مىشود، بايد بر روى جبيره مسح نمايد و اگر اطراف زخم كه از استعمال آب ضرر مىبيند، بيشتر از مقدار متعارف باشد. بايد بنابر احتياط واجب تيمم را هم ضميمه نمايد و اگر در جمع بين وضو و تيمم وقت نماز از بين مىرود، به تيمم تنها اكتفا نمايد.
سؤال (21) اگر دارو بر روى پوست حايل باشد، چه حكمى دارد؟
(بسمه تعالى): آلودگىهاى روى پوست كه به واسطهى استعمال دارو پيدا مىشود، حكم جبيره را دارد، والله العالم.
مبحث سوم: احكام غسل جنابت
1- حكم انسان وسواسى در غسل
سؤال (22) شخص وسواسى در غسل جنابت، چند مرتبه غسل را تكرار مىنمايد و اين عمل باعث نگرانى اطرافيان او شده است، به طورى كه آنان اين عمل را موجب ضرر و ايجاد مرض و بيمارى براى او مىدانند. آيا مىتوان براى جلوگيرى از اين ضرر او را وادار نمود كه به جاى غسل تيمم نمايد؟
(بسمه تعالى): واجب است كه به كيفيت متعارف كه ساير مكلفين غسل مىكنند، غسل نمايد و تيمم كفايت نمىكند، والله العالم.
2- احكام بطلان غسل جنابت
سؤال (23) اگر شخصى از جنابت غسل نموده و بعد از گذشت دو ساعت از غسل، در بدن خود مانعى ببيند، با توجه به سؤال حكم مسايل زير را بيان فرماييد؟
الف- اگر غسل نموده و قبل از نماز محدث گردد؟
(بسمه تعالى): در فرض مذكور غسل را اعاده نموده و بنابر احتياط واجب، وضو را هم به آن ضميمه كند.
ب- اگر غسل نموده و بعد از نماز محدث گردد؟
(بسمه تعالى): غسل و نماز را اعاده نموده و بنابر احتياط واجب وضو هم بگيرد.
ج- اگر غسل نموده و نماز خوانده، ولى محدث نشده باشد؟
(بسمه تعالى): غسل را با شستن عضوى كه مانع در آن بوده، تمام مىكند و نمازش را، اگر مىداند كه مانع و حايل قبل از نماز بوده، دوباره مىخواند.
د- اگر در اثناء غسل متوجهى مانع در اعضاء گرديد؟
(بسمه تعالى): محل مانع و حايل را بعد از برطرف كردن مانع شسته و غسل را تمام مىكند.
ه-- حكم روزه شخص مذكور در فرضهاى گذشته چيست؟
(بسمه تعالى): روزهاش صحيح مىباشد.
و- حكم اين غسل در صورت جهل قصورى و تقصيرى چيست؟
(بسمه تعالى): فرقى بين اين دو عنوان وجود ندارد.
ز- آيا وجود مانع و حايل در سر يا طرف راست و يا طرف چپ موجب فرق در مسئله مىشود؟
(بسمه تعالى): اگر مانع در سر و گردن باشد، بايد آن را شسته و شستن بدن را دوباره تكرار نمايد و اما اگر در بقيهى بدن باشد، اگر بين غسل محدث نشده، محل مانع را شسته و غسل را تمام كند، والله العالم.
* فصل دوم: حيض
سؤال (24) زنى كه تخمدان او قطع شده و بنا به گفتهى دكتر ديگر حائض نمىگردد، ولى هنوز به سن يائسگى نرسيده است، اگر خونى را با صفات و خصوصيات حيض ببيند، آيا خون مذكور حيض محسوب مىگردد يا استحاضه؟
خوئى (قدس سرّه): اگر خون مذكور خصوصيات و علايم حيض را دارا بوده و يا در ايام عادت شخص مذكور باشد، حيض محسوب مىگردد.
سؤال (25) خانمى در حيض مضطربه بوده، به صورتى كه عادت ماهيانهى او هر پنچ ماه يكبار، و گاهى در هر شش ماه يكبار مىباشد.
براى برطرف كردن اين حالت، پزشك معالج وى دارويى به اين خانم داده و به او گفته است، در اثناء استعمال اين دارو اين خانم داراى عادت ماهيانه نخواهد بود، ولى اين دارو گاهى اوقات موجب مىشود كه مايعى كم رنگ از او خارج شود. با توجه به آنچه گفته شد، جواب سؤالات زير را مرقوم فرماييد؟
الف- در صورتى كه شك داشته باشد كه مايع بيرون آمده، خون است يا خير، حكم آن چيست؟
ب- در صورتى كه يقين كند كه اين مايع خون است، آيا حيض محسوب مىگردد يا استحاضه؟
ج- به نحو كلى آيا با توجه به گفتهى پزشك كه مريض در اثناء مداوا هرگز خون حيض نمىبيند، مىتوان حكم كرد كه مايع بيرون آمده، خون استحاضه مىباشد؟
(بسمه تعالى): الف- در صورتى كه مايع خارج شده اوصاف حيض و استحاضه را ندارد و يقين به خون بودن آن هم ندارد، چيزى بر او واجب نمىباشد. در اين صورت بنابر احتياط بدن و لباسى را كه به آن مايع آلوده شده، شسته و واجب است براى نماز وضو بگيرد، والله العالم.
ب- در صورتى كه خون داراى صفات و شرايط حيض باشد، محكوم به حيض مىباشد و اگر اوصاف استحاضه را دارد،
استحاضه محسوب مىشود و در غير اين دو صورت بايد محل آلوده شده را شسته و براى نماز وضو بگيرد، والله العالم.
ج- در صورتى كه خون مذكور اوصاف و مشخصات حيض را دارا باشد يا اينكه داراى اوصاف استحاضه باشد، قول پزشك در نفى حيض يا استحاضه اعتبار ندارد، والله العالم.
سؤال (26) خانمى كه داراى عادت وقتيه و عدديه بوده است، ولى در يك ماه به خاطر استفادهى دارو، عادتش فرق كرده و عدد ايام و روزها از عادت هميشگى بيشتر شده است، اين زن در روز نهم از خون پاك شده و غسل نموده و نمازش را هم خوانده است، ولى در روز دهم خونى با مشخصات حيض از او خارج شده، آيا تمام اين خونهايى را كه ديده است، حيض محسوب مىگردد يا اينكه فقط خونهاى ايام عادت هميشگى حيض بوده و بقيه استحاضه محسوب مىشود، هرچند داراى صفات حيض باشد؟
(بسمه تعالى): اگر خون مدتش از ده روز بيشتر شود، مقدار مازاد بر ده روز استحاضه است و مقدارى كه عادت هميشگى او بوده است، حيض محسوب مىگردد و در صورتى كه خون در كمتر از ده روز قطع شود، تمام آنچه را كه ديده، حيض محسوب مىگردد، والله العالم.
احكام حيض
1- اشتباه خون حيض با بكارت
سؤال (27) در صورتى كه پردهى بكارت زايل گردد و خون زيادى از فرج خارج گردد، ولى معلوم نباشد كه خون حيض است يا خون پردهى بكارت، تكليف چيست؟
(بسمه تعالى): در فرض مذكور مقدارى پنبه را داخل فرج نموده، سپس بعد از چند لحظه آن را خارج مىكند. اگر خون فقط ظاهر پنبه را آلوده نموده باشد، خون بكارت محسوب مىگردد، ولى در صورتى كه خون بداخل پنبه نفوذ كرده و همهى آن را آلوده نموده است، خون حيض محسوب مىگردد. البته واجب بودن اين عمل، يعنى داخل كردن پنبه فقط راهى است براى تشخيص خون حيض از بكارت و در صورتى كه مكلف اين عمل را ترك كند و بعد بفهمد خونى كه خارج شده، حيض نبوده، همهى نمازهايى را كه خوانده است، در صورت قصد قربت صحيح مىباشد و در صورتى كه اين عمل را انجام نداده است، نمىتواند نيت جزمى نماز نمايد.
2- امكان حيض زن باردار
سؤال (28) آيا ممكن است زن باردار هم حائض گردد؟
(بسمه تعالى): بنابر اقوى خون حيض ممكن است با باردارى جمع شود؛ يعنى ممكن است زن باردار هم، خون حيض را ببيند.
سؤال (29) خانم باردارى در ايام عادت ماهيانهى خود خون مىبيند، ولى خون ديده شده مشخصات خون حيض را ندارد، در اين حال پزشكان مىگويند. منشأ اين خون، خونريزى در مشيمهاى است كه اطراف جنين را احاطه كرده، خانم مذكور بعد از حمل، شصت روز است كه خونى نديده است، مستدعى است. مسئلهى مذكور را طبق نظر مرحوم آيةالله العظمى خوئى جواب داده، لازم به تذكر است اين خانم توانايى تشخيص بوسيلهى گذاشتن پنبه را، به جهت منع پزشكان ندارد.
(بسمه تعالى): در صورتى كه خون در ايام عادت ماهيانهى سابق شخص مذكور بوده است و تا سه روز استمرار دارد، حيض محسوب مىشود. در غير اين صورت استحاضه مىباشد و داخل نمودن پنبه داخل فرج لازم نبوده، بلكه به همين مقدار كه پنبه را بر روى فرج قرار دهد به شكلى كه درصورت خروج خون، پنبه با خون ملاصق باشد، كافى بوده و مقدار استحاضه معلوم مىگردد، والله العالم.
3- استفاده از داروى ضد باردارى
سؤال (30) آيا استفاده از داروى ضد باردارى جايز است؟
(بسمه تعالى): استفاده از داروهاى ذكر شده، در صورتى كه موجب ضرر قابل توجهى به شخص نباشد، جايز است، والله العالم.
سؤال (31) در صورتى كه پزشكان از استعمال دارويى كه از عادت ماهيانه جلوگيرى مىكند، منع نموده و خوردن قرصهاى ضد عادت ماهيانه را تجويز نمىكنند، آيا استفاده از اين داروها شرعاً جايز است؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه در استفاده از داروهاى ذكر شده، ضرر قابل توجهى به مكلف برسد، استفاده جايز نمىباشد و اين مسئله در زنها مختلف بوده، يعنى در بعضى باعث ضرر و در بعض ديگر ممكن است، ضرر نداشته باشد.
سؤال (32) آيا خوردن قرصهاى ضد عادت ماهيانه در شبهاى ماه مبارك رمضان جهت جلوگيرى از حيض و گرفتن روزهى اين ماه، جايز است.
(بسمه تعالى): اشكال ندارد، والله العالم.
سؤال (33) خانمهايى كه قرص استفاده مىكنند، گاهى موارد در ايام عادت ماهيانه به مدت يك يا دو روز خون مىبينند و گاهى اوقات بعد از گذشتن هفت روز از ايام عادت، دوباره يك يا دو روز خون مىبينند. آيا احكام حيض در حق آنها جارى است؟