خواستگارى شخص ديگر خالى از اشكال نمىباشد.
سؤال (479) يكى از برادران به من گفته: كه من معلم مىباشم و همكار خانمى دارم كه نامزد شخص ديگرى مىباشد، ولى الآن از اين نامزد پشيمان شده و به من، به خاطر وظيفهشناسى و اخلاق خوبى كه دارم علاقمند شده است، آيا اين خانم مىتواند با اين مرد همكار خود ازدواج نمايد؟
بسمه تعالى: اگر منظور از نامزدى جارى شدن عقد شرعى بين اين خانم و نامزدش مىباشد، اين زن شوهر دار بوده و ازدواج متوقف است بر وقوع طلاق صحيح از مرد اول. ولى اگر مراد از نامزدى مجرد خواستگارى و اسمگذارى اين دختر براى مرد مىباشد زن مىتواند با مرد ديگرى كه او را واجد شرايط مىداند ازدواج نمايد، البته در ازدواج دختر باكره اذن پدر بنابر احتياط واجب بايد احراز شود، والله العالم.
جريان عقد در ايام حزن و مصيبت اهل بيت (عليهم السلام)
سؤال (480) آيا جريان عقد ازدواج از اول محرم الحرام تا روز 20 صفر مكروه مىباشد، چنانچه بين عوام معروف است؟
بسمه تعالى: سزاوار است كه شخص مؤمن دوماه محرم و صفر را كه ايام حزن و مصائب اهل بيت (عليهم السلام) مىباشد، ايام شادى و خوشحالى قرار ندهد.
و بركتى هم در ازدواج در اين ايام نبوده، چنانچه اين مطلب از بعضى از روايات اهل بيت (عليهم السلام) استفاده مىشود، والله الهادى.
سؤال (481) حكم شرعى انجام مراسم عقد و ازدواج در ماه محرم و صفر چيست؟
بسمه تعالى: خوشحالى در ايام حزن و مصيبت اهل بيت (عليهم السلام) بركتى ندارد، والله العالم.
سؤال (482) من جوانى هستم كه مىخواهم اقدام به عقد ازدواج در ماه شوال
نمايم، آيا شما ماه بهترى را پيشنهاد مىفرماييد؟
بسمه تعالى: انجام مراسم عقد در اين ماه مانعى ندارد، ولى در روزهايى كه مناسب با شهادت اهل بيت (عليهم السلام) مىباشد، عقد و ازدواج بركتى ندارد، والله العالم.
سؤال (483) نظر مبارك حضرتعالى دربارهى اجراى خطبهى عقد براى يكى از پسرانم در ماه شوال را بيان نمائيد؟
بسمه تعالى: برگزارى مجلس عقد در اين ماه مانعى ندارد، البته به غير از روزهايى كه مناسب با شهادت معصومين (عليهم السلام) مىباشد، والله العالم.
احكام عقد دايم
سؤال (484) آيا همهى حقوق زن و زوجهى مسلمان در زوجهى كافر هم جارى مىشود؟
بسمه تعالى: در مورد نفقه فرقى با زوجهى مسلمان ندارد و اما در غير مورد نفقه جايز است كه شوهر او را ملزم به احكام دين خودش نمايد، والله العالم.
سؤال (485) آيا شوهر مىتواند همسرش را مجبور به رفتن با او، به مكان معينى كند مثل اينكه او را مجبور كند كه با شوهرش به خانه پدرش يا جاى ديگرى برود، در حالى كه زن مىخواهد در خانه باشد؟
بسمه تعالى: زن و شوهر بايد در زندگى با هم طبق موازين اخلاق اسلامى عمل نموده و در صورتى كه يكى از آنان در مقابل خواستهى ديگرى عذرى آورد، عذرش را كريمانه قبول نمايد، والله العالم.
سؤال (486) در صورتى كه زن بعضى از كاغذهاى خصوصى مربوط به خود را پاره كرده و دور انداخته است، شوهر مىتواند آنان را برداشته و به هم چسبانده
و مضمون آن را بخواند؟
بسمه تعالى: اگر اين عمل باعث ايجاد اختلاف و كدورت بين آنان شود، جايز نمىباشد، والله العالم.
سؤال (487) آيا شوهر مىتواند در صورت شك به همسرش نامهها و وسايل خصوصى او را بدون رضايت او بررسى و تجسس كند؟
بسمه تعالى: تجسس از زن جاير نمىباشد، مگر در صورتى كه منظور از تجسس اصلاح او و يا دفع ضررى از خود و همسرش باشد، والله العالم.
زدن و اذيت نمودن همسر
سؤال (488) آيا شوهر مىتواند همسر خود را بدون علت اذيت نمايد؟
بسمه تعالى: جايز نمىباشد، والله العالم.
سؤال (489) شوهر در چه صورتى مىتواند همسرش را كتك بزند؟ اگر شوهر همسرش را از انجام كارى منع نموده، ولى زن همچنان آن عمل را انجام مىدهد، آيا مىتواند براى تنبيهى او، وى را كتك بزند؟
بسمه تعالى: اگر كارى كه زن مىكند حرام باشد، مىتواند به مقدارى كه باعث ترك حرام باشد، او را كتك بزند. ولى در صورتى كه زن كار مباح و حلالى را انجام مىدهد، زدن او جايز نمىباشد و زن بايد اطاعت شوهرش را در تمكين جنسى و خارج نشدن از منزل بدون اجازهى او داشته باشد، والله العالم.
سؤال (490) آيا شوهر مىتواند همسرش را كتك بزند؟ اگر بين زن و شوهر اختلاف شود و زن نسبت به حجاب و صحبت با نامحرمان احساس مسئوليت نكند، در اين صورت شوهر مىتواند زن را كتك بزند تا او وادار
به رعايت حجاب شود؟
بسمه تعالى: زدن زن و زوجه جايز نمىباشد و اگر زن عملى مباح و حلال انجام مىدهد، شوهر حق كتك زدن او را ندارد، مگر در صورتى كه زن بدون عذر از شوهر تمكين نكند در اين صورت شوهر مىتواند به اندازهاى كه تمكين كند او را بزند و يا اينكه، در صورتى كه زن اقدام به انجام كار حرامى كند كه در اين صورت زدن او، به اندازهاى كه حرام را ترك كند، جايز است، والله العالم.
احكام تمكين
سؤال (491) آيا زن مىتواند هنگامى كه شوهرش از او درخواست عمل زناشويى مىكند، از آن عمل خوددارى كند و يا بگويد الآن حال ندارم و يا عذر ديگرى بياورد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه تمكين براى زوجه حرجى و موجب سختى و مشقت باشد، واجب نمىباشد و مىتواند در مقابل خواستهى شوهر عذر بياورد و در اين صورت استحقاق نفقه را دارد، والله العالم.
سؤال (492) آيا زن مىتواند از نزديكى شوهرش با او، در صورت شرابخوارى شوهر ممانعت نمايد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه ترك تمكين باعث جلوگيرى از شرب خمر او شود، بنابر احتياط بايد از تمكين خوددارى كند، بلكه در صورتى كه احتمال تأثير ترك تمكين عقلايى باشد، بعيد نيست كه ترك تمكين واجب باشد، والله العالم.
سؤال (493) اگر زنى علايم نشوز را ظاهر كند مثل اينكه خود را براى شوهر
آرايش نكرده و اخلاقش را با او تغيير دهد، آيا شوهر مىتواند او را از بستر خود دور سازد و يا اينكه در مكان ديگرى بخوابد با توجه به اينكه زوجه تمكين از نزديكى مىكند؟
بسمه تعالى: در صورتى كه تمكين در عمل زناشويى دارد، اگرچه آرايش نكرده و يا آنچه كه موجب تنفر شوهر است از خود زايل نكند، ناشزه محسوب نمىشود، والله العالم.
سؤال (494) محدودهى اطاعت زن از شوهر را بيان فرمائيد، با توجه به اينكه اين موضوع در رسالههاى عمليه چندان مورد بحث و بررسى قرار نگرفته است؟
بسمه تعالى: بر زن لازم است كه با شوهرش زندگى توأم با انس و الفت و براساس مواد اخلاقى و تربيتى اسلام داشته باشد و وقتى كه شوهرش از او درخواست تمكين مىكند، دعوت شوهر را اجابت نمايد و از منزل بدون ضرورت بىاجازهى شوهر خارج نشود، والله العالم.
ساقط شدن وجوب تمكين به خاطر مريضى ايدز در شوهر
سؤال (495) اگر يكى از دو زوج به مريضى ايدز مبتلا باشد، آيا طرف سالم مىتواند از عمل جنسى جلوگيرى كند؟
بسمه تعالى: بله حق اين كار را جهت دفاع از نفس دارد، والله العالم.
سؤال (496) مردى كه با زنان آفريقايى معاشرت فراوان داشته و احتمال ابتلاء اين زنها به ايدز زياد است و تبعاً احتمال ابتلاى اين مرد هم به ويروس ايدز زياد است، آيا زن او مىتواند از عمل زناشويى خوددارى كند با توجه به اينكه از مبتلا شدن به بيمارى ايدز ترس دارد؟
بسمه تعالى: اگر به خاطر گفتهى پزشكان از عمل زناشويى ترس داشته باشد و احتمال ابتلاء به ايدز را بدهد، مىتواند از عمل مقاربت جلوگيرى كند، والله العالم.
سؤال (497) در صورتى كه در سؤال سابق زن اطمينان به ابتلاء به ايدز داشته باشد، چه تكليفى دارد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه زن اطمينان دارد كه در صورت نزديكى مبتلا به ايدز مىشود، مىتواند از نزديكى جلوگيرى نموده و در فرض ذكر شده، استحقاق نفقه را هم دارد، والله العالم.
سؤال (498) بنابر فرض سابق، آيا مرد در صورتى كه ترس ابتلاء به ايدز را داشته باشد، مىتواند با همسرش نزديك كند؟
بسمه تعالى: اگر احتمال ابتلاء به ايدز را بدهد، هرچند به گفتهى طبيب و پزشك حاذق باشد، جايز نمىباشد كه با زوجهاش نزديكى نمايد، والله العالم.
احكام مهر
سؤال (499) در صورتى كه زن و شوهر در هنگام عقد ازدواج توافق كنند كه نصف از مهر معجل بوده و نصف ديگر مؤخر و زمان دار باشد و مدت آن را هم بيان نكنند، آيا زمانبندى كردن مهر توسط زوجين صحيح مىباشد و در صورت جواز تا چه مدتى مىتوانند، مهر را زمان گذارى كنند؟
بسمه تعالى: تعيين نكردن زمان و مدت در مهر مانعى ندارد و هر وقت كه مرد توان پرداخت مهر را داشته باشد، زن حق مطالبهى مهر را دارد، والله العالم.
سؤال (500) اگر مهريهاى كه زمان پرداخت آن رسيده 30 مثقال طلا باشد، آيا زوج
مىتواند در بين اقسام طلا ارزانترين نوع آن را تهيه نموده و به زن، به عنوان مهر بدهد؟
بسمه تعالى: پرداخت از ارزانترين نوع از طلا در صورتى كه در عرف به آن طلا گفته شود، مانعى ندارد، والله العالم.
سؤال (501) در بين مردم بحرين متعارف است كه زن با شوهر خود در مسئلهى مهريه به سه شكل شرط مىكند. اول به اين شكل است كه به شوهر شرط مىكند كه هر وقت من مهريهام را خواستم، بايد پرداخت نمايى. شكل دوم اين است كه مشروط به طلب خود و قدرت شوهر مىنمايد و در شكل سوم مشروط به اين مىكند كه هر وقت شوهر خواست به اختيار خود طلاق دهد، پرداخت نمايد. كدام يك از اين سه شكل شرعاً صحيح مىباشد؟
بسمه تعالى: مقيد نمودن پرداخت مهر به زمان توانايى شوهر صحيح مىباشد. همچنين مقيد نمودن آن به زمان قدرت شوهر و طلب زن هم مانعى ندارد، ولى مقيد نمودن پرداخت مهر به طلاق اختيارى شوهر خالى از اشكال نمىباشد؛ زيرا در صورت توان شوهر از پرداخت مهر بر زن، مطالبهى مهر در صورتى كه با آن براى حج مستطيع مىشود، واجب مىگردد، والله العالم.
ثابت شدن مهر به تدليس
سؤال (502) مردى كه با خانمى ازدواج نموده و آن خانم مبتلا به بيمارى صرع مىباشد، در حالى كه مرد متوجهى اين مريضى زن نبوده و بعد از آنكه با زن تماس جنسى داشته، متوجه گرديده است. شوهر هم اكنون مىخواهد
اين خانم را طلاق دهد. آيا بايد مهر تعيين شده در ضمن عقد را پرداخت كند، با توجه به اينكه پدر اين خانم متوجهى مريضى دخترش بوده، ولى عمداً به شخص خواستگار نگفته است و مريضى او را يك مريضى ناچيز و مختصر مطرح كرده، در حالى كه اين خانم وقتى كه حال صرع پيدا مىكند، قابل كنترل نبوده و هر چه در دست دارد، پرتاب مىكند؟
بسمه تعالى: شوهر بايد همهى مهر را بدهد، هرچند پدر دختر در اين مورد تدليس نموده باشد، زيرا شوهر به بقاء نكاح و ازدواج تا مدتى راضى بوده و بعد از آن ارادهى طلاق نموده است، والله العالم.
اجازهى شوهر در خارج شدن زن از منزل
سؤال (503) شوهرى كه همسر خود را از صلهى ارحام مانند ديدن پدر و اقوامش منع نموده و او را در صورت تماس با اقوامش تهديد به طلاق نموده است، تكليف شرعى اين شخص را بيان فرمائيد؟ آيا مىتواند به منزل اقوام خود بدون اجازهى شوهر برود؟
بسمه تعالى: اطاعت شوهر در غير از صورت تمكين جنسى و خارج شدن از منزل اعتبارى ندارد و صلهى ارحام و يا ديدن والدين مستلزم خروج از منزل نمىباشد، بلكه مقدار واجب آن با رساندن سلام به وسيله شخص ديگر و يا نامه نوشتن و يا تماس تلفنى حاصل مىشود، والله العالم.
سؤال (504) آيا زن مىتواند از خانه بدون اجازهى شوهر خارج شود؟ آيا جايز نبودن آن منحصر است به صورتى كه منافات با حق شوهر داشته باشد يا اينكه حرمت خروج از منزل بدون اجازهى شوهر مطلق مىباشد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خارج شدن از منزل منافى حق شوهر بوده و زن در