خوئى (قدس سرّه): در صورتى كه هنگام نايب گرفتن از انجام رمى ترس داشته و به خاطر آن نايب گرفته باشد، عملش مجزى و صحيح مىباشد، ولى اگر فكر كرده كه نايب گرفتن براى او مطلقاً جايز است. در اين مورد رمى را بايد تكرار كند، ولى اگر از روى تسامح و سهل انگارى بدون ترس و يا اعتقاد جواز نايب گرفته است به ذبح و تقصيرى كه انجام داده، نبايد اكتفا نمايد.
تبريزى (قدس سرّه): اگر در زمانى كه نايب گرفته، از انجام دادن رمى مىترسيده و به خاطر ترس اقدام به گرفتن نايب نموده است. در اين صورت رمى شخص نايب كفايت مىكند و ذبح و تقصير او هم صحيح مىباشد. ولى اگر گمان مىكرده كه گرفتن نايب مطلقاً جايز مىباشد بايد فقط رمى را تكرار كند و نيازى به انجام دوباره ذبح و تقصير نمىباشد و اگر از روى تسامح و سهل انگارى و بدون هيچ ترس و نگرانى و بدون اعتقاد به جواز نايب گرفتن نايب گرفته، بايد همهى اعمالش را به شكل مرتب اعاده كند و ظاهراً مراد مرحوم آقاى خوئى (قدس سرّه) هم همين است كه گفته شد.
سؤال (400) آيا نايب گرفتن در رمى جمرات براى زنان و پيرمردان و اشخاص مريض و جوانان دختر و پسر به جهت دورى از اختلاط با نامحرم جايز مىباشد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه اشخاص ذكر شده (البته در غير دو مورد آخر) مىتوانند رمى جمرات را در شب انجام دهند مانند رمى شب جمعه كه به جاى رمى روز جمعه انجام مىشود، بايد اين كار را انجام دهند، اما در دو مورد آخر، اختلاط اگر مستلزم حرام نباشد مانعى ندارد، ولى اگر نتوانستند به هيچ شكل رمى نمايند، مىتوانند نايب بگيرند، والله العالم.
احكام زن مستحاضه در حج
سؤال (401) در صورتى كه زنى مبتلا به استحاضهى كثيره بوده و به خاطر جهل به حكم شرعى در طواف و نماز آن به يك غسل اكتفا مىكرده و به احتياطى كه در مناسك فرمودهايد عمل نكرده و همچنين در استحاضهى متوسطه و قليله فقط به يك وضو در طواف و نماز اكتفا مىنموده و به وظائف شرعيه كه در مناسك گفته شده، عمل نكرده است. وقتى از سفر حج به وطن خود برگشته، متوجهى حكم شرعى خود شده، آيا طواف عمره و حج او صحيح مىباشد؟
خوئى (قدس سرّه): چون اين حكم در نزد ما بنابر احتياط مىباشد، اين مكلف مىتواند به غير ما رجوع نمايد، با مراعات اعلم فالاعلم، والله العالم.
سؤال (402) زنى كه مستحاضهى كثيره بوده، آيا بايد چهار غسل كند؛ يعنى براى طواف و نماز آن و براى طواف نساء و نماز آن هر كدام يك غسل كند و همچنين در استحاضهى متوسطه و قليله بايد همين عمل را انجام دهد؟
بسمه تعالى: بنابر احتياط واجب بايد بين غسل و وضو جمع شود، براى هر طوافى و هر نمازى كه بعد از آن طواف انجام مىشود، بنابراين بايد چهار غسل و چهار وضو انجام شود، والله العالم.
احكام حايض در حج
عدول كردن زن از حج تمتع به افراد
سؤال (403) زنى كه گمان مىكرده از عادت ماهيانه پاك شده و به همين جهت طواف و سعى را انجام داده، ولى در بين سعى متوجه شده كه هنوز از
عادت پاك نگرديده است، آيا سعى او باطل مىباشد و اگر بعد از سعى متوجه شود چه حكمى دارد؟
بسمه تعالى: اگر در حالى كه محرم شده است، حايض بوده و در بين سعى يا بعد از آن فهميده كه پاك نشده است، اگر بتواند بعد از پاكى اعمال عمرهى مفرده را بجا آورد، بايد آن اعمال را انجام داده و حج او حج تمتع مىشود و در غير اين صورت حج او افراد محسوب مىشود.
ولى اگر حيض بعد از تحقق احرام حاصل شده و وقت هم به مقدار عمرهى تمتع ندارد، اين زن مخيّر است بين عدول به حج افراد و يا اينكه سعى را كامل نموده و طواف و نمازش را انجام داده و بنابر احتياط بعد از فراغ از اعمال منى و قبل از طواف حج سعى را اعاده نمايد، والله العالم.
سؤال (404) اگر زنى در عرفات و يا در مشعر نقطهى خونى در لباس خود ديده و بداند كه آن حيض مىباشد و اين زن هنوز پاك نشده است، وظيفهى اين زن با توجه به آنكه وقت براى وقوف اختيارى و يا اضطرارى دارد، ولى وقت براى رجوع به مكه براى انجام عمرهى تمتع را ندارد، چيست؟
بسمه تعالى: اگر احراز نمايد كه خون سابق حيض بوده، به جهت اينكه داراى صفات حيض بوده و قبل از ده روز هم قطع شده، وظيفهى اين زن حج افرادى مىباشد و در اين حال اگر احرام او براى حج تمتع به جهت اشتباه در تطبيق بوده، حج او صحيح مىباشد و بايد بعد از آن عمرهى مفرده انجام دهد، والله العالم.
سؤال (405) زنى كه عادت ماهيانهى او 6 روز بوده و براى عمره در حالى كه هنوز در عادت بوده، احرام بسته است، در روز 8 ذى الحجه كه مصادف با روز
ششم از عادت اين زن بوده، از خونريزى پاك شده و غسل نموده و اعمال عمره را انجام داده و براى حج محرم شده است، ولى در ظهر روز نهم مقدار كمى خون در عرفات ديده، ولى نمىداند كه اين خون، آيا با او استمرار داشته تا بعد از ده روز، تا اينكه حكم به استحاضه شده و اعمال سابقه اش درست باشد و يا اينكه قبل از ده روز قطع گرديده و محكوم به حيض بوده است، اكنون وظيفهى اين زن چيست؟ همچنين تكليف اين زن در صورتى كه خون كم را در مشعر ديده باشد، چيست؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خون ديده شده داراى صفات حيض بوده، بايد يك روز استظهار نموده و بعد از آن تا اتمام ده روز بين استظهار و ترك آن مخيّر مىباشد و اگر خون بعد از ده روز هم ادامه داشت استحاضه بوده و اعمال سابقش صحيح مىباشد، ولى اگر قبل از گذشت ده روز خون قطع گرديد، آنچه كه گذشته، همهاش حيض بوده و حج او حج افراد مىشود و در اين حال اگر نيّت او براى احرام حج تمتع به خاطر اشتباه در تطبيق بوده، حج او صحيح است و بنابر احتياط بعد از حج، عمرهى مفرده بجا آورد و بنابر احوط اولى اگر استطاعتش باقى ماند، حج را اعاده كند، والله العالم.
سؤال (406) در صورتى كه حايض بخواهد داخل مكه شده و بداند كه اگر محرم شود وقت براى اداى اعمال عمره به جهت استمرار ايام عادت نخواهد داشت، آيا مىتواند براى عمره احرام ببندد و جهت طواف و نماز آن نايب بگيرد و آيا اين حكم براى همهى كسانى كه عذرى دارند كه نمىتوانند خودشان اعمال را انجام دهند، جارى مىشود؟
بسمه تعالى: در اين صورت حج او به حج افراد مبدل مىشود و بعد از فراغ از
حج، اگر توان داشته باشد بايد عمرهى مفرده را انجام دهد، ولى ساير معذورين مىتوانند براى طواف و نماز در صورت عجز نايب بگيرند و همچنين شخص حايض اگر بخواهد داخل مكه شده، هر چند براى غير حج باشد، وظيفهاش آن است كه محرم شود و كسى را نايب مىكند كه طواف و نمازش را بجا آورد، والله العالم.
سؤال (407) در صورتى كه زن در ميقات يقين كند كه توان انجام اعمال عمرهى تمتع را ندارد، به همين جهت به نيّت حج افراد محرم شده، ولى بعد از مرور چند روز از اقامت در مكه متوجه شده، اشتباه كرده و توانايى داشته، اكنون وظيفهاش چيست؟
بسمه تعالى: بايد اعمال عمرهى تمتع را به نيّت عمرهى تمتع انجام دهد اگرچه احتياط آن است تا آنجايى كه ممكن است به ميقات نزديك شده و تلبيه را به قصد اعم از انشاء احرام و تكرار تلبيه تكرار كند، والله العالم.
سؤال (408) اگر زن قبل از احرام حايض شده و نتواند اعمال عمرهى تمتع را انجام دهد و حجش به افراد منقلب شود، آيا حج بر او واجب است يا اينكه مىتواند به شهرش رجوع كند و سال آينده حج به جا آورد؟
بسمه تعالى: بله واجب است بر او احرام به آنچه كه وظيفهى اوست و جايز نمىباشد كه بدون انجام حج به شهرش برگردد، والله العالم.
سؤال (409) بنابر اينكه اگر در مسئلهى سابق واجب باشد، آيا حج او كفايت از حجة الاسلام مىكند؟
بسمه تعالى: بله كفايت مىكند، والله العالم.
سؤال (410) كسى كه وظيفهاش حج افراد بوده، چه زمانى مىتواند بدون عذر عمرهى مفرده را تاخير بيندازد؟
بسمه تعالى: تأخير عمرهى مفرده از حج جايز بوده و انجام فورى آن لازم نمىباشد، والله العالم.
سؤال (411) در صورتى كه زن قبل از احرام حايض شده و نتواند اعمال عمرهى تمتع را انجام دهد و حج او به افراد منقلب شود، آيا حج بر او واجب است يا اينكه مىتواند به وطنش برگشته و در سال آينده حج بجا آورد؟
خوئى (قدس سرّه): بله بر او احرام واجب است به آنچه كه وظيفهى فعلى اوست و نمىتواند بدون انجام حج به وطنش برگردد، والله العالم.
سؤال (412) من زنى هستم كه از شخصى براى حج نيابت گرفتهام، ولى به مجرد اينكه به مكه رسيدم مبتلا به عادت ماهيانه شدم و نتوانستم اعمال عمرهى تمتع را انجام دهم، اكنون وظيفهى من چيست؟
بسمه تعالى: اگر حيض قبل از احرام يا هنگام احرام بوده به شكلى كه وقت براى اداى عمرهى تمتع نداشته باشد، حج از تمتع به حج افراد منقلب مىشود. پس واجب است كه اعمال حج افراد را بجا آوريد و بعد از آن عمرهى مفرده بجا آوريد و بنابر احتياط مستحب هنگامى كه داخل مكه شدى، به احرام عمره از مكه به ميقات رجوع نموده و تلبيه را جهت احرام حج افراد از ميقات به قصد انشاء احرام انجام دهيد و اگر حيض بعد از احرام بوده، مخيّر هستيد بين عدول به حج افراد، چنانچه گذشت و بين باقى بودن به عمرهى تمتع و همهى اعمال عمرهى تمتع را انجام دهيد. البته بغير از طواف و نمازش يعنى شما بايد سعى و تقصير را انجام داده، سپس براى حج محرم شده و به عرفات و منى رفته و وقتى اعمال منى را انجام دادى، دوباره به مكه برگرديد و طواف عمره را قبل از حج بجا آورديد، ولى اگر زن از اول مىداند كه مبتلا به حيض مىشود بنابر احتياط نبايد از كسى نايب شود، والله العالم.
سؤال (413) زنى كه حايض بوده و قدرت بر اداى اعمال عمرهى تمتع را به جهت تنگى وقت ندارد، وظيفهى اين زن در صورتى كه احرام را به نيت عمرهى تمتع بسته، چيست؟
بسمه تعالى: اگر در هنگام احرام حايض بوده، حج او از حج تمتع منقلب به افراد مىشود و با آن احرام مناسك حج افراد را انجام مىدهد و بنابر احتياط مستحب به ميقات رجوع نموده و تلبيه را به قصد اعم از تلبيه و انشاء إحرام انجام داده و بعد از فراغ از حج در صورت توان، عمرهى مفرده را بجا آورد.
ولى اگر بعد از احرام عمرهى تمتع حايض شده، مخيّر است بين اينكه حج افراد انجام داده و بين بقاء بر عمرهى تمتع، بدون آنكه طواف عمره و نمازش را انجام دهد و بعد از سعى تقصير نموده و احرام حج تمتع را انجام مىدهد و بعد از اعمال منى طواف عمره و نمازش را قبل از طواف حج بجا آورده، سپس اعمال حج را انجام مىدهد، والله العالم.
سؤال (414) اگر زن بداند كه توان رسيدن به مكه را ندارد، مگر در زمانى كه ديگر توان انجام اعمال عمرهى تمتع را ندارد، وظيفهاش چيست؟
بسمه تعالى: اگر وقتش تنگ باشد و نتواند عمرهى تمتع را انجام دهد و يا اينكه حايض باشد و احتمال بدهد تا آخر وقت پاك نمىشود و توان انجام عمرهى تمتع را در آن زمان ندارد، وظيفهاش در اين صورت حج افراد است، والله العالم.
سؤال (415) اگر زن در عمرهى تمتع حايض شده و بترسد كه اگر صبر كند تا رسيدن زمان پاكى نتواند وقوف در عرفه را درك كند، اكنون چه وظيفهاى دارد؟
بسمه تعالى: در اين صورت مخيّر است بين اينكه حج افراد را انجام داده و بعد از فراغ از آن در صورت امكان عمرهى مفرده را بجا آورد و يا اينكه اعمال عمرهى تمتع را بدون طواف بجا آورده، سپس سعى و تقصير را انجام بدهد و بعد از آن احرام براى حج بسته و بعد از فراغ از اعمال منى، طواف عمره قبل از طواف حج را قضا كند و در صورتى كه يقين به استمرار حيض دارد و امكان انجام طواف را حتى بعد از رجوع از منى ندارد، براى طواف نايب گرفته، سپس سعى را خودش انجام بدهد و روزى كه در آن روز استظهار واجب است، احكام حايض را عمل نمايد، والله العالم.
سؤال (416) زنى كه عادت ماهيانهى او 7 روز است و بعد از پاك شدن از حيض غسل نموده و عمره بجا آورده است ولى بعد از يك روز از پاكى دوباره خون ديده و غسل كرده و دوباره اعمال را براى بار دوم تكرار كرده است، تا 10 روز از ايام عادت كامل شده و بعد از آن به سوى عرفات رفته و براى بار ديگر در روز پانزدهم خون ديده، آيا حج او افراد است يا تمتع؟
بسمه تعالى: در فرض ذكر شده، حج او تمتع بوده و مبدل به افراد نمىگردد و چيزى هم بر او واجب نمىشود، والله العالم.
سؤال (417) زنى كه در روز 8 از ذى الحجه خون ديده و گمان كرده كه آن خون حيض مىباشد و به همين جهت حج خود را مبدل به حج افراد نموده و بعد از آنكه به عرفات رفته، فهميده آن خون استحاضه مىباشد، وظيفهى اين زن چيست؟
بسمه تعالى: در صورتى كه وقت به اندازهى كافى دارد تا به مكه رجوع نموده، به شكلى كه وقوف اختيارى در عرفات را درك كند، بايد به مكه رجوع