71- محل رفت و آمد فرشتگان
اسحاق بن عمار گويد: امام صادق7فرمود:
«مَا بَيْنَ قَبْرِ الْحُسَيْنِ7إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ»[1].
«ميان قبر حسين بن على7تا آسمان هفتم، محل رفت و آمد فرشتگان است.»
در حديثى ديگر اسحاق بن عمّار مىگويد: از امام صادق7شنيدم كه فرمود:
«لَيْسَ مِنْ مَلَكٍ فِي السَّمَوَاتِ إِلَّا وَ هُمْ يَسْأَلُونَ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ أَنْ يَأْذَنَ لَهُمْ فِي زِيَارَةِ قَبْرِ الْحُسَيْنِ7فَفَوْجٌ يَنْزِلُ وَ فَوْجٌ يَعْرُجُ.»[2]
«هيچ فرشتهاى در آسمانها نيست مگر آن كه از خداوند مىخواهد تا قبر حسين بن على7را زيارت كند، پس گروهى از آنها پايين آمده و گروهى به آسمانها برمىگردند.»
[1]- كامل الزيارات، ص 223
[2]- همان، ص 223
72- شيوه زيارت ابى عبداللَّه7
زيارت ابى عبداللَّه الحسين7بايد به گونهاى انجام شود كه غم و حزن جانكاه آن زمان را در خاطرهها زنده كند و زائران را به ادامه راه آن حضرت تشويق نمايد.
امام صادق7فرمود:
«اذا ارَدتَ زِيارَةَ الحُسَين فَزُرهُ وَ أَنتَ كَئِيتٌ حَزينٌ مَكرُوبٌ، شَعثاً مُغبراً جائِعاً عَطشاناً، فَانَّ الحُسَينَ7قُتِلَ حَزيناً مَكرُوباً شَعثاً مُغبراً جائِعَاً عَطشاناً، و سَلْهُ الحَوائِجَ وَانصَرِف عَنهُ، وَلاتَتَّخِذهُ وَطَناً».[1]
«هر گاه خواستى حسين7را زيارت كنى، آن حضرت را با حالتى غمگين، اندوهناك، ژوليده، پريشان، گرسنه و تشنه زيارت نما، زيرا حسين بن على7در حالتى غمين، گرد و خاك بر صورت نشسته، و تشنه و گرسنه به شهادت رسيد، آنگاه نيازهاى خود را بخواه و برگرد و آنجا را وطن قرار مده.»
كرام بن عمرو، در حديثى ديگر همين نكات را از
[1]- كامل الزيارات، ص 142
امام صادق7نقل كرده است.[1]شايد بتوان از ذيل حديث، استفاده كرد كه هدف از زيارت، آمدن زائر به اين ديار، و آشنايى با مصائب و اهداف حسين بن على7است، تا پس از آن به وطن خويش بازگشته، براى تحقّق اهداف آن امام همام تلاش كند و راه و رسم آن حضرت را ادامه دهد تا مظلومان احساس امنيت كنند و ظالمان از تجاوز و ستم بازداشته شوند. [فَيَأمَن المَظلُومُونَ مِن عِبادِك ...]
امام صادق7از مفضّل بن عمر مىخواهد تا با حالى افسرده و غمين و غبارآلوده به زيارت حسين بن على7برود.[2]
زيارت حسين بن على7همچنين بايد شرايط عاشورا و كربلاى حسينى، و گرسنگى و تشنگى آن حضرت و اهل بيت:و يارانش را در خاطرهها زنده كند و الهامبخش براى كسانى باشد كه مىخواهند در مسير قيام حسينى حركت نموده، اهداف آن حضرت را محقق سازند. از امام صادق7نقل شده كه فرمود:
[1]- كامل الزيارات، ص 147
[2]- همان، ص 140
«به من خبر دادهاند جمعى به قصد زيارت حسين7حركت نموده، سفرههايى كه در آن شيرينى و حلوا و امثال آن هست، با خود برمىدارند [تا از آنها استفاده كنند]. اين كسان اگر به زيارت قبور آنان كه دوستشان دارند بروند، چنين چيزهايى را با خود برنمىدارند.»[1]
امام صادق7از مردى از اهالى رقّه پرسيد: آيا به زيارت قبر ابى عبداللَّه7مىرويد؟ پاسخ داد: آرى.
امام7فرمود: آيا براى اين سفر با خود سفرههايى برمىداريد؟
جواب داد: آرى.
امام7فرمود: شما به زيارت قبور پدران و مادران خود كه مىرويد چنين نمىكنيد.
گفتم: [يابن رسولاللَّه] چه چيزى بخوريم؟
پاسخ فرمود: نان و شير ...[2]
روشن است مقصود از سفره غذا، غذاهاى لذيذ است، نه مطلق سفره.
[1]- كامل الزيارات، ص 139
[2]- همان، ص 140
محمد بن مسلم به امام صادق7عرض كرد:
هنگامى كه به زيارت قبر پدر بزرگوارتان حسين بن على7مىرويم، آيا ما در حج خواهيم بود؟ فرمود:
آرى.
پرسيد: آيا آنچه بر حاجيان لازم است، بر ما نيز لازم خواهد بود؟
امام7فرمود: آرى لازم است، سپس بخشى از آداب اين زيارت را برشمرد و فرمود:
«يَلْزَمُكَ حُسْنُ الصَّحابَةِ لِمَنْ يَصْحَبُكَ، وَيَلْزَمُكَ قِلَّةُ الْكَلامِ الّا بِخَيرٍ وَيَلْزَمُكَ كَثْرَةُ ذَكْرِ اللَّهِ وَيَلْزَمُكَ نِظافَةُ الثّيابِ، وَيَلْزَمُكَ الْغُسْلُ قَبْلَ أَنْ تَأْتِى الْحائِر، وَيَلْزَمُكَ الْخُشوعُ وَ كَثرَةُ الصَّلوةِ وَ الصَّلوةُ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد، وَيَلْزَمُكَ التَوقيرُ لأَخذِ ما لَيْسَ لَكَ وَيَلْزَمُكَ أَنْ تَغُضَّ بَصَرَكَ وَيَلْزَمُكَ أَنْ تَعُودَ أَهل الحاجَةِ مِنْ اخوانِكَ اذا رَأَيْتَ مُنْقَطِعَاً وَالْمُواساة وَيَلْزَمُكَ التَّقيَّةَ الَّتي قِوامَ دينِكَ بِها وَالْوَرَعَ عَمَّا نَهَيتَ عَنهُ وَالْخُصُومَة وَ كَثْرَة الأيمان وَالْجِدال الَّذى فيهِ الأَيمان فَاذا فَعَلتَ ذلك تَمَّ حَجُّكَ وَ
عُمْرَتُك وَاسْتَوجَبتَ مِنَ الّذى طَلَبتَ ما عِنْدَهُ بِنَفَقَتِكَ، وَاغْتِرابِكَ عَنْ أَهلِكَ، وَرَغْبَتِكَ فيما رَغِبتَ، أَنْ تَنْصَرِفَ بِالْمَغْفِرَةِ وَالرَّحْمَةِ وَالرِّضوانِ[1]».
بر تو لازم است با همسفرانت خوش رفتار باشى، كم سخن بگويى و جز خوبى چيزى بر زبان نرانى، فراوان به ياد خدا باشى، لباسهايت را پاك و تميز نگهدارى و پيش از آن كه به حائر برسى غسل كنى، لازم است خاشع باشى، نماز زياد بخوانى، و بر محمد و آل او فراوان درود فرستى، به اموال ديگران احترام بگذارى، چشمت را از آنچه بر تو حلال نيست فرو بندى، و اگر برادر دينى خود را نيازمند يافتى و احساس كردى در اداره زندگى ناتوان است، به ديدار وى شتافته و او را كمك دهى و برادرانه با او عمل كنى، تقيّه را- كه قوام دين تو به آن است- مراعات نمايى، از آنچه خداوند نهى فرموده پرهيز كنى، و از دشمنى و سوگند خوردن زياد و جدالى كه در آن ناچار به سوگند شوى دورى گزينى.
[1]- كامل الزّيارات، ص 141
پس اگر چنين كردى، حج و عمره تو تمام و كامل شده و به خاطر آن كسى كه براى او هزينه كردى و از خانوادهات دور افتادى و به خواستههايت پشت نمودى تا به خواستهات برسى، سزاوار آن خواهى بود كه هنگام مراجعت، رحمت و آمرزش و رضوان الهى شامل حال تو گردد و با مغفرت و رحمت و خشنودى خداوند برگردى.»
تكيه بر مظلوميت حسين بن على7زائران را در دفاع از مظلوم تشويق مىكند. ابابصير گويد: از امام صادق و امام باقر8شنيدم كه مىفرمودند:
«كسى كه دوست دارد در بهشت سكونت كند و جايگاهش آنجا باشد پس زيارت مظلوم را ترك نكند.»
عرض كردم: مظلوم كيست؟ فرمود:
«حُسَينُ بنُ عَلىٍّ صاحِبُ كَربَلاء ... فَمَنْ أَتَاهُ شَوْقاً إِلَيْهِ وَ حُبّاً لِرَسُولِ اللَّهِ6وَ حُبّاً لِفَاطِمَةَ وَ حُبّاً لِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ7أَقْعَدَهُ اللَّهُ عَلَى مَوَائِدِ الْجَنَّةِ يَأْكُلُ مَعَهُمْ وَ النَّاسُ فِي الْحِسَابِ.»
«حسين بن على، صاحب كربلا ... آن كس كه به خاطر علاقه قلبى به آن حضرت و عشق به رسول خدا6و علاقمندى به فاطمه و امير مؤمنان- صلوات اللَّه عليهم اجمعين- به زيارت آن حضرت برود، خداوند او را بر سر سفرههاى بهشتى با رسول خدا و فاطمه و على:هم غذا گرداند، در حالى كه جمعى از مردم در حساباند. [يعنى زودتر از ديگران به بهشت درآيد]»
73- بركات زيارت
زيارت پيامبر6و معصومان:، بركات فراوانى براى زائران دارد كه در اين قسمت، به بخشى از آنها اشاره مىكنيم:
1- دستيابى به بهشت
يكى از اهداف زيارت، دست يافتن به بهشت پروردگار است:
ابن ابى نجران گويد: به حضرت اباجعفر دوم7[1]عرض كردم: فداى تو شوم، پاداش آن كس كه رسول خدا را با اراده [و نيّت خالص و به
[1]- امام باقر7