مسأله 166- در زير سايه قرار دادن فرقى بين سر و بدن نيست. لذا نشستن در ماشين سرپوشيده و سر خود را از شيشه يا سقف بيرون كردن خلاف احتياط وجوبى است.
مسأله 167- حرمت استظلال آنجايى است كه محرم خود را زير سايبان مانند چتر و سقف قرار دهد. ولى اگر در كنار مانع باشد و خود را در سايه آن قرار دهد اشكالى ندارد، مثلًا دركنار ماشين يا ديوار حركت كند هر چند خلاف احتياط استحبابى است.
مسأله 168- حرمت سايه قرار دادن منحصر به سايبانى كه همراه انسان حركت كند مثل سقف ماشين و هواپيما نيست بكله شامل سايبان ثابت مثل تونل و پل هم مىشود. بلى عبور از زير
پلهايى كه در جاده واقع شده و به ناچار بايد از آنجا عبور كرد اشكالى ندارد.
مسأله 169- مرد محرم مىتواند در ايستگاههاى بين راه يا در مكه، زير سايبان برود؛ چون حرمت سايه قرار دادن مربوط به حال حركت و سفر كردن است. بنابراين براى رفتن از منزل خود در مكه تا حرم، مىتواند زير سايبان حركت كند.
مسأله 170- تمام شهر مكه حتى محلههاى جديد آن منزل محسوب مىشود، لذا به محض ورود به مكه زيرسايبان رفتن مانعى ندارد، بنابراين مىتواند از محلههاى جديد مكه تا مسجدالحرام با ماشين سرپوشيده برود.
مسأله 171- كسى كه در مسجد تنعيم براى عمره مفرده محرم مىشود مىتواند با ماشين
سرپوشيده تا مسجدالحرام يا خانه خود در مكه برود.
مسأله 172- استظلال در شب مانعى ندارد. ولى در روز اگر چه هوا ابرى باشد جايز نيست. بلى اگر ابر به قدرى تيره باشد كه صدق استظلال نكند مانعى ندارد.
مسأله 173- مردى كه مىداند براى سفر بايد از وسيله سرپوشيده در روز استفاده كند نمىتواند نذر كند كه قبل از ميقات محرم شود.
مسأله 174- زير سايه رفتن در مواقع ضرورى مثلًا شدت گرما يا سرما، يا بارندگى جايز است، ولى بايد كفاره بدهد.
مسأله 175- كفاره سايه قرار دادن در مسير حركت و طى منزل يك گوسفند مىباشد. حتى
درحال اضطرار هم اقوى وجوب يك گوسفند به عنوان كفاره است.
فسوق
مسأله 176- فسوق يعنى دروغ گفتن، فحش دادن، فخر فروختن به ديگران.
جدال
مسأله 177- قسم خوردن براى اثبات مطلب يا ردّ ديگرى با لفظ «لا و الله» و «بلى والله» براى محرم حرام است.
مسأله 178- در جدال محرّم «لا و الله» و «بلى و الله» موضوعيت دارد، لذا اگر به جاى كلمات
«لا» و «بلى» مرادف آنها، يا به جاى «الله» مرادف آن را در لغات ديگر به قصد قسم خوردن به كار ببرند. جدال محّرم محسوب نمىشود.
همان طور كه قسم خوردن به «اللّه» بدون لفظ «بلى» و «لا» جدال محرّم نيست.
بيرون آوردن خون از بدن خود
مسأله 179- بيرون آوردن خون از بدن خود براى محرم حرام است ولى كفاره ندارد. اما بيرون آوردن خون از بدن ديگران حرام نيست.
مسأله 180- خراشيدن بدن و مسواك كردن اگر موجب بيرون آمدن خون شود جايز نيست و همچنين است تزريق آمپول، مگر در حال
ضرورت.
كندن دندان
مسأله 181- كندن دندان گرچه خون نيايد حرام است. و كفاره آن بنابر احتياط يك گوسفند است.
كشتن حشرات بدن
مسأله 182- كشتن حشراتى كه در بدن حيوان يا انسان ساكن مىشوند مثل شپش، كك، كنه و ...
حرام است.
مسأله 183- كشتن مگس، پشه و حشرات خاكى اگر اذيت كنند، مانعى ندارد.
سلاح برداشتن
مسأله 184- همراه داشتن سلاح اگر به گونهاى باشد كه عرفاً مسلح محسوب شود حرام است.
مسأله 185- اگر از روى جهل، نسيان، سهو و غفلت يكى از محرمات احرام را انجام داد كفاره ندارد مگر در مورد صيد كه در هر صورت كفاره دارد.
كندن گياهان و درختان حرم
مسأله 186- كندن و بريدن درختان و گياهان حرم بر محرم و غيرمحرم حرام است.
مسأله 187- اگر در اثر راه رفتن به طور متعارف گياهى قطع شود اشكالى ندارد.
شكار حيوانات وحشى
مسأله 188- خوردن گوشت شكار بر محرم حرام است، و فرقى نمىكند كه خودش شكار كند يا ديگرى، محرم شكار كند يا محّل.
مسأله 189- همان گونه كه صيد براى محرم حتى در خارج حرم جايز نيست. براى محل نيز صيد در حرم جايز نمىباشد.
مسأله 190- به احتياط واجب محرم نبايد زنبور عسل يا زنبورهاى ديگر را بكشد، مگر اينكه از آزار آنها بترسد.