كَرَّمَكِ، وَجَعَلَكِ مَثابَةً لِلنّاسِ، و امْناً مُبارَكاً، وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ». 6- مستحب است وقتىكه محاذى حجرالأسود شد، بگويد: «أشْهَدُ أنْ لاإلهَ إلَااللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لهُ، وَ أنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ، آمَنْتُ بِاللَّهِ، وَ كَفَرْتُ بِالْجِبْتِ وَالطاغُوتِ وَاللَّاتِ وَالْعُزّى، وَ بِعِبادَةِ الشَيْطانِ، وَ بِعِبادَةِ كُلِّ نِدٍّ يُدْعى مِنْ دُونِ اللَّهِ». و هنگامىكه نظرش به حجرالأسود افتاد متوجه بسوى او شود، و بگويد: «الْحَمْدُلِلّهِ الَّذِي هَدانا لِهذا، وَ ما كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلا أنْ هَدانَا اللَّهُ، سُبْحانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُلِلّهِ ولا إلهَ إلَا اللَّهُ وَاللَّهُ أكْبَرُ، اللَّهُ
أكْبَرُ مِنْ خَلْقِهِ، وَاللَّهُ أكْبَرُ مِمّا أخْشى وَاحْذَرُ، لا إلهَ إلّااللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ، لَهُالْمُلْكُ و لَهُ الْحَمْدُ، يُحْيِي وَ يُمِيتُ، وَ يُمِيتُ وَ يُحْيِي، وَ هُوَ حَيٌّ لايَمُوتُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ، وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، الَّلهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ بارِكْ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، كَأفْضَلِ ما صَلَّيْتَ وَ بارَكْتَ وَ تَرَحَّمْتَ عَلى إبْراهِيمَ وَ آلِ إبْراهِيمَ، إنَّكَ حَمِيدٌ مَجيدٌ، وَ سَلامٌ عَلى جَميعِ النَّبِيِّينَ وَالمُرْسَلِينَ، وَالْحَمْدُللَّهِ رَبِّ العالَمِينَ، ألَّلهُمَّ إنِّي اومِنُ بِوَعْدِكَ، وَأُصَدِّقُ رُسُلَكَ، وَأتَّبِعُ كِتابَكَ». 7- در روايت معتبر وارد است كه وقتى كه نزديك حجرالأسود رسيدى دستهاى خود را بلند
كن، و حمد و ثناى الهى را بجا آور، و صلوات بر پيغمبر بفرست، و از خداوند عالم بخواه كه حج تو را قبول كند. پس از آن حجر را ببوس و استلام كن. و اگر بوسيدن ممكن نشد استلام كن، و اگر آن نيز ممكن نشد به آن اشاره كن و بگو: «اللَّهُمَّ أمانَتِي أدَّيْتُها، وَ مِيثْاقِي تَعاهَدْتُهُ، لِتَشْهَدَ لِي بِالْمُوافاةِ، الَّلهُمَّ تَصْدِيقاً بِكِتابِكَ، وَ عَلى سُنَّةِ نَبِيِّكَ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَ آلِهِ، اشْهَدُ أنْ لا إلهَ إلّااللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ، وَ أنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ، آمَنْتُ بِاللَّهِ، وَ كَفَرْتُ بِالْجِبْتِ وَالطاغُوتِ، وَاللَّاتِ وَالْعُزّى، وَ عِبادَةِ الشَّيْطانِ، وَ عِبادَةِ كُلِّ نِدٍّ يُدْعى مِنْ دُونِ اللَّهِ».
و سپس بگو: «اللَّهُمَّ إلَيْكَ بَسَطْتُ يَدِي، وَ فِيما عِنْدَكَ عَظُمَتْ رَغْبَتِي، فَاقْبَلْ سُبْحَتِي، وَاغْفِرْلِي وَارْحَمْنِي، الَّلهُمَّ إنِّي أعُوذُ بِكَ مِنَ الْكُفْرِ وَالْفَقْرِ، وَ مَواقِفِ الْخِزْيِ فِي الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ».
مستحبات ديگر مكه
مسأله 193- آداب و مستحبات ديگر در مكه معظمه از اين قرار است: 1- زياد ذكر خدا كردن، و خواندن قرآن. 2- ختم كردن قرآن. 3- خوردن از آب زمزم، و بعد از خوردن اين
دعا را بخواند: «اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ عِلْماً نافِعاً، وَرِزْقاً واسِعاً، وَشِفاءً مِنْ كُلِّ داءٍ وَسُقْمٍ» و نيز بگويد: «بسْمِ اللَّهِ وَبِاللَّهِ وَالشُّكْرُ لِلَّهِ». 4- نظر كردن به كعبه، و بسيار تكرار كردنآن. 5- در هر شبانه روز ده مرتبه طواف كردن؛ در اول شب سه طواف، و در آخر شب سه طواف، و پس از دخول صبح دو طواف، و بعد از ظهر دو طواف.
طواف
مسأله 194- طواف يعنى هفت مرتبه دور خانه خدا (كعبه) گشتن، به گونهاى كه شرحش مىآيد.
و هر دور را به عربى «شوط» مىگويند.
مسأله 195- طواف بايد قبل از سعى انجام شود.
و اگر اين ترتيب به هر دليل حتى از روى فراموشى مراعات نشود مجزى نبوده و به احتياط واجب بايد سعى و تقصير را بعد از طواف و نماز آن اعاده كند.
مسأله 196- شخص مىتواند قبل از اينكه
طواف واجب خود را بجاآورد طواف نيابى انجام دهد و صحيح است.
مسأله 197- اگر كسى طواف را به هر جهت باطل انجام داده و بدون توجه به بطلان آن، اعمال بعد از آن را انجام داده و بعد از تقصير متوجه شده، بايد طواف و نماز آن را اعاده كند، و به احتياط واجب سعى و تقصير را نيز اعاده كند، و تا تقصير نكرده محرمات احرام را مراعات كند.
مسأله 198- اگر بعد از طواف شك كند كه شرايط صحت طواف را مراعات كرده يا خير، طواف او صحيح است. و همين طور اگر در اثناى طواف نسبت به دورهاى انجام شده چنين شكى كند چنانچه غافل از شرايط نبوده طواف صحيح است. و در غير اين صورت بايد طواف را تمام
كند.
مسأله 199- كسى كه به خاطر بيمارى يا پيرى قدرت بر انجام طواف نداشته باشد طواف او به ترتيب ذيل انجام مىشود: 1- او را بر دوش گرفته به گونهاى كه در صورت امكان پاهاى او به زمين كشيده شود طواف دهند. 2- او را با تخت روان (طبق) طواف دهند. 3- اگر دو صورت فوق ممكن نباشد نايب بگيرد.
مسأله 200- بيمار يا ناتوان را كه طواف مىدهند بايد شرايط صحت طواف را تا جايى كه ممكن است مراعات كنند.
مسأله 201- كسى كه مقدارى از طواف را