل اول: حكم استعمال دخانيات
سؤال (473) آيا استفاده از دخانيات به نحو اعتياد جايز است؟
(بسمه تعالى): بنابر احتياط مستحب اعتياد به دخانيات پيدا ننمايد، والله العالم.
سؤال (474) كسى كه معتاد به استعمال دخانيات نمىباشد، آيا شروع به استفاده از آنها براى او جايز است؟
(بسمه تعالى): استعمال دخانيات مانعى ندارد، هرچند بهتر آن است كه استعمال را ترك كند، والله العالم.
سؤال (475) استعمال دخانيات داراى زيانهاى فراوانى براى شخص استعمال كننده مىباشد كه علم پزشكى به آن پى برده است و باعث بسيارى از مريضها مانند سكته و سرطان مىباشد و طبق آمار گرفته شده تقريباً در سال، 3 مليون نفر جهت استعمال دخانيات مىميرند. اين مسئله از يك جهت و از جهت ديگر در مجلهى العالم نقل شده كه سود شركتهاى آمريكايى به 225 ميليارد دلار در سال مىرسد و باعث تقويت دشمن مىگردد، آيا استعمال سيگار با آنچه كه گفته شد، جايز است؟
(بسمه تعالى): استعمال دخانيات به عنوان اولى مانعى نداشته و بنابر احتياط مستحب ترك گردد، والله العالم.
سؤال (476) چگونه شخص سيگارى بفهمد، سيگار براى او ضرر دارد؟
(بسمه تعالى): اين مسئله راجع به تشخيص پزشكان و اهل خبره مىباشد و در صورتى كه مكلف از استعمال سيگار احتمال مرضى را بدهد كه جنايت بر نفس محسوب مىگردد، بنابر احتياط واجب بايد ترك شود، والله العالم.
سؤال (477) آيا استعمال دخانيات ابتداءً جايز است و در صورتى كه كسى براى مدتى استعمال را ترك نموده و بعد از مدتى دوباره رجوع
نمايد، اين عمل جايز است و كسى كه با توجه به ضرر داشتن سيگار براى او، اقدام به استعمال دخانيات مىكند، واجب است ترك كند؟
(بسمه تعالى): استعمال دخانيات حرام نبوده، بلكه بهتر آن است كه ترك شده و دوباره به استعمال روى نياورد، بالخصوص براى جوانان كه بهتر است به سيگار معتاد نگردند، والله العالم.
سؤال (478) آيا استفاده از دخانيات، اگر موجب ضرر جسمى در آينده باشد، جايز است؟
(بسمه تعالى): ضررى حرام است كه جنايت بر نفس باشد و تا زمانى كه اينگونه ضرر احراز نگردد، استعمال دخانيات جايز مىباشد، والله العالم.
سؤال (479) شخصى فتوا به حرمت استعمال دخانيات داده و خود را از علماء و رجال دين مىداند. نظر حضرت عالى در اين موضوع چيست. در بحثى كه با شخص داشتم، او مىگفت استعمال دخانيات خودكشى تدريجى مىباشد، ولى من گفتم كه ضررى حرام است كه مثل قتل نفس و يا قطع عضوى از اعضاى بدن باشد، چگونه بايد جواب اين شخص را داد؟
(بسمه تعالى): فتوى دادن به حرمت مطلق استعمال دخانيات براى همهى افراد صحيح نمىباشد، بله اعتياد به استعمال ترياك جايز نمىباشد، والله العالم.
سؤال (480) اگر قوانين علم پزشكى جديد تاكيد كند كه استعمال دخانيات علت سرطان و سكتهى قلبى و مغزى مىباشد، آيا گفتهى پزشكان باعث حرمت استعمال دخانيات مىگردد؟
خوئى (قدس سرّه): موجب نمىگردد.
سؤال (481) بعد از آنكه از جهت علمى ثابت گرديده كه استعمال دخانيات باعث ابتلاء به بيمارىهاى خطرناك مثل سرطان ريه و تصلب شرايين و يا تنگى نفس و سكتههاى قلبى شده و براى شخص استعمال كننده و براى اطرافيان او و عموم اجتماع مضر مىباشد. با توجه به مراتب فوق، حكم استعمال دخانيات از جهت شروع به آن و يا ادامهى استعمال آن چيست؟ آيا در اين قضيه احتياطى هر چند استحبابى به ترك وجود دارد؟
خوئى (قدس سرّه): در صورتى كه استعمال دخانيات ضرر مهمى براى بدن داشته باشد، چه در شروع به استعمال و چه در ادامهى آن، در هر دو صورت حرام است. و در صورتى كه ضرر مهمى نداشته باشد، بنابر احتياط مستحب بايد ترك شود.
سؤال (482) آيا استعمال دخانيات حرام است. آيا زوجه مىتواند مطالبهى طلاق از شوهرى كه استعمال دخانيات مىكند، بنمايد و آيا شوهر مىتواند زوجهى خود را به خاطر استعمال دخانيات طلاق دهد؟
(بسمه تعالى): استعمال دخانيات حرام نبوده و زوجه حق مطالبهى طلاق از زوج را ندارد و همچنين استعمال دخانيات موجب طلاق دادن زوجه نمىگردد، والله العالم.
* فصل دوم: استعمال دخانيات در اماكن عمومى
سؤال (483) حكم استعمال دخانيات در اماكن عمومى را بيان فرماييد؟
(بسمه تعالى): جواب اين مسئله از جواب سؤالهاى سابق معلوم گرديد.
سؤال (484) نظر مبارك دربارهى كسى كه با استعمال دخانيات، موجب اذيت هم اتاقىهاى خود و يا اهل اتوبوس مىشود، چيست؟ با توجه به اينكه هواى موجود ملك همهى انسانهاست؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه ماشين ملك شخص باشد و او رضايت بر كشيدن سيگار و استعمال دخانيات ندهد، استعمال جايز نمىباشد و در غير اين صورت مانعى ندارد، والله العالم.
* فصل سوم: استعمال دخانيات در هنگام باردارى
سؤال (485) خانم باردار بعد از اينكه پزشك استعمال دخانيات را مؤثر در جنين مىداند، آيا جايز است در اين حال استعمال دخانيات نمايد؟
خوئى (قدس سرّه): حكم اين مسئله مثل مسايل سابقه گذشت.
سؤال (486) آيا استفادهى خانم باردار از سيگار و يا دخانيات ديگر با توجه به اينكه براى خود و جنين ضرر دارد، جايز است؟
(بسمه تعالى): فرقى بين زن باردار و غير او نمىباشد، والله العالم.
* فصل چهارم: حكم استفاده از تنباكوى معسل
سؤال (487) حكم استفاده از تنباكوى معسل را بيان فرماييد؟
(بسمه تعالى): استفاده از آن حرام نمىباشد و بهتر است خود را به اين كار عادت ندهند، بالخصوص براى جوانان خود را معتاد به اين امور نكنند و بنابر احتياط مستحب آنها را ترك كنند، والله العالم.
سؤال (488) حكم استفاده از تنباكو چيست؟
(بسمه تعالى): اگر استفاده از تنباكو به شكل دود كردن آن باشد، مثل كشيدن قليان، مانعى ندارد، والله العالم.
* فصل پنجم: استفاده از مواد مخدر
سؤال (489) نظر مبارك دربارهى استفاده و استعمال مواد مخدر بالخصوص استفاده از ترياك چه از جهت شروع و ابتداء به آن و چه از جهت ادامه و استمرار در استعمال آن چيست؟ حكم معامله، خريد و فروش اين مواد و همين طور طهارت و نجاست آن را بيان فرماييد؟
(بسمه تعالى): مواد مخدر اگر جامد باشند، پاك هستند و بنابر احتياط واجب بايد اعتياد به اين مواد ترك شود و همچنين خريد و فروش آنها جايز نمىباشد، مگر مواردى كه جهت معالجه و مداوا از آن استفاده شود كه البته در اين مورد هم بايد قوانين و ضوابط حكومتى مراعات شود، والله العالم.
سؤال (490) آيا استعمال موادر مخدر مانند ترياك براى اشخاص غير معتاد جايز است؟
(بسمه تعالى): اعتياد به مواد مخدر حرام است و واجب است شخص معتاد استعمال مواد مخدر را ترك نمايد، والله العالم.
مقصد هجدهم: مسايل و احكام متفرقه
1- دندانهاى طلا
سؤال (491) آيا استفاده از دندانهاى طلا براى مردان مطلقاً جايز مىباشد؟
خوئى (قدس سرّه): بله به شكل مطلق استفاده ازدندان طلا براى مردان جايز مىباشد. هر چند عنوان زينت كردن بر آن صادق باشد و آنچه حرام است پوشيدن طلا براى مردان است؛ مانند انگشتر طلا، زنجير طلا، ساعت طلا و يا گردبند طلا وهمچنين لباس طلاباف به
شكلى كه عنوان پوشيدن طلا در عرف بر آن صحيح باشد، والله العالم.
2- استفاده از لنز در چشم
سؤال (492) نوعى از عدسى مىباشد كه آن را داخل چشم بكار برده كه باعث تغيير رنگ چشم به رنگهاى مختلف مىگردد؛ مثل اينكه رنگ چشم به رنگ سبز و يا آبى و يا به رنگى ديگر مبدل مىشود. آيا اين عمل تغيير خلقت خدا محسوب مىگردد. آيا استفاده از عدسىهاى ذكر شده براى خانمها در صورتى كه در معرض برخورد با نامحرمان هستند، جايز است؟ با توجه به اينكه اين عمل يك نوع تقليد از زنهاى اروپايى مىباشد كه اعتقادى به حجاب اسلامى ندارند؟
(بسمه تعالى): قرار دادن اين عدسىها در چشم، هرچند در حال نماز مانعى ندارد، البته به شرط اينكه عدسىها از حيوانى كه خوردن گوشت آن حرام است، نباشد و همچنين از اجزاء جاندار مردار و ميته نباشد، والله العالم.
3- كاشتن مو
سؤال (493) آيا كاشتن مو براى كسى كه ريش ندارد و يا فاقد موى سر مىباشد، جايز است؟
خوئى (قدس سرّه): اين عمل به عنوان اولى آن جايز مىباشد.