مسأله 367- اگر در بين اشواط شك كرد نمىتواند در حال ترديد به سعى خود ادامه دهد، بلكه بايد صبر كند و فكر كند، اگر بعد از تأمل مطمئن شد چند مرتبه سعى كرده، بقيه را بجا آورد، والّا سعى او باطل است، و بايد از اوّل شروع كند.
مسأله 368- سعى نيز مانند طواف با نيت قطع، قطع نمىشود. بنابراين اگر بعداز چند دور به هر علتى آن را به هم بزند نمىتواند بلافاصله سعى را شروع كند، و اگر بلافاصله شروع كند، سعى او اشكال دارد و بايد اعاده كند.
مستحبّات سعى
مسأله 369- هنگامسعى، چندچيزمستحب است:
1- طهارت از حدث اكبر و حدث اصغر، بلى حائص مىتواند سعى كند، اگر چه مستحب است در صورت امكان صبر كند تا آنكه بتواند سعى را با طهارت بجا آورد، وگرنه در همان حال حيض بايد سعى كند.
2- انجام سعى پس از نماز طواف، ولى اگر خسته است مىتواند قدرى استراحت كند.
3- استلام و بوسيدن حجرالاسود در
صورت امكان به هنگام رفتن به طرف صفا، و درصورت عدم امكان با دست به حجر اشاره كند.
4- آمدن به چاه زمزم در صورت امكان، و نوشيدن آب زمزم، و بر سر و پشت خود ريختن، و در حالى كه رو به كعبه است بگويد: «اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ عِلْماً نافِعاً وَ رِزْقاً واسِعاً وَ شِفاءً مِنْ كُلِّ داءٍ وَ سُقْمٍ».
5- پس از نوشيدن آب زمزم به هنگام رفتن به صفا نيز حجر را استلام كند.
6- خارج شدن به طرف صفا از درى كه مقابل حجرالاسود است، و آن درى است كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از آن خارج مىشدند.
7- رفتن به طرف صفا با آرامش و وقار.
8- طورى بالاى صفا برود كه در صورت
امكان بتواند بيتاللَّه را ببيند، زيرا ديدن خانه كعبه نيز مستحب است.
9- پس از بالا رفتن از كوه صفا رو به ركن حجرالاسود كند.
10- خداوند متعال را حمد و ثنا كند، و نعمتها و عذاب الهى را به ياد آورد، و احسان خداوند را در حق خود، متذكّر شود، و هفت بار بگويد: «اللَّه اكبر» و هفت بار بگويد:
«الحمدللّه» و هفت بار بگويد: «لا اله الا اللّه» و سپس سه بار بگويد: «لا إلهَ إلَّااللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، يُحْيِي وَ يُمِيتُ وَهُوَ حَيُّ لايَمُوتُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ، وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ».
و پس از آن بر پيامبر و خاندانش درود فرستاده، و سه بار بگويد: «اللَّهُ أكْبَرُ عَلى ما هَدانا، وَالْحَمْدُللَّهِ عَلى ما أبْلانا وَالْحَمْدُللَّهِ الْحَيِّ الْقَيُّومِ وَالْحَمْدُللَّهِ الْحَيِّ الدَّائِمِ». و بعد سه بار بگويد: «أشُهَدُ أنْ لا إِلهَ إلّا اللَّهُ وَأشْهَدُ أنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُوْلُهُ، لانَعْبُدُ إلَّا ايَّاهُ، مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ». و نيز سه بار بگويد: «اللَّهُمَّ إنِّي أسْألُكَ الْعَفْوَ وَالْعافِيَةَ وَالْيَقِينَ في الْدُّنْيا وَالْآخِرَةِ». و بعد سه بار بگويد:
«اللَّهُمَآتِنا فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النَّارِ». و بعد صد مرتبه بگويد: «اللَّهُ اكْبَر» و صد مرتبه بگويد: «لا الهَ الَّا اللّه» و صد مرتبه بگويد:
«الْحَمْدُلِلّه» و صد مرتبه بگويد: «سبحاناللَّه» و بعد بگويد: «لا إلهَ إلَّااللَّهُ وَحْدَهُ وَحْدَهُ، أنْجَزَ وَعْدَهُ، وَ نَصَرَ عَبْدَهُ، وَ غَلَبَ الأحْزابَ وَحْدَهُ، فَلَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ وَحْدَهُ، اللَّهُمَّ بارِكْ لِي فِي الْمَوْتِ وَ فِيما بَعْدَ الْمَوْتِ، اللَّهُمَّ إِنِّي أعُوذُبِكَ مِنْ ظُلْمَةِ الْقَبْرِ وَ وَحْشَتِهِ، اللَّهُمَّ أظِلَّنِي فِي ظِلِّ عَرْشِكَ يَوْمَ لا ظِلَّ إلّاظِلُّكَ».
11- مستحب است هنگامى كه بر كوه صفا
توقف مىكند، مكرراً خود و خانواده خود و دينش را به خداوند متعال بسپارد، و بگويد: «اسْتَوْدِعُ اللَّهَ الرَّحْمنَ الرَّحِيمَ الَّذِي لاتَضِيعُ وَدائِعُهُ دِينِي وَنَفْسِي وَأهْلي، ألَّلهُمّ اسْتَعْمِلْنِي عَلى كِتابِك وَ سُنَّةِ نَبِيِّكَ، وَ تَوَفَّنِي عَلى مِلَّتِهِ وَ أعِذْنِي مِنَ الْفِتْنَةِ». و بعد سه مرتبه بگويد: «اللَّه اكْبَر» و دعاى سابق را دوباره بخواند، و باز بگويد: «اللَّه اكْبَر» و در حد امكان دعا را تكرار كند.
12- رو به كعبه كرده و اين دعا را بخواند: «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي كُلَّ ذَنْبٍ أذْنَبْتُهُ قَطُّ، فَإِنْ عُدْتُ فَعُدْ عَلَىَّ بِالْمَغْفِرَةِ، فَإِنَّكَ انْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ، أللَّهُمَّ افْعَلْ بِي ما أنْتَ
أهْلُهُ، فَإِنَّكَ إنْ تَفْعَلْ بِي ما انْتَ أهْلُهُ تَرْحَمْنِي و إن تُعَذِّبْنِي فَانْتَ غَنِيٌّ عَنْ عَذابِي، وَ انَا مُحْتَاجٌ إلى رَحْمَتِكَ، فَيا مَنْ انَا مُحْتاجٌ إلى رَحْمَتِهِ ارْحَمْنِي اللَّهُمَّ لاتَفْعَلْ بِي ما انَا أهْلُهُ فَإِنَّكَ إِنْ تَفْعَلْ بِي ما انَا اهْلُهُ تُعَذِّبْنِي، وَ لَمْ تَظْلِمْنِي، اصْبَحْتُ اتَّقِي عَدْلَكَ، وَلا اخافُ جَوْرَكَ فَيا مَنْ هُوَ عَدْلٌ لايَجُورُ ارْحَمْنِي». و سپس بگويد: «يا مَنْ لايَخِيْبُ سائِلُهُ، و لَا يَنْفَدُ نائِلُهُ، صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَاجِرْنِي مِنَ النَّارِ بِرَحْمَتِكَ».
13- بر كوه صفا زمان زيادى را توقّف كند،