و سپس بگو: «اللَّهُمَّ إلَيْكَ بَسَطْتُ يَدِي، وَ فِيما عِنْدَكَ عَظُمَتْ رَغْبَتِي، فَاقْبَلْ سُبْحَتِي، وَاغْفِرْلِي وَارْحَمْنِي، الَّلهُمَّ إنِّي أعُوذُ بِكَ مِنَ الْكُفْرِ وَالْفَقْرِ، وَ مَواقِفِ الْخِزْيِ فِي الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ».
مستحبات ديگر مكه
مسأله 193- آداب و مستحبات ديگر در مكه معظمه از اين قرار است: 1- زياد ذكر خدا كردن، و خواندن قرآن. 2- ختم كردن قرآن. 3- خوردن از آب زمزم، و بعد از خوردن اين
دعا را بخواند: «اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ عِلْماً نافِعاً، وَرِزْقاً واسِعاً، وَشِفاءً مِنْ كُلِّ داءٍ وَسُقْمٍ» و نيز بگويد: «بسْمِ اللَّهِ وَبِاللَّهِ وَالشُّكْرُ لِلَّهِ». 4- نظر كردن به كعبه، و بسيار تكرار كردنآن. 5- در هر شبانه روز ده مرتبه طواف كردن؛ در اول شب سه طواف، و در آخر شب سه طواف، و پس از دخول صبح دو طواف، و بعد از ظهر دو طواف.
طواف
مسأله 194- طواف يعنى هفت مرتبه دور خانه خدا (كعبه) گشتن، به گونهاى كه شرحش مىآيد.
و هر دور را به عربى «شوط» مىگويند.
مسأله 195- طواف بايد قبل از سعى انجام شود.
و اگر اين ترتيب به هر دليل حتى از روى فراموشى مراعات نشود مجزى نبوده و به احتياط واجب بايد سعى و تقصير را بعد از طواف و نماز آن اعاده كند.
مسأله 196- شخص مىتواند قبل از اينكه
طواف واجب خود را بجاآورد طواف نيابى انجام دهد و صحيح است.
مسأله 197- اگر كسى طواف را به هر جهت باطل انجام داده و بدون توجه به بطلان آن، اعمال بعد از آن را انجام داده و بعد از تقصير متوجه شده، بايد طواف و نماز آن را اعاده كند، و به احتياط واجب سعى و تقصير را نيز اعاده كند، و تا تقصير نكرده محرمات احرام را مراعات كند.
مسأله 198- اگر بعد از طواف شك كند كه شرايط صحت طواف را مراعات كرده يا خير، طواف او صحيح است. و همين طور اگر در اثناى طواف نسبت به دورهاى انجام شده چنين شكى كند چنانچه غافل از شرايط نبوده طواف صحيح است. و در غير اين صورت بايد طواف را تمام
كند.
مسأله 199- كسى كه به خاطر بيمارى يا پيرى قدرت بر انجام طواف نداشته باشد طواف او به ترتيب ذيل انجام مىشود: 1- او را بر دوش گرفته به گونهاى كه در صورت امكان پاهاى او به زمين كشيده شود طواف دهند. 2- او را با تخت روان (طبق) طواف دهند. 3- اگر دو صورت فوق ممكن نباشد نايب بگيرد.
مسأله 200- بيمار يا ناتوان را كه طواف مىدهند بايد شرايط صحت طواف را تا جايى كه ممكن است مراعات كنند.
مسأله 201- كسى كه مقدارى از طواف را
مىتواند بجاآورد ولى از انجام تمام آن معذور است بايد طبق فرض سابق عمل كند، و در صورت نيابت بايد براى كل طواف نياب بگيرد نه بعضى از دورهاى آن.
مسأله 202- در مواردى كه حكم به تكميل و اعاده طواف شده است به احتياط واجب بايد ابتدا طواف سابق تكميل شود و بعد نماز آن خوانده شود، بعد طواف و نماز آن اعاده شود و همينطور اعمال بعد از آن به احتياط واجب اعاده شود.
شرايط صحت طواف
درصحت طواف رعايت اينموارد لازم است:
1- نيت.
2- طهارت.
3- ستر عورت.
4- مختون بودن.
5- انجام هفت دور متوالى و پى در پى.
6- شروع طواف از حجرالأسود و ختم بهآن.
7- محدوده طواف.
8- جهت گردش به دور كعبه.
نيت
مسأله 203- شخص بايد قصد طواف معينى را داشته باشد. مثلًا بداند طوافى را كه انجام مىدهد طواف عمره مفرده يا طواف نساء يا طواف مستحبى است. و لازم نيست نيت را به
زبان بياورد يا حتى به قلب خطور دهد.
مسأله 204- طواف نيز مانند ساير عبادات بايد با قصد قربت انجام شود. يعنى عمل را براى خدا يا براى اطاعت امر خدا يا براى ترس از جهنم و رسيدن به بهشت و ثواب بجاآورد. و اگر ريا كند يعنى براى غير خدا انجام دهد باطل است.
مسأله 205- اگر كسى به قصد طواف مقدارى از آن را انجام دهد و فكر كند كه چون مىبايست نيت را به زبان مىگفته و طواف او باطل است طواف را رهاكند، و بلافاصله با گفتن نيت از هر نو طواف كند. طواف او اشكال پيدا مىكند.
مسأله 206- ريا در حين عمل گر چه نسبت به بعضى از اشواط يا خصوصيات باعث بطلان عمل مىشود. اما ريا بعد از عمل موجب بطلان