بعضى از حقوق خود را ساقط نمايد، مثل حق قسمت و حق نفقه، والله العالم.
سؤال (461) اگر شخصى زنى را به عقد خود در آورده، ولى نيت داشته كه او را بعد از يك ماه يا بعد از مدتى طلاق بدهد، ولى زن را مطلع نكرده و عقد را هم مقيّد به زمان خاص و معينى نكرده، آيا با توجه به اينكه اينگونه عقد در نزد عرف و بين مردم ظهور در دوام و استمرار دارد و اگر خانوادهى دختر متوجهى اين نيّت مرد باشند، به ازدواج رضايت نمىدهند، آيا اين عمل خدعه و فريب در ازدواج با دختر نمىباشد؟ آيا مرد در اين كار گناهكار مىباشد؟ آيا عقد در اين فرض صحيح مىباشد؟
بسمه تعالى: عقد ذكر شده در سؤال صحيح مىباشد و اگر بعد از عقد، از طلاق دادن منصرف شد نيازى به تجديد عقد نمىباشد و اگر طلاق داد، طلاق او صحيح مىباشد، ولى براى مؤمن سزاوار است كه اقدام به اينگونه ازدواج ننمايد، والله العالم.
آزمايشات قبل از ازدواج
سؤال (462) بسيارى از امراض موروثى وجود دارد كه طريق جلوگيرى از آن آزمايشات قبل از ازدواج مىباشد كه مىتوان از اين مريضىها به كم خونى مزمن و تالاسمى اشاره نمود و كم خونى يكى از بزرگترين و مهمترين بيمارىهاى ارثى مىباشد، به شكلى كه طفلى كه مبتلا به اين بيمارى مىشود، مبتلا به دردها و سختىهاى فراوان در زندگى مىگردد و بايد هر ماه خون او عوض شود. آيا با توجه به آنچه كه گفته شد، اقدام به اين آزمايشات قبل از ازدواج واجب مىشود؟
بسمه تعالى: سزاوار است كه مرد و زن قبل از ازدواج آزمايش خون داده و از جلوگيرى فرزند مريض جلوگيرى كنند و پدر دختر مىتواند در هنگام عقد دخترش شرط كند كه بايد قبل از عقد اين آزمايش را انجام دهند، والله العالم.
سؤال (463) امروزه بيمارىهاى ارثى مانند كم خونى، عدّهى فراوانى از فرزندان مبتلا به اين بيمارى را از بين مىبرد. ما در منطقهى شرق عربستان موارد فراوانى از اين مريضى را مشاهده كرده و از آن رنج مىبريم. با توجه به اينكه اين مريضى با آزمايشات پزشكى قبل از ازدواج قابل تشخيص و پيشگيرى بوده و اگر هر دو قبل از ازدواج اين آزمايشات را انجام دهند، باعث تولد فرزندان مريض و مبتلا نخواهند شد. آيا اقدام به اين آزمايشات قبل از ازدواج واجب شرعى مىباشد؟ آيا شخص عاقد مىتواند در صورت مبتلا بودن يكى از دو طرف ازدواج به اين بيمارى، عقد ازدواج را اجرا كند؟
بسمه تعالى: اقدام به آزمايشات ذكر شده، قبل از ازدواج براى اطمينان به سالم بودن زن و مرد امر مطلوبى است، ولى اگر بدون اين آزمايشات عقد خوانده شود، صحيح مىباشد حتى در صورتى كه وجود مرض ذكر شده در يكى از دو طرف عقد محرز باشد، والله العالم.
سؤال (464) در صورتى كه قوانين دولتى مرد و يا زن را هنگام ازدواج ملزم به آزمايشات پزشكى نموده تا معلوم شود كه هيچ كدام از طرفين مبتلا به مرض ايدز نمىباشند و انجام اين آزمايش متوقف بر اين امر است كه مقدارى از منى مرد و زن را گرفته و مورد آزمايش قرار دهند. آيا به دست آوردن منى به طريق استمناء براى مرد جايز است و آيا مىتوان منى را از
داخل رحم زن برداشته و مورد آزمايش قرار دهند؟
بسمه تعالى: اگر ازدواج به شكل ديگر ممكن نباشد و ازدواج منحصر باشد به همين طريق و ترك ازدواج هم باعث مشقت و حَرَج باشد، آنچه در سؤال ذكر شد، مانعى ندارد، والله العالم.
احكام عقد و خواستگارى
سؤال (465) من دخترى را به عنوان شريك زندگى خود انتخاب نموده، ولى او را عقد نكرده بودم و فقط به خانوادهاش گفتم كه به او علاقه دارم. ولى بعد از گذشت يك سال از نظرم برگشتم. حال اگر از اين دختر صرف نظر كنم، شرعاً چيزى بر من واجب مىشود و آيا تكليفى دارم؟
بسمه تعالى: چيزى بر شما واجب نمىباشد، والله العالم.
سؤال (466) آيا تنها بودن با زنى كه انسان مىخواهد او را عقد كند، حكم خلوت با نامحرم را داشته و حرام است؟ و آيا صحبتى كه قبل از عقد جهت بعضى از مسايل مربوط به ازدواج مىشود و معمولًا مرد و زن تنها هستند، اشكالى دارد؟
بسمه تعالى: اگر احراز شود كه زن شوهر نداشته و در عدّهى طلاق رجعى نمىباشد، مىتوان با آن زن جهت خطبه و اجراى عقد در يك مجلس نشست، والله العالم.
سؤال (467) آيا مىتوان با دخترى كه خانوادهام با خانوادهى او جهت ازدواج به توافق رسيدهاند با تلفن صحبت نمايم، با توجه اينكه هنوز عقد نخواندهايم؟
بسمه تعالى: اگر صحبت نمودن به شكلى نباشد كه موجب تحريك شهوت باشد و يا توأم با التذاذ جنسى نباشد، مانعى ندارد، والله العالم.
سؤال (468) آيا دختر و پسرى كه در مسئلهى ازدواج به توافق رسيده و پدر دختر هم در اين مسئله اعلام رضايت نموده، مىتوانند با هم نامه نگارى كنند و يا اينكه با هم صحبتهايى داشته باشند كه متضمن دوستى و محبت بوده و توأم با شهوت نيست، با توجه به اينكه هنوز عقدى خوانده نشده است؟
بسمه تعالى: بنابر احتياط صحبت كردن ترك شود، ولى نامه نگارى مانعى ندارد، والله العالم.
سؤال (469) آيا به آنچه كه در سؤال سابق گفته شد، عنوان شوخى و مزاح حرام صدق مىكند؟
بسمه تعالى: حكم مسئله در سؤال سابق ذكر گرديد، والله العالم.
سؤال (470) از دخترى خواستگارى نموده و خانواده هر دو طرف در همهى شروط و مقدمات ازدواج با هم توافق نمودهاند ولى اجراء عقد را به مدت سه ماه تأخير انداختهاند. آيا در اين مدت من مىتوانم با اين دختر صحبت و رفت و آمد داشته باشم. با توجه به اينكه صحبت نكردن و تماس با او براى من مشكل بوده و در عرف منطقهى ما هم مانعى ندارد؟
بسمه تعالى: قبل از اجراء عقد صحبت كردن به مقدار ضرورت اشكالى ندارد، ولى بيشتر از مقدار ضرورت حكم صحبت با نامحرم را دارد، والله العالم.
احكام نظر به زن در حال خواستگارى و عقد
سؤال (471) حكم نگاه به زن و مقدار مجاز آن در هنگام خواستگارى را بيان فرمائيد؟ و نظر مبارك را درباره روايت امام صادق (ع) كه فرمودهاند (زن در حال خواستگارى بايد لباس نازك بپوشد) چيست؟
بسمه تعالى: اگر قبل از نگاه به زن قصد ازدواج با او را داشته باشد، مىتواند به
صورت، مو و بالاى سينه او را نگاه كند و ظاهر حديث به اين معنى است كه لباسى بپوشد كه لاغرى و يا چاقى و حجم بدنش براى مرد خواستگار معلوم باشد، والله العالم.
سؤال (472) آيا جايز است كه به مو و بدن دخترى كه مىخواهم از او خواستگارى كنم، نگاه نمايم؟
بسمه تعالى: فقط مىتوانيد به صورت، دستها، مو و ساق پاى او نگاه كنيد، والله العالم.
سؤال (473) آيا نگاه كردن به زنى كه مىخواهند از او خواستگارى كنند در حالى كه لباس نازكى پوشيده جايز است؟ آيا مىتوان به راه رفتن او نگاه نمود؟ آيا نظر به صورت او جايز است؟
بسمه تعالى: نظر به مو و صورت و قسمت بالاى سينه در صورتى كه در اين اعضاء زينتى نباشد، جايز است، والله العالم.
سؤال (474) آيا در هنگام خواستگارى نگاه به زنى كه مىخواهد با او ازدواج كند در صورت ناراضى بودن زن جايز است؟ آيا گوش دادن به صداى او بدون آگاهى زن جايز است؟
بسمه تعالى: اگر ارادهى ازدواج با آن زن را دارد، جايز است كه به او نگاه نمايد، هرچند زن راضى نباشد، ولى غير از نگاه امور ديگر جايز نمىباشد، والله العالم.
سؤال (475) جوانى كه مىخواهد ازدواج نمايد و از خواهران و مادرش خواسته، دخترى را كه صالحه، مؤمنه و زيبا باشد، براى او انتخاب كنند. آنها تا به حال چند مورد را به او پيشنهاد نمودهاند. ولى آنان از جهت جمال و زيبايى مختلف مىباشند. اكنون سؤال اين است كه آيا من مىتوانم به
عكس اين دخترهايى كه به عنوان ازدواج معرفى مىشوند نگاه كنم؟ با توجه به اينكه هيچگونه شناختى از آنان ندارم، فقط براى انتخاب در ازدواج تنها به صورت آنها نگاه مىكنم؟
بسمه تعالى: در صورتى كه زنان را نشناخته و يا اينكه فقط صورت آنان را ببيند، اشكالى ندارد، والله العالم.
سؤال (476) نسبت به جواب سؤال سابق مقصود از كلمه (اگر زنان را نشناخته) چيست؟
بسمه تعالى: در صورتى كه زنانى را كه مىخواهى، از بين آنان همسر انتخاب كنى مىشناسى، فقط به صورت آنان مىتوانى نگاه نمايى، ولى در صورتى كه آنان را نمىشناسى، اگر قصد لذت نداشته باشى مىتوانى به صورت و مو هم نگاه نمايى، والله العالم.
سؤال (477) آيا كسى كه قصد ازدواج دارد مىتواند به چند زن در مجالس مختلف نگاه كند و بعد از آن يكى از آنان را انتخاب نمايد و آيا مىتواند به عكس چند نفر نگاه نموده و يكى از آنها را انتخاب نمايد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه با قصد ازدواج و براى تعيين همسر آيندهى خود فقط به صورت خود آنان نگاه نمايد، مانعى نداشته و همچنين اگر به قصد ازدواج به صورت و موى آنان در عكس نگاه كند، مانعى ندارد، والله العالم.
خواستگارى از دختر خواستگارى شده
سؤال (478) آيا مىتوان از دختر خواستگارى شده، خواستگارى كرد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه شخص ديگرى از او خواستگارى نموده،
خواستگارى شخص ديگر خالى از اشكال نمىباشد.
سؤال (479) يكى از برادران به من گفته: كه من معلم مىباشم و همكار خانمى دارم كه نامزد شخص ديگرى مىباشد، ولى الآن از اين نامزد پشيمان شده و به من، به خاطر وظيفهشناسى و اخلاق خوبى كه دارم علاقمند شده است، آيا اين خانم مىتواند با اين مرد همكار خود ازدواج نمايد؟
بسمه تعالى: اگر منظور از نامزدى جارى شدن عقد شرعى بين اين خانم و نامزدش مىباشد، اين زن شوهر دار بوده و ازدواج متوقف است بر وقوع طلاق صحيح از مرد اول. ولى اگر مراد از نامزدى مجرد خواستگارى و اسمگذارى اين دختر براى مرد مىباشد زن مىتواند با مرد ديگرى كه او را واجد شرايط مىداند ازدواج نمايد، البته در ازدواج دختر باكره اذن پدر بنابر احتياط واجب بايد احراز شود، والله العالم.
جريان عقد در ايام حزن و مصيبت اهل بيت (عليهم السلام)
سؤال (480) آيا جريان عقد ازدواج از اول محرم الحرام تا روز 20 صفر مكروه مىباشد، چنانچه بين عوام معروف است؟
بسمه تعالى: سزاوار است كه شخص مؤمن دوماه محرم و صفر را كه ايام حزن و مصائب اهل بيت (عليهم السلام) مىباشد، ايام شادى و خوشحالى قرار ندهد.
و بركتى هم در ازدواج در اين ايام نبوده، چنانچه اين مطلب از بعضى از روايات اهل بيت (عليهم السلام) استفاده مىشود، والله الهادى.
سؤال (481) حكم شرعى انجام مراسم عقد و ازدواج در ماه محرم و صفر چيست؟
بسمه تعالى: خوشحالى در ايام حزن و مصيبت اهل بيت (عليهم السلام) بركتى ندارد، والله العالم.
سؤال (482) من جوانى هستم كه مىخواهم اقدام به عقد ازدواج در ماه شوال
نمايم، آيا شما ماه بهترى را پيشنهاد مىفرماييد؟
بسمه تعالى: انجام مراسم عقد در اين ماه مانعى ندارد، ولى در روزهايى كه مناسب با شهادت اهل بيت (عليهم السلام) مىباشد، عقد و ازدواج بركتى ندارد، والله العالم.
سؤال (483) نظر مبارك حضرتعالى دربارهى اجراى خطبهى عقد براى يكى از پسرانم در ماه شوال را بيان نمائيد؟
بسمه تعالى: برگزارى مجلس عقد در اين ماه مانعى ندارد، البته به غير از روزهايى كه مناسب با شهادت معصومين (عليهم السلام) مىباشد، والله العالم.
احكام عقد دايم
سؤال (484) آيا همهى حقوق زن و زوجهى مسلمان در زوجهى كافر هم جارى مىشود؟
بسمه تعالى: در مورد نفقه فرقى با زوجهى مسلمان ندارد و اما در غير مورد نفقه جايز است كه شوهر او را ملزم به احكام دين خودش نمايد، والله العالم.
سؤال (485) آيا شوهر مىتواند همسرش را مجبور به رفتن با او، به مكان معينى كند مثل اينكه او را مجبور كند كه با شوهرش به خانه پدرش يا جاى ديگرى برود، در حالى كه زن مىخواهد در خانه باشد؟
بسمه تعالى: زن و شوهر بايد در زندگى با هم طبق موازين اخلاق اسلامى عمل نموده و در صورتى كه يكى از آنان در مقابل خواستهى ديگرى عذرى آورد، عذرش را كريمانه قبول نمايد، والله العالم.
سؤال (486) در صورتى كه زن بعضى از كاغذهاى خصوصى مربوط به خود را پاره كرده و دور انداخته است، شوهر مىتواند آنان را برداشته و به هم چسبانده