مسأله 275- اگر به خاطر ازدحام جمعيت نتواند در مطاف طواف كند بايد به انتظار خلوت شدن باشد. و چنانچه وقت تنگ شد يا احتمال خلوت شدن در هيچ يك از ساعات شبانه روز وجود نداشت مىتواند خارج از محدوده طواف كند.
البته با رعايت الاقرب فالاقرب.
مسأله 276- اگر ازدحام جمعيت در محدوده طواف به گونهاى است كه خانمها مىدانند مردان نامحرم خواه ناخواه به آنها تنه مىزنند لازم است طواف را در محدوده انجام دهند، و حتىالامكان مراقب باشند خود را از تنه زدن نامحرم دور نگه دارند.
جهت گردش به دور كعبه
مسأله 277- در حال طواف بايد كعبه در سمت چپ طواف كننده واقع شود. يعنى به طور متعارف به سمت چپ دور بزند، ولى لازم نيست شانه شخص حقيقتاً به سمت كعبه باشد، لذا اگر در هنگام دور زدن مخصوصاً در حجراسماعيل كعبه مقدارى به پشت يا جلو متمايل شود، اشكال ندارد.
مسأله 278- اگر به هر علتى مقدارى از طواف بر خلاف متعارف انجام شد، مثلًا رو به كعبه يا پشت به آن يا عقب عقب طواف كرد، بايد آن مقدار را جبران كند.
مسأله 279- لازم نيست هميشه صورت طواف كننده به طرف جلو باشد، بلكه جايز است به چپ وراست يا پشت سر نگاه كند، بطورى كه در حال
طوافبدن كاملًا روبهكعبه يا پشت به كعبه نشود.
طواف مستحبى
مسأله 280- طواف عملى است مستحب، و ثواب آن براى غيرمقيم از ثواب نماز مستحبى بيشتر است. و سزاوار است زائران هر چه بيشتر طواف كنند. اما سعى كنند مزاحم افرادى كه مشغول انجام طواف واجب هستند نشوند.
مسأله 281- در مدتى كه حاجى در مكه هست مستحب است 360 طواف بجا آورد. و اگر امكان ندارد 364 شوط طواف كند كه 52 طواف مىشود و اگر نمىتواند هر اندازه كه امكان دارد
طواف كند.
مسأله 282- بعد از احرام عمره تا قبل از سعى بنابر احتياط نبايد طواف مستحبى انجام دهد.
مسأله 283- همانگونه كه در احكام طواف واجب ذكر شد طواف يعنى هفت دور، دور كعبه گشتن.
بنابراين يك دور يا دو دور مستحب نيست.
مسأله 284- فرد نمىتواند هر دور از طواف مستحبى را به نيت يك نفر انجام دهد. بلى مىتواند مجموع دورها را به نيت چندين نفر انجام دهد.
مسأله 285- طواف مستحبى به نيت كسى كه در مكه حاضر است- اگرچه خودش از انجام طواف معذور باشد- صحيح نيست.
مسأله 286- در طواف مستحبى طهارت،
مختون بودن، محدوده طواف و موالات شرط نيست.
مسأله 287- شك در دورهاى طواف مستحبى موجب بطلان طواف نمىشود، بلكه بايد بنا را بر اقل بگذارد و طواف را تمام كند.
مسأله 288- قطع طواف مستحبى حتى بدون عذر مانعى ندارد.
مسأله 289- نماز طواف مستحبى را در هر جاى مسجدالحرام مىتوان خواند، بلكه مىتوان اصلًا نماز طواف مستحب را ترك كرد.
مسأله 290- قران (يعنى دو طواف را بلافاصله پشت سر هم بجا آوردن) در طواف مستحبى مكروه است. بنابراين پس از طواف اول نماز آن را بخواند و سپس طواف دوم را بجا آورد.
مستحبات طواف
مسأله 291- در حال طواف، چند چيز مستحب است: 1- پياده طواف كند. 2- قدمها را كوتاه بردارد. 3- با آرامش و وقار طواف كند. 4- در حال طواف مشغول به ذكر و دعا و خواندن قرآن باشد. 5- كاملًا متوجه به خداوند بوده، و از هر چيزى كه ذهن او را مشوّش مىكند، بپرهيزد.
6- نزديك به كعبه طواف كند. 7- بهتر است محرم براى طواف، همان جامه احرام را كه با آن احرام بسته بپوشد. 8- دعاهايى را كه از ائمه معصومين عليهم السلام وارد شده بخواند، از جمله آنها اين دعا است: «اللَّهُمَّ إنِّي أسْألُكَ بِاسْمِكَ الَّذِي يُمْشى بِهِ عَلى طَلَلِ الْماءِ، كَما يُمْشى بِهِ عَلى جُدُدِ الْأَرْضِ، وأسْألُكَ بِاسْمِكَ الّذِي يَهْتَزُّ لَهُ عَرْشُكَ، وَأسْألُكَ بِاسْمِكَ الَّذِي تَهْتَزُّ لَهُ اقْدامُ مَلائِكَتِكَ، وَأسْألُكَ بِاسْمِكَ الَّذِي دَعاكَ بِهِ مُوْسى مِنْ جانِبِ الّطُورِ، فاسْتَجَبْتَ لَهُ، وَألْقَيْتَ عَلَيْهِ مَحَبَّةً مِنْكَ، وَأسْألُكَ بِاسْمِكَ الذَّي غَفَرْتَ بِهِ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ