طواف كند.
مسأله 282- بعد از احرام عمره تا قبل از سعى بنابر احتياط نبايد طواف مستحبى انجام دهد.
مسأله 283- همانگونه كه در احكام طواف واجب ذكر شد طواف يعنى هفت دور، دور كعبه گشتن.
بنابراين يك دور يا دو دور مستحب نيست.
مسأله 284- فرد نمىتواند هر دور از طواف مستحبى را به نيت يك نفر انجام دهد. بلى مىتواند مجموع دورها را به نيت چندين نفر انجام دهد.
مسأله 285- طواف مستحبى به نيت كسى كه در مكه حاضر است- اگرچه خودش از انجام طواف معذور باشد- صحيح نيست.
مسأله 286- در طواف مستحبى طهارت،
مختون بودن، محدوده طواف و موالات شرط نيست.
مسأله 287- شك در دورهاى طواف مستحبى موجب بطلان طواف نمىشود، بلكه بايد بنا را بر اقل بگذارد و طواف را تمام كند.
مسأله 288- قطع طواف مستحبى حتى بدون عذر مانعى ندارد.
مسأله 289- نماز طواف مستحبى را در هر جاى مسجدالحرام مىتوان خواند، بلكه مىتوان اصلًا نماز طواف مستحب را ترك كرد.
مسأله 290- قران (يعنى دو طواف را بلافاصله پشت سر هم بجا آوردن) در طواف مستحبى مكروه است. بنابراين پس از طواف اول نماز آن را بخواند و سپس طواف دوم را بجا آورد.
مستحبات طواف
مسأله 291- در حال طواف، چند چيز مستحب است: 1- پياده طواف كند. 2- قدمها را كوتاه بردارد. 3- با آرامش و وقار طواف كند. 4- در حال طواف مشغول به ذكر و دعا و خواندن قرآن باشد. 5- كاملًا متوجه به خداوند بوده، و از هر چيزى كه ذهن او را مشوّش مىكند، بپرهيزد.
6- نزديك به كعبه طواف كند. 7- بهتر است محرم براى طواف، همان جامه احرام را كه با آن احرام بسته بپوشد. 8- دعاهايى را كه از ائمه معصومين عليهم السلام وارد شده بخواند، از جمله آنها اين دعا است: «اللَّهُمَّ إنِّي أسْألُكَ بِاسْمِكَ الَّذِي يُمْشى بِهِ عَلى طَلَلِ الْماءِ، كَما يُمْشى بِهِ عَلى جُدُدِ الْأَرْضِ، وأسْألُكَ بِاسْمِكَ الّذِي يَهْتَزُّ لَهُ عَرْشُكَ، وَأسْألُكَ بِاسْمِكَ الَّذِي تَهْتَزُّ لَهُ اقْدامُ مَلائِكَتِكَ، وَأسْألُكَ بِاسْمِكَ الَّذِي دَعاكَ بِهِ مُوْسى مِنْ جانِبِ الّطُورِ، فاسْتَجَبْتَ لَهُ، وَألْقَيْتَ عَلَيْهِ مَحَبَّةً مِنْكَ، وَأسْألُكَ بِاسْمِكَ الذَّي غَفَرْتَ بِهِ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ
ماتَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَ ما تَأخَرَ، وأتْمَمْتَ عَلَيْهِ نِعْمَتَكَ أنْ تَفْعَلَ بِي كَذا و كَذا». و به جاى «كذا و كذا» حاجت خود را بطلبد. و نيز مستحب است در حال طواف بگويد: «ألَّلهُمَّ إنِّي إلَيْكَ فَقِيرٌ، وإنِّي خائِفٌ مُسْتَجِيرٌ، فَلا تُغَيِّرْ جِسْمِي، ولا تُبَدِّلْ اسْمِي». و صلوات بر محمد و آل محمد بفرستد؛ بخصوص وقتىكه به در خانه كعبه مىرسد. و اين دعا را بخواند: «سائِلُكَ فَقِيرُكَ مِسْكينُكَ بِبابِكَ، فَتَصَدَّقْ عَلَيْهِ بِالْجَنَّةِ، الَّلهُمَّ الْبَيْتُ بَيْتُكَ، وَالْحَرَمُ حَرَمُكَ، وَالْعَبْدُ عَبْدُكَ، وَ هذا مَقامُ الْعائِذِبِكَ المُسْتَجِيرِ بِكَ مِنَ النَّارِ،
فَأعْتِقْنِي وَ والِدَىَّ وَأهْلِي وَ وُلدي وَإخْوانِيَ الْمُؤْمِنِيْنَ مِنَ النَّارِ، يا جَوادُ يا كَريمُ». و وقتىكه به حجر اسماعيل رسيد رو به ناودان سر را بلند كند و بگويد: «اللَّهُمَّ أدْخِلْنِي الْجَنَّةَ، وَ أجِرْنِي مِنَ النَّارِ بِرَحْمَتِكَ، وَ عافِنِي مِنَ الْسُّقْمِ، وَأوْسِعْ عَلَىَّ مِنَ الرِّزْقِ الْحَلالِ، وَادْرَأ عَنِّي شَرَّ فَسَقَةِ الْجِنِّ وَالْإنْسِ، وَ شَرَّ فَسَقَةِ الْعَرَبِ وَالْعَجَمِ». و چون از حجر بگذرد و به پشت كعبه برسد بگويد: «يا ذَا الْمَنِّ وَالطَّوْلِ، يا ذَا الجُودِ وَالْكَرَمِ، إنَّ عَمَلِي ضَعِيفٌ فَضاعِفْهُ لِي،
وَتَقَبَّلْهُ مِنِّي، إنَّكَ أنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ». و چون به ركن يمانى برسد دست بردارد و بگويد: «يا اللَّهُ ياوَليَّ الْعافِيَةِ، و خَالِقَ الْعافِيَةِ، ورَازِقَ الْعافِيَةِ، وَالْمُنْعِمُ بِالْعافِيَةِ، وَالْمَنّانُ بِالْعافِيَةِ، والمُتَفَضِّلُ بِالْعافِيَةِ عَلَىَّ وَ عَلى جَمِيع خَلْقِكَ، يا رَحْمنَ الدُّنْيا وَالآخِرَةِ وَ رَحِيمَهُما، صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَارْزُقْنَا الْعافِيَةَ، وَ تَمامَ الْعافِيَةِ، وَ شُكْرَ الْعافِيَةِ في الدُّنْيا وَالآخِرَةِ، يا أرْحَمَ الرَّاحِمِينَ». پس سر به جانب كعبه بالا كند و بگويد: «الْحَمْدُللَّهِ الَّذِي شَرَّفَكِ وَ عَظَّمَكِ، وَالْحَمْدُلِلَّهِ الْذَّي بَعَثَ مُحَمَّداً نَبِيّاً، وَ
جَعَلَ عَلِيّاً اماماً، اللَّهُمَّ اهْدِ لَهُ خِيارَ خَلْقِكَ، وَ جَنِّبْهُ شِرارَ خَلْقِكَ». و چون ميان ركن يمانى و حجر الاسود برسد بگويد: «رَبَّنا آتِنا فِي الْدُّنيا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنا عَذابَ النَّارِ». و در شوط هفتم وقتىكه به مستجار[1]رسيد مستحب است دو دست خود را بر ديوار خانه بگشايد و شكم و روى خود را به ديوار كعبه بچسباند و بگويد: «اللَّهُمَّ الْبَيْتُ بَيْتُكَ، وَالْعَبْدُ عَبْدُكَ، وَ هذا
[1]- مستجار در پشت كعبه، نزديك ركن يمانى برابر درب خانه كعبه قرار دارد.