خمس و احكام آن در عمره
براى قبولى عمره بايد از مال حلال در اين سفر استفاده شود. و الّا علاوه بر اينكه اين عبادت مورد قبول خداى سبحان واقع نمىشود.
در بعضى از موارد موجب بطلان آن نيز مىشود.
يكى از اين موارد نپرداختن خمس و زكات است كه احكام آن به تفصيل در توضيح المسائل آمده است و در اينجا به مناسبت اشارهاى به احكام آن در رابطه با عمره مىشود.
مسأله 26- با مال حرام يا مالى كه متعلق خمس يا زكات است و خمس يا زكات آن پرداخت نشده. جايز نيست به عمره برود.
مسأله 27- مخارج حج يا عمره يا زيارت ائمه
جزء مخارج سال محسوب مىشود. بنابراين اگر از درآمد همان سال صرف حج يا عمره يا زيارت شود لازم نيست خمس مبلغى كه صرف حج يا عمره يا زيارت شده پرداخت شود. بلى اگر بخواهد از درآمد سالهاى سابق صرف كند. حتماً بايد قبل از مصرف خمس آن را بدهد.
مسأله 28- كسى كه از درآمد سال خود براى عمره ثبت نام كند و در همان سال مشرف نشود، خمس آن را بپردازد. و همين طور است اگر با پولى كه خمس به آن تعلق گرفته و خمس آن پرداخت نشده ثبت نام كند. و در اين فرض بايد 14 آن را بپردازد.
مسأله 29- اگر با پول غصبى يا پولى كه خمس و زكات آن پرداخت نشده بليط هواپيما يا وسيله مسافرتى ديگر را براى عمره تهيه كند. هر چند كار حرامى انجام داده و ضامن است. ولى موجب
بطلان عمره او نمىشود.
مسأله 30- اگر با پول غصبى يا پولى كه خمس و زكات آن پرداخت نشده لباس احرام و لباسى كه در آن طواف واجب انجام مىدهد يا نماز طواف مىخواند تهيه كند. طواف او اشكال دارد و موجب بطلان عمره مىشود.
مسأله 31- كسى كه تاكنون خمس مال خود را نداده است. اگر از حقوق همان سال و قبل از گذشت سال، لباس احرام و مصارف عمره را تأمين كند مانعى ندارد، ولى اگر درآمد سالهاى قبل تهيه كند حكم غصب را دارد. و اگر شك دارد كه به اصل پول خمس تعلق گرفته يا خير، مىتواند با آن لباس احرام تهيه كند.
مسأله 32- كسى كه خمس اموال خود را نداده باشد نمىتواند فقط با پرداخت خمس مخارج عمره، عمره خود را به صورت صحيح انجام
دهد، چون تصرف در مال متعلق خمس جايز نيست، و همين مقدار كه مىخواهد خمس بدهد و به عمره برود تصرف در مال غيرمخمس است و اين كار منع از تصرف را برنمىدارد، چون هنوز در كل مال حق امام و سادات وجود دارد، و تصرف در مال مشترك هم حرام است.
مسأله 33- در فرض سابق اگر امكان پرداخت خمس كل مال نباشد يا مشكل باشد مكلف مىتواند با اجازه مرجع تقليد خود مقدارى از مال را جدا كند و سپس خمس آن مقدار را بپردازد و با اين پول مخمس مخارج عمره را بپردازد.
مسأله 34- در فرض سابق مىتواند مقدارى از اموال خود را به قصد خمس به مرجع تقليد يا وكيل او بدهد تا بعد از قبول به خودش قرض بدهند، كه در اين فرض مىتواند آن مقدار را صرف مخارج حج يا عمره كند.
مسأله 35- همراه داشتن پول يا اشياء متعلق خمس در عمره، حتى در طواف و نماز طواف موجب بطلان عمره نمىشود.
مسأله 36- شخصى كه در حين خريد لباس احرام نمىدانسته پولش غيرمخمس است و با آن لباس خريده و محرم شده و اعمال انجام داده اعمال او صحيح است. ولى خمس پولى را كه مصرف كرده مديون است و بايد بپردازد.
مسأله 37- حاجى اگر قبل از رسيدن سال خمسىاش از درآمد سال خود سوغات خريد و پس از خريد، سال خمسى او فرا رسيد، چنانچه سوغات در حد شأن او باشد خمس ندارد.
عمره كودكان
مسأله 38- بر كودك مميز مستحب است عمره بجا آورد، و عمل او صحيح است هر چند بدون اجازه ولىّ او باشد.
مسأله 39- مستحب است ولىّ، كودك غير مميز خود را محرم كند، يعنى لباس احرام به او بپوشاند و به نيت انجام عمره اگر مىشود تلبيه را به او تلقين كند و گرنه خودش بجاى او بگويد.
مسأله 40- مقصود از «ولىّ» در مسأله قبل ولىّ شرعى مىباشد، و در اين مورد مادر كودك ملحق به ولىّ شرعى است.
مسأله 41- بعد از آنكه كودك محرم شد ولىّ بايد او را از محرمات احرام باز دارد. و اگر مميز
نيست رعايتمحرمات احراماوبرعهده ولىّ است.
مسأله 42- يكى از محرمات احرام كه سايه قرار دادن است، و احكام آن در جاى خود خواهد آمد، اختصاص به مردان دارد، و اين حكم شامل كودكان نمىشود.
مسأله 43- كفاره محرمات احرام كودك بنابر اقوى در صيد و بنابر احتياط واجب در غير صيد بر ولىّ كودك است.
مسأله 44- ولىّ پس از احرام كودك بايد او را وادار كند كه تمام اعمال عمره را انجام دهد، و در اعمالى كه نياز به طهارت و وضو دارد احتياطاً بايد كودك را وضو بدهد و پاك نگاه دارد.
مسأله 45- اگر كودك در اثناى طواف بخوابد يا محدث شود، بنابر احتياط پس از تطهير و وضو دادن كودك طبق مسأله 214 عمل شود.
مسأله 46- اگربعدازطواف متوجه شوند كودك
محدث شده، ولى ندانند كه حدث در حال طواف بوده يابعدازآن، اعتنانكنند و طواف صحيح است.
مسأله 47- اگر در اثناى طواف يا بعد از آن يقين كنند كه كودك در بين طواف محدث شده، ولى ندانند دور چندم بوده، احتياطاً طواف باطل است، و بنابر احتياط واجب پس از تطهير و وضو دادن كودك، دوباره او را طواف دهند.
مسأله 48- چون تمام شرايط طواف در كودك نيز بايد مراعات شود، لذا شخصى كه كودك را در آغوش گرفته و طواف مىدهد بايد طورى او را نگهدارد كه شانه چپ كودك به طرف كعبه باشد.
مسأله 49- اگر كودك در حال سعى خوابش ببرد مانعى ندارد، و مىتوانند در همان حال سعى او را اتمام كند، چون نيتِ سعىِ كودكِ غيرمميز با سعى دهنده است، و طهارت نيز در سعى شرط نيست.